تغلیظ دیه جراحات
مقدمه
براساس قانون مجازات اسلامی اگر در ماه های حرام یا در محدوده حرم مکه قتلی رخ دهد صرفاً یک سوم مبلغ دیه به اصل افزوده می شود یعنی اگر دیه ۴۸۰ میلیون است یک سوم این مبلغ ( ۱۶۰ میلیون) به آن اضافه میشود
تغلیظ دیه شامل جنایات عمد، غیرعمد و خطای محض میشود، و فقط ماههای محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه ماه های حرام هستند و ماه صفر جز ماه های حرام نیست.
[WD_Button id=3114]
انواع مجازاتها
مقدار دیه در قانون مشخص شده است. برای مثال دیه از بین بردن همه دندانها، دیه انسان کامل است. مقدار دیه کامل ابتدای هر سال توسط رئیس قوه قضاییه اعلام میشود. البته در مواردی دیه یک عضو مشخص نشده است که در این صورت قانون گذار به قاضی اجازه داده است تا با توجه به نظر کارشناس در پزشکی قانونی، میزان آن را مشخص کند که به این مقدار ارش گفته میشود. برای مثال دیه شکستن دست در قانون مشخص است، اما دیه پاره شدن یک رگ عصبی دست نیاز به نظر کارشناس دارد.
معنی تغلیظ دیه
همه کسانی که با موضوع دیه سر و کار داشته اند احتمالا به معنی تغلیظ دیه توجه کرده اند. در اینجا میخواهیم بررسی کنیم تغلیظ دیه یعنی چه؟ تغلیظ یعنی «شدت دادن» و دیه یعنی «خون بها»؛ بنابراین تغلیظ دیه یعنی تشدید کردن خون بها؛ تغلیظ دیه تنها برای جرم قتل صورت میگیرد و برای جراحات هرگز تغلیظ دیه در نظر گرفته میشود. تغلیظ دیه تنها در موارد خاصی ممکن است و منحصرا در این موارد میتوان مقدار دیه این جنایت را افزایش دارد.
موارد تغلیظ دیه
موارد تغلیظ دیه در قانون مشخص شده است. اعمال تغلیظ دیه در دو مورد صورت میگیرد؛
در صورتی که عمل قتلی در محدوده حرم مکه واقع شود، مجازات دیه نفس تغلیظ خواهد شد و افزایش پیدا خواهد کرد. سایر مکانهای مقدس و متبرک شامل حکم تغلیظ دیه نخواهد شد.مقدار تغلیظ دیه
حال باید بدانیم مقدار تغلیظ دیه چه میزان است؟ در هر دوی موارد تغلیظ دیه یعنی هم تغلیظ دیه در ماه حرام و هم تغلیظ دیه در مکان حرام، مقدار دیه به میزان یک سوم افزایش خواهد یافت.
برای اعمال تغلیظ دیه، یکسری شرایط کلی وجود دارد. شرایط کلی تغلیظ دیه از قرار زیر است؛۱- در حکم تغلیظ دیه فرقی بین فرد بالغ و فرد نابالغ وجود ندارد؛ یعنی فرقی ندارد که مقتول کودک باشد یا بزرگ سال، در هر صورت قتل انسان موجب تغلیظ دیه او خواهد شد.
جدول میزان دیه سال ۱۴۰۱ به صورت کامل در ادامه آورده شدهاست:
دیه شکستگی استخوان دست که مطلوب التیام یابد ۳۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان
دیه شکستگی نازک نی و درشت نی استخوان پا هر کدام ۳۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان
دیه شکستگی بینی ۴۸ میلیون تومان
دیه شکستگی ترقوه ۲۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
دیه شکستگی جمجمه سر در حد هاشمه ۴۸ میلیون تومان
دیه زخم شدگی در حد حارصه ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان
دیه زخم شدگی در حد دامیه ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان
دیه دندان های پیشین که کامل ساقط شوند ۲۴ میلیون تومان
دیه دندان های پشتی که کامل ساقط شوند ۱۱ میلیون و ۹۶۰ هزار تومان
دیه یک دست ۲۴۰ میلیون تومان
دیه یک پا ۲۴۰ میلیون تومان
دیه شکستگی دنده های محیط بر قلب ۱۱ میلیون و ۹۲۱ هزار و ۴۲۸ تومان
دیه خردشدگی استخوان مطلوب التیام یافته ۸۲ میلیون و ۳۴۶ هزار و ۱۴۲ تومان
افزایش نرخ دیه ۱۴۰۱ و تاثیر آن بر جبران خسارات بیمه اتومبیل
خسارات جانی بیمه ثالث متناسب با مبلغ دیه کامل مسلمان محاسبه میشود . تعهدات مالی بیمه شخص ثالث نیز با در نظر گرفتن ۲٫۵ درصد مبلغ دیه در ماه حرام تعیین میگردد. در حال حاضر حداقل و حداکثر پوشش بیمه شخص ثالث اعلام نشدهاست که در چند روز آینده مشخص میشود.
نرخ دیه برای تعیین خودروهای نامتعارف در قوانین بیمه شخص ثالث از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا تعریف خودروهای نامتعارف به نرخ دیه وابسته است: خودروهای غیرمتعارف به خودروهایی گفته میشود که قیمتشان بیشتر از نصف مبلغ دیه معین در هر سال باشد. خسارت این نوع خودروها بر اساس قاعده نسبی محاسبه خواهد شد.به عنوان مثال خودروی نامتعارف درسال ۱۴۰۱ نرخ بالای ۴۰۰ میلیون تومان دارد. در صورت بروز حوادثی که تنها به خسارت مالی منجر شوند، با توجه به شرایط زیر در سال ۱۴۰۱، نیازی به کروکی پلیس و گزارش راهنمایی و رانندگی نیست:
خسارت مالی کمتر از حداقل نرخ خسارت مالی: ۲۰ میلیون
عدم بروز خسارت جانی
مقصر و آسیب دیده حادثه رانندگی هر دو دارای گواهینامه رانندگی متناسب با وسیله نقلیه باشند.
تاثیر نرخ دیه بر بیمهنامهها شخص ثالث
همه دارندگان وسایل نقلیه زمینی از قبیل موتورسیکلت و خودرو الزام قانونی به تهیه بیمه شخص ثالث دارند. این بیمهنامه، خسارات جانی و مالی شخص ثالث را در صورت بروز حوادث جبران خواهد کرد. شرکتهای بیمه نرخ بیمه ثالث موتور و خودرو را برحسب نرخ پایه بیمه شخص ثالث تعیین میکنند. همان طورکه تاکنون متوجه شدید، نرخ پایه بیمه شخص ثالث نیز منوط به نرخ دیه انسان کامل است. بنابراین، اگر اجبار قانونی بیمه شخص ثالث را نادیده بگیریم، با رشد ۲۵ درصدی نرخ دیه در سال ۱۴۰۱، تعداد بالایی از افراد در خرید این بیمه با توجه به نرخ بالای آن مشکل خواهند داشت. این امر بیمهگریزی و ناامنی روحی رانندگان را سبب میگردد. در نهایت عدم آسودگی خیال رانندگان خودرو و موتورسیکلت سلب خواهد شد که آمار تصادفات رانندگی را بالا رود.
افزایش دیه بر قیمت بیمه شخص ثالث تاثیر دارد.
افزایش نرخ دیه بر قیمت بیمه شخص ثالث موثر است.
افزایش نرخ دیه و بالارفتن قیمت بیمه شخص ثالث، حمایت و همدلی شرکتهای بیمه، نمایندگیهای بیمه و سامانههای خرید آنلاین بیمه نظیر بیمه دات کام را برای همیاری با بیمهگزاران میطلبد. این نهادها با ارائه راهکارهای مناسب در شرایط تورمی، مجددا همراهی خود را با اقشار مردم ثابت خواهند کرد.
پاسخ: صدور حكم اعسار و ناتواني مالي محكوم به پرداخت ديه، از جمله موارد پرداخت ديه از بيتالمال محسوب نميشود.
***
پرسش: آيا پرداخت ديه از بيتالمال فقط در مورد قتل است يا به صدمات بدني نيز قابل تسري است؟
پاسخ: در گذشته قانون در اين خصوص ساكت بود ولي در این ارتباط قانونگذار در سال 1392 با استفاده از منابع فقهی این خلأ را بر طرف کرد و در قانون مجازات اسلامی مقرر داشت در مورد صدمات بدنی نیز پرداخت دیه از بیت المال ممکن می باشد.
***
پرسش: آیا پرداخت ديه از بيتالمال مستلزم طرح دعوی مستقل به طرفیت دولت است یا همراه با پرونده کیفری به موضوع رسيدگي می شود؟
پاسخ: در مواردی که پرداخت دیه باید از بیت المال صورت پذیرد، ولی دم متوفی (ورثه وی) یا در صدمات بدنی خود فرد آسیب دیده باید آنرا از دادگاه درخواست کند. و اگر پرونده در دادسرا مطرح باشد، قاضی رسیدگی کننده بدون نیاز به صدور کیفرخواست مستقیماً پرونده را به دادگاه کیفری 2 می فرستد و دادگاه مزبور بدون آنکه نیازی به تقدیم دادخواست از ناحیه اشخاص بالا باشد، حکم صادر می کند و مسلماً از دستگاه دولتی متولی امر، برای شنیدن دفاع و احراز شرایط قانونی دعوت خواهد کرد. بدیهی است در پی صدور حکم و قطعیت آن ذینفع از اجرای احکام دادگستری تقاضای اجرای حکم را خواهد کرد. لازم بذکر است که متقاضی بابت دریافت دیه از بیت المال وجهی به عنوان هزینه دادرسی نخواهد پرداخت.
***
پرسش: در مواردی که پرداخت دیه از بیت المال صورت می گیرد، انتخاب نوع آن با چه کسی است؟
پاسخ: در موارد فوق، انتخاب نوع دیه باید از طریق دادگاه صورت پذیرد، و شاکی نقشی در انتخاب آن ندارد. البته با توجه به مقررات اخیر التصویب و به موجب قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، میزان دیه در ابتدای هر سال توسط رئیس قوه قضاییه به تفصیل و بر اساس نظر مقام معظم رهبری تعیین و اعلام می شود.
***
پرسش: اگر عابري در حادثه رانندگي فوت شود و تقصيری متوجه راننده نباشد آيا ديه اين شخص از بيتالمال پرداخت ميشود؟
پاسخ: آنچه مسلم است در مواردي كه عبور عابر پياده ممنوع است اگر عابر عبور كند و رانندهاي كه با سرعت مجاز و مطمئنه در حركت باشد و وسيله نقليه او نقص فني نداشته باشد راننده مسئوليتي در مورد ديه نخواهد داشت. اما در خصوص اينكه جسد شخصي در خيابان پيدا شود و براي قاضي دليلي بر وقوع قتل او از سوي شخصي يا اشخاصي نباشد، در فرض عدم تقصیر خود متوفی، دادگاه حکم به پرداخت ديه از بيتالمال می دهد.
***
پرسش: آیا میزان دیه فرد غیر مسلمان با مسلمان در حوادث رانندگی فرق می کند؟
پاسخ: به طور کلی در پی فتوای مقام معظم رهبری که عیناً قانونگذار در سال 1392 در قانون مجازات اسلامی مورد لحاظ قرار داد، دیه اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی به اندازه دیه مسلمان تعیین می گردد. هم چنین برای افزایش مبلغ دیه در ماههای حرام فرقی بین بالغ و غیر بالغ، زن و مرد، مسلمان و غیر مسلمان نیست. و در مواردیکه دیه باید از بیت المال پرداخت شود، بازهم این افزایش دیه محاسبه خواهد شد.
***
پرسش: آيا در مورد صدمات بدني چنين حكمي برقرار است؟
پاسخ: خير فقط در مورد فوت است كه ديه افزايش پيدا ميكند.
***
پرسش: آيا اگر متوفي زن باشد باز هم ديه افزايش پيدا ميكند؟
پاسخ: حسب قوانین جاری، از اين حيث فرقي بين زن و مرد نيست و اگر زني در حادثه رانندگي در ماه حرام كشته شود ديه او برابر با ديه مرد خواهد بود.
***
پرسش: آيا فقط در قتلهاي غير عمدي كه ناشي از تصادف رانندگي است به مقدار ديه در ماه حرام افزوده ميشود؟
پاسخ: خير، هر كجا كه قتل در ماه حرام انجام شود و بايد ديه پرداخت شود يك سوم به اصل ديه پرداخت خواهد شد. لذا اگر قتل غير عمد ناشي از حادثه كار باشد و كارفرما مقصر تشخيص داده شود علاوه بر جنبه عمومي جرم يعني تحمل حبس، كارفرما به پرداخت بهاي دیه کامل به اضافه يك سوم محكوم خواهد شد.
***
پرسش: آيا براي افزايش ديه در ماه حرام اولياي دم بايد از دادگاه درخواست كنند؟
پاسخ: اصل مطالبه ديه حق شاكي خصوصي یعنی اولياي دم است و چنانچه براي اين امر درخواستي نداشته باشند دادگاه با تكليفي مواجه نيست اما با شكايت اولياي دم و درخواست آنان براي ديه دادگاه مكلف است مقصر را به پرداخت ديه محكوم كند و چنانچه قتل در ماه حرام باشد دادگاه موظف است با درخواست اولياي دم علاوه بر ديه كامل يك سوم ديه كامل به آن اضافه كند. لذا آنچه مورد نياز است درخواست اولياي دم صرفاً براي مطالبه ديه است و با درخواست اولياي دم، اين دادگاه است كه با در نظر گرفتن زمان وقوع جرم مقدار ديه را تعيين می كند.
***
پرسش: آیا با وقوع قتل در ماه حرام علاوه بر افزايش ميزان محكوميت مقصر در خصوص ديه اين امر در جنبه عمومي جرم هم تأثير گذار است؟
پاسخ: خير، وقوع قتل در ماه حرام فقط موجب افزايش ميزان ديه ميشود و تأثيري در مجازات ناشي از آن ندارد.
***
پرسش: در صورت وقوع قتل غیرعمد در حوادث رانندگی چنانچه راننده فاقد گواهینامه باشد، آیا بیمه دیه را پرداخت میکند؟
پاسخ: مطابق قانون بیمه اجباری چنانچه راننده مرتکب قتل فاقد بیمه باشد، شرکت بیمه موظف است بدون اخذ تضمین، خسارت زیاندیده (ثالث) را پرداخت کند و حتی ملزم به پرداخت دیه سرنشینان خودرو راننده فاقد گواهینامه می باشد. لیکن نسبت به خود راننده مواجه با تکلیفی نمی باشد.
رأي صادره حضوري بوده در خصوص ديات قطعي است ولي در ساير موارد ظرف مدت بيست روز پس از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظرخواهي در مراجع محترم تجديدنظر استان قزوين خواهد بود.رئيس شعبه 104 دادگاه عمومي کیفری دو قزوينتوضیح واژه های حقوقی
الف) جنبه خصوصي جرم:
با توجه به بي احتياطي متهمه در امر رانندگي و ايراد صدمه غير عمدي به شكات و شكايت خصوصي مشاراليهم از متهمه، دادگاه رسيدگي كننده مكلف به رسيدگي و صدور رأي مي باشد. آنچنان كه با اعزام شكات به پزشكي قانوني و معاينه از ايشان ميزان جراحات وارده مشخص و نظريه پزشكي قانوني نيز مبناي صدور رأي دائر بر محكوميت متهمه به پرداخت ديه به نفع شكات قرار گرفته است.
ب) جنبه عمومي جرم:
با عنايت به اينكه مقررات و نظامات دولتي از سوي متهمه در امر رانندگي نقض گرديده لذا به منظور حفظ امنيت و نظم جامعه دادگاه مكلف است متهم را با در نظر داشتن سابقه كيفري محكوم به مجازات متناسب نمايد كه در پرونده حاضر نيز شاهد هستيم متهمه از اين باب، به پرداخت مبلغ يك ميليون ريال جزاي نقدي بدل از حبس محكوم گرديده است.
ج) افسر کاردان فنی:
در غالب پرونده های تصادفات یکی از پیش نیازهای مهم، اخذ نظريه افسر كاردان فني راهنمايي و رانندگي مي باشد كه مي بايست مقصر حادثه را با ميزان درصد تقصير در كروكي هاي خود اعلام نمايند. این موضوع به قدری اهمیت دارد که حتی چنانچه صحنه تصادف به هر دلیلی بهم خورده باشد، بنا به تشخیص مرجع قضایی و به هزینه ذینفع بازسازی می شود. لیکن لازم به تذکر است که در شرایط فعلی به لحاظ جلوگیری از ایجاد ترافیک حاصل از تصادفات، پرداخت خسارت مالی تا مبلغ دومیلیون تومان نیازی به کروکی مزبور ندارد.
د) در خصوص قطعيت رأي صادره نسبت به آن قسمت كه از باب ديات اظهارنظر شده برابر قوانين آيين دادرسي كيفري چون مجموع ديات كمتر از خمس ديه كامله مي باشد، نیازی به تأیید دادگاههای تجدیدنظر ندارد.
ه) با توجه به عدم سابقه كيفري متهمه اعمال جهات مخففه و تبديل مجازات حبس به جزاي نقدي به استناد قانون مجازات اسلامي از اختياراتي بوده كه به قاضي پرونده اعطا شده است.
و) منظور از دیه مالی است که محکوم به دلیل ارتکاب جرمی که منجر به آسیب بدنی یا فوت دیگری شود، به او یا ورثه اش می پردازد. لیکن در صورتیکه برای عضوی دیه تعیین نشده باشد، دادگاه با در نظر گرفتن دیه کامل انسان و نوع و کیفیت آسیب وارده و بعضاً مطابق نظر پزشک قانونی میزان آنرا تعیین می کند، که به آن ارش می گویند.معانی برخی اصطلاحات:
حارصه: خراش پوست سر یا صورت بدون آنکه خون جاری شود، و یک صدم دیه کامل مجازات دارد.
دامیه: خراشی که از پوست بگذرد و مقدار اندکی وارد گوشت شود و همراه با جریان خون باشد، و مجازات آن دو صدم دیه کامل است.
متلاحمه: زخمی که موجب بریدگی عمیق گوشت شود ولی به پوست نازکی روی استخوان نرسد، که سه صدم دیه کامل مجازات دارد.
سمحاق: زخمی که از گوشت عبور کند و به پوست نازک روی استخوان برسد، چهار صدم دیه کامل مجازات دارد.
موضحه: جراحتی که از گوشت عبور کند و پوست نازک روی استخوان را کنار زده و استخوان را آشکارکند، که مجازات آن پنج صدم دیه کامل است.
تفاضل دیه
تفاضل دیه، میانگین حداقل و حداکثر دیه قاتل و مقتول یا مقتولین است که در زمان قصاص از سوی خانواده مقتول جهت اجرای قصاص به قاتل یا قاتلین داده می شود.
نظر فقهای شیعه و اهل سنت در مورد تفاضل دیه
آیا فقهای اهل سنت در مورد تفاضل دیه نیز چنین حکمی دارند یا خیر؟اهل سنت، برخلاف شیعه، درباره مردی که زنی را به قتل رسانده است، قصاص را بدون رد تفاضل دیه از سوی اولیای زن مقتول لازم می دانند. در حالی که اجماع یا قول مشهور در میان شیعیان این است که اگر اولیای دم زن بخواهند حکم قصاص را بر قاتل جاری کنند، باید نصف دیه کامل مرد را، که همان مابهالتفاوت دیه مرد و زن است، به اولیای دم مرد بپردازند. این حکم مورد اتفاق همه فقهای شیعه بوده و هیچ قول مخالفی در این باره وجود ندارد و در هیچ یک از کتاب های شیعه، قول مخالفی نقل نشده است.
گفته میشود در خصوص اینکه تفاضل دیه به مرتکب پرداخت میشود یا به اولیای دم قاتل ماده 431 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1391 مقرر داشته تفاضل دیه متعلق به قصاصشونده است و او میتواند آن را به صاحب حق قصاص ببخشد یا هر نوع تصرف مالکانه دیگری در آن انجام دهد، اما اگر آن را دریافت کرده باشد و قصاص صورت نگیرد، باید آن را برگرداند.
نحوه محاسبه تفاضل دیه
مواردی که باید خانواده مقتول جهت اجرای حکم قصاص تفاضل دیه پرداخت کنند عبارت است از:
۱. در مواردی که قاتل، مرد باشد و مقتول زن باشد:
نخستین موردی که باید تفاضل دیه به اولیای دم پرداخت گردد، بر اساس قانون مجازات اسلامی هنگامی است که دیه قتل زن، نصف دیه مرد است. بر همین مبنا میتوان گفت زمانی که مردی زنی را به قتل برساند، باید ولی دم مبلغی را تحت عنوان تفاضل دیه بپردازد تا قاتل مرد قصاص گردد.
۲. در مواردی که قاتل متعدد و مقتول واحد باشد (قاتل چند نفر باشد و فرد مقتول یک نفر باشد):
به موجب ماده ۳۷۳ قانون مجازات اسلامی، «در موارد شرکت در جنایات عمدی حسب مورد مجنی علیه یا ولی دم میتوانند یکی از شرکا در جنایت عمدی را قصاص کنند و دیگران باید بلافاصله سهم خود از دیه را به قصاص شونده بپردازند و یا اینکه یکی از شرکا در قتل، یا همه آنان را قصاص کنند. مشروط بر اینکه دیه مازاد بر جنایت پدید آمده را قبل از قصاص به قصاص شوندگان بپردازند.» مانند آنکه دو مرد مرتکب قتل یک مرد شوند و اولیاء دم، خواستار قصاص هر دو باشد که باید تفاضل دیه نسبت به جنایت پیش آمده را به قصاص شوندگان پرداخت کند.
۳. در مواردی که برخی اولیا دم خواهان قصاص و برخی دیگر خواهان بخشش یا دریافت دیه باشند:
به موجب ماده ۴۲۳ قانون مجازات اسلامی، هنگامی است که بعضی اولیا دم یا صاحبان حق قصاص، خواهان دیه باشند و یا از قصاص گذشت کرده باشند برخی از اولیای دم که خواهان قصاص هستند باید ابتدا سهم دیه دیگران را در صورت گذشت آنان به مرتکب و در صورتی که تقاضای تفاضل دیه کرده باشند بخود آنان بپردازند.
مواردی که تفاضل دیه از بیت المال پرداخت می شود
۱. ماده ۴۲۸ قانون مجازات اسلامی در این خصوص مقرر می دارد:« در مواردی که جنایت، نظم و امنیت عمومی را برهم زند یا احساسات عمومی را جریحه دار کند و مصلحت در اجرای قصاص باشد، لیکن خواهان قصاص تمکن از پرداخت تفاضل دیه یا سهم دیگر صاحبان حق قصاص را نداشته باشد، با درخواست دادستان و تایید رئیس قوه قضاییه، میزان مذکور از بیت المال پرداخت می شود.»
۲. در صورتیکه قاتلان و مقتولان بیش از یک نفر باشد، می گوید اگر وقوع قتل های عمد از جانب دو یا چند نفر ثابت بوده، ولی مقتول هر قاتلی مردد باشد مثل اینکه دو نفر، توسط دو نفر به قتل رسیده باشند و اثبات نشود که هر کدام به دست کدام قاتل کشته شده است، در شرایطی که اولیای دم هر دو مقتول، خواهان قصاص باشند، هر دو قاتل قصاص می شوند. حال چنانچه اولیای دم هر دو مجنی علیه، خواستار قصاص باشند و دو مجنی علیه از نظر دیه، برابر نباشند و دیه مرتکبان بیش از دیه مجنی علیه باشد، مانند این که هر دو قاتل، مرد باشند و یکی از دو مقتول، زن باشد، خواهان قصاص از طرف زن باید نصف دیه کامل را بپردازد. در اینصورت، به دلیل مشخص نبودن مرتکب قتل زن، تفاضل دیه مذکور میان مرتکبان به نسبت مساوی تقسیم می شود.
تفاضل دیه به مرتکب پرداخت می شود یا به اولیای دم قاتل
ماده ۴۳۱ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۱ مقرر داشته تفاضل دیه متعلق به قصاص شونده است و او می تواند آن را به صاحب حق قصاص ببخشد یا هر نوع تصرف مالکانه دیگری در آن انجام دهد اما اگر آن را دریافت کرده باشد و قصاص صورت نگیرد، باید آن را برگرداند.
آیا تفاضل دیه در جرایم رانندگی نیز قابل پرداخت است یا خیر
تفاضل دیه در جرایم موجب قصاص مصداق دارد. این در حالی است که جرایم رانندگی جزو جرایم غیرعمدی است لذا تفاضل دیه در مورد آن منتفی است.
بر همین مبنا ماده ۱۰ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب سال ۱۳۹۵ مقرر داشته که بیمه گر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در این قانون، خسارت وارده به زیان دیدگان را بدون لحاظ جنسیت و دین تا سقف تعهدات بیمه نامه پرداخت کند. مراجع قضایی موظفند در انشای حکم پرداخت دیه، مبلغ مازاد بر دیه موضوع این ماده را به عنوان بیمه حوادث درج کنند.
سوال شده است
اگر قاتل زن؛ و مقتول مرد باشد، آیا می توان هم زن را قصاص کرد و هم نصف دیه را از او گرفت یا خیر
خیر، ماده ۳۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ می گوید هرگاه دیه جنایت، بیش از دیه مقابل آن جنایت در مرتکب باشد، مانند اینکه زنی، مردی را عمداً به قتل برساند یا دست وی را قطع کند، اگر مرتکب یک نفر باشد، صاحب حق قصاص افزون بر قصاص، حق گرفتن تفاضل دیه را ندارد.
اگر قتل در ماه های حرام یا اماکن مقدس مانند حرم مکه مکرمه باشد آیا تفاضل دیه نیز تغلیظ می شود یا خیر
خیر،در این زمینه، ماده ۳۸۵ قانون مجازات اسلامی مقرر کرده است «اگر قتل در یکی از ماه های حرام (محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه) یا در حرم مکه مکرمه واقع شده باشد یا قاتل در زمان یا مکان مذکور، قصاص شود و قصاص مستلزم پرداخت تفاضل دیه از سوی ولی دم به قاتل باشد، تفاضل دیه تغلیظ نمی شود.
قابلیت پرداخت تفاضل دیه در صورت عمدی بودن جنایت
آیا تفاضل دیه در همه جنایات و جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص قابل پرداخت است یا خیر؟ برای اینکه تفاضل دیه قابل پرداخت باشد، ضروری است که جنایت علیه تمامیت جسمانی، عمدی باشد.
آیا تفاضل دیه در جرایم رانندگی نیز قابل پرداخت است یا خیر؟ تفاضل دیه در جرایم موجب قصاص مصداق دارد. این در حالی است که جرایم رانندگی جزو جرایم غیرعمدی است لذا تفاضل دیه در مورد آن منتفی است.
بر همین مبنا ماده 10 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب سال 1395 مقرر داشته که بیمهگر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در این قانون، خسارت وارده به زیاندیدگان را بدون لحاظ جنسیت و دین تا سقف تعهدات بیمهنامه پرداخت کند. مراجع قضایی موظفند در انشای حکم پرداخت دیه، مبلغ مازاد بر دیه موضوع این ماده را به عنوان بیمه حوادث درج کنند.
پرداخت تفاضل دیه برای قصاص قاتل
در قانون مجازات اسلامی عبارتی تحت عنوان فاضل دیه یا تفاضل دیه وجود دارد. زمانی که فرد اقدام به کشتن دیگری کند و دیه فرد مقتول کمتر از قاتل باشد خانواده مقتول یا اولیاء دم می توانند قصاص مرتکب را از مقام قضایی بخواهند ولی گاها مواردی وجود دارد که ولی دم باید مقداری وجه تحت عنوان دیه به قاتل بپردازند تا امکان قصاص او فراهم گردد که این موارد در قانون استثنا است و علی الاصول قصاص نفس حق اولیای دم مقتول است بدون پرداخت وجه یا دیه ای .
راهکارهای قانونی در موارد عدم استطاعت صاحب حق قصاص برای تهیه تفاضل دیه
در قانون مجازات اسلامی، در مواردی که صاحب حق قصاص، ناتوان از تهیه تفاضل دیه بوده و مرتکب قتل هم مدت زیادی در زندان باشد، گفته میشود :در این زمینه، راهکاری پیشبینی شده است. قانونگذار در ماده 429 قانون مجازات اسلامی میگوید در مواردی که محکوم به قصاص، در زندان است و صاحب حق قصاص، به علت ناتوانی در پرداخت تفاضل دیه، مرتکب را در وضعیت نامعین رها کند، با شکایت محکومعلیه از این امر، دادگاه صادرکننده حکم، مدت مناسبی را مشخص و به صاحب حق قصاص اعلام میکند تا ظرف مهلت مقرر نسبت به گذشت، مصالحه یا اجرای قصاص اقدام کند.
در صورت عدم اقدام او در این مدت، دادگاه میتواند پس از تعیین تعزیر بر اساس کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی تحت عنوان «تعزیرات» مصوب سال 1375 و گذشتن مدت زمان آن، با اخذ وثیقه مناسب و تأیید رییس حوزه قضایی و رییسکل دادگستری استان تا تعیین تکلیف از سوی صاحب حق قصاص، مرتکب را آزاد کند.
سلام من یه تصادف در سال 1401 داشتم داخل ماه حرام بود الان امروز برا من 7 درصد دیه زدن الان خدمتتون دوتا سوال داشتم
1.اینکه دیه به قیمت سال 1402محاسبه میشه؟
2. دیه به قیمت ماه حرام برای من حساب میشه یا نه؟
سلام کاربر محترم بله به قیمت روز پرداخت حساب می شود. خیر .تغلیظ دیه ماه حرام مربوط به فوت است نه جراحت.