اقسام اعاده دادرسی
آرای صادره توسط قاضی دادگاه، یاحکم است یا قرار و اگر رأی صادره قرار باشد قابل اعاده دادرسی نمی باشداما اگربه صورت حکم وآن حکم قطعی شده باشدامکان اعتراض نسبت به آن حکم تحت شرایطی وجود داردکه یکی از راههای اعتراض به حکم قطعی صادره،اعاده دادرسی میباشد.
براساس ماده ۴۳۲قانون آیین دادرسی مدنی اعاده دادرسی حقوقی بردوقسم است :
الف – اعاده دادرسی اصلی كه عبارتست از این كه متقاضی به طورمستقل از رای درخواست اعاده دادرسی می نماید ودعوا وپروندهای درجریان نیست وحکم قطعی برای آن رای صادرشده است.
ب – اعاده دادرسی طاری که عبارتست ازاین كه دراثنای یك دادرسی،حكمی به عنوان دلیل ارائه می شود وشخصی كه حكم یادشده علیه اوابرازگردیده نسبت به آن درخواست اعاده دادرسی می نماید دادگاه پس ازبررسی آن جهات ،رسیدگی رامجددا آغازمی کند.
دراعاده دادرسی طاری سه دعوا مطرح می شود:
الف) دعوی سابق که حکم مورد درخواست اعاده دادرسی به دنبال آن دعوی صادرشده است
ب) دعوی جدید که مطرح گردیده وحکم سابق به عنوان دلیل درآن دعوی ابراز شده است
ج) دعوی اعاده دادرسی طاری که به دنبال ابراز آن حکم به عنوان دلیل اقامه شده است
مجموعه دفتر وکالت حق گرا
پیشنهاد می گردد در صورتی که اگر پرونده ای در دادگاه دارید و با توجه به حق دسترسی به وکیل با مراجعه به یکی از نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا ، پیگیری موضوع دریافت و یا اعتراض به گواهی انحصار وراثت را به وکلای با تجربه ما بسپارید تا وکلای ما بتوانند در احقاق حق به شما کمک نمایند. ما آماده ایم در انواع پرونده های مربوطه به خانواده،ملکی ، حقوقی ، جزایی و…در کنار شما باشیم
شرایط تحقق اعاده دادرسی طاری:
الف) باید دعوایی دردادگاه مطرح باشد
ب) ارائه حکم دراثنای دادرسی باشد
ج) حکم ارائه شده دراین دعواموثر باشد
د) یکی از جهات اعاده دادرسی درمورد حکم ارائه شده وجود داشته باشد.
ر) مهلت های مقرر در قانون در مورد اعاده دادرسی طاری رعایت شود.
ز) ارائه درخواست اعاده دادرسی
مفاد حکم به معنی اخص،آن بخش ازحکم می باشد که موضوع مورد اختلاف طرفین به موجب آن اعلام وفصل می گردد وبه آن بخش آمره ،حکم به مفهوم اخص ویا منطوق حکم نیز گفته می شود.
ودرمفهوم اعم،همان «معنی» حکم است یعنی آنچه که بخش های مختلف یک حکم اعم ازاسباب موجهه ومفادبه معنای اخص برآن دلالت دارد
تضاد درمفاد حکم درصورتی محقق می شودکه اسباب موجهه حکم ومفاد آن به معنی اخص ،متفاوت وازموارد نقص حکم ومفاد آن درتضاد واختلاف باشند وازموارد نقص حکم دردیوان عالی کشورویکی ازجهات اعاده دادرسی می باشد.
نکته : درمواردی که بین مفاد و اسباب موجهه حکم قطعیت یافته اختلاف وجود داشته باشد،این حکم هم می تواند مورد درخواست فرجام خواهی وهم نسبت به آن درخواست اعاده دادرسی شود که محکوم علیه علاوه برداشتن حق انتخاب، باید به این امرتوجه کند که فرجام خواهی، درخواست اعاده دادرسی بعدی راعلى القاعده به دلیل گذشتن مهلت آن منتفی می نماید درحالی که اگر ازرای درخواست اعاده دادرسی شود،رای صادره نسبت به این دعوا حسب مورد می تواند درصورت داشتن شرایط ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی به جهتی ازجهات نقض،مورد فرجام خواهی قرارگیرد.
اقسام اعاده دادرسی و ترتیب و رسیدگی درخواست اعاده دادرسی
ماده432) اعادة دادرسي بر دو قسم است:
الف- اصلي كه عبارت است از اين كه متقاضي اعادة دادرسي به طور مستقل آن را درخواست نمايد.
ب- طاري كه عبارت است از اين كه در اثناي يك دادرسي حكمي به عنوان دليل ارايه شود و كسي كه حكم ياد شده عليه او ابراز گرديده نسبت به آن درخواست اعادة دادرسي نمايد.
1- اعادة دادرسي طاري ناظر به آن دسته از رسيدگيهاي مدني است كه طي آن حكم مدني ديگر به منزلة دليل استنادي ابراز ميشود و كسي كه حكم ياد شده عليه او ابراز گرديده نسبت به آن درخواست اعادة دادرسي مينمايد.
ماده433) دادخواست اعادة دادرسي اصلي به دادگاهي تقديم ميشود كه صادركنندة همان حكم بوده است و درخواست اعادة دادرسي طاري به دادگاهي تقديم ميگردد كه حكم در آنجا به عنوان دليل ابراز شده است.
تبصره- پس از درخواست اعادة دادرسي طاري بايد دادخواست لازم ظرف سه روز به دفتر دادگاه تقديم گردد.
1- اگر دادگاه صادركنندة حكم منحل شده باشد در اين صورت دادخواست اعادة دادرسي به نزديكترين دادگاهي كه در عرض دادگاه صادركنندة حكم قرار دارد، تقديم ميشود.
2- مقصود از دفتر دادگاه مندرج در تبصرة اين ماده، دفتر همان دادگاهي است كه حكم مورد اعادة دادرسي در آن به عنوان دليل ابراز شده است.
ماده434) دادگاهي كه دادخواست اعادة دادرسي طاري را دريافت ميدارد مكلّف است آن را به دادگاه صادركنندة حكم ارسال نمايد و چنانچه دلايل درخواست را قوي بداند و تشخيص دهد حكمي كه درخصوص درخواست اعادة دادرسي صادر ميگردد مؤثر در دعوا ميباشد، رسيدگي به دعواي مطروحه را در قسمتي كه حكم راجع به اعادة دادرسي در آن مؤثر است تا صدور حكم نسبت به اعادة دادرسي به تأخير مياندازد و در غير اينصورت به رسيدگي خود ادامه ميدهد.
تبصره- چنانچه دعوايي در ديوان عالي كشور تحت رسيدگي باشد و درخواست اعادة دادرسي نسبت به آن شود، درخواست به دادگاه صادركنندة حكم ارجاع ميگردد. در صورت قبول درخواست ياد شده از طرف دادگاه، رسيدگي در ديوان عالي كشور تا صدور حكم متوقف خواهد شد.
1- در صورتي كه حكم مورد درخواست اعادة دادرسي طاري از دادگاهي صادر شده باشد كه به دعواي اصلي رسيدگي مينمايد، اين دادگاه هم مرجع تقديم دادخواست اعادة دادرسي است و هم به درخواست اعادة دادرسي رسيدگي مينمايد و تا روشن شدن نتيجة اعادة دادرسي، رسيدگي به اصل دعوا را به تأخير مياندازد.
2- درخواست اعادة دادرسي نسبت به دعوايي كه در ديوان مطرح است به ديوان داده ميشود و ديوان درخواست را به دادگاه صادر كنندة حكم كه به اختلاف مورد بدوي يا تجديدنظر ميباشد ارجاع مينمايد.
ماده435) در دادخواست اعادة دادرسي مراتب زير درج ميگردد:
1- نام و نام خانوادگي و محل اقامت و ساير مشخصات درخواست كننده و طرف او.
2- حكمي كه مورد درخواست اعادة دادرسي است.
3- مشخصات دادگاه صادركنندة حكم.
4- جهتي كه موجب درخواست اعادة دادرسي شده است.
در صورتي كه درخواست اعادة دادرسي را وكيل تقديم نمايد بايد مشخصات او در دادخواست ذكر و وكالتنامه نيز پيوست دادخواست گردد.
تبصره- دادگاه صالح بدواً در مورد قبول يا رد درخواست اعادة دادرسي قرار لازم را صادر مينمايد و در صورت قبول درخواست مبادرت به رسيدگي ماهوي خواهد نمود.
ساير ترتيبات رسيدگي مطابق مقررات مربوط به دعاوي است.
1- در اعادة دادرسي دادگاه صالح بايد ابتدائاً قرار قبولي درخواست را صادر كند و سپس وارد رسيدگي ماهوي گردد.
2- دادگاه در تشخيص قابليّت قبولي درخواست اعادة دادرسي بايد صحت و اصالت ادعاها و مدارك تقديمي، زمان درخواست، نفع و سمت درخواست كننده، حكم مورد درخواست اعادة دادرسي و جهت ادعا شده را مورد بررسي قرار دهد.
ماده436) در اعادة دادرسي به جز آنچه كه در دادخواست اعادة دادرسي ذكر شده است، جهت ديگري مورد رسيدگي قرار نميگيرد.
1- در اعادة دادرسي جهتي كه موجب درخواست اعادة دادرسي شده است ميبايستي در دادخواست تصريح گردد و دادگاه تنها به همان جهت رسيدگي مينمايد.
ماده437) با درخواست اعادة دادرسي و پس از صدور قرار قبولي آن به شرح ذيل اقدام ميگردد:
الف- چنانچه محكوم به غير مالي باشد اجراي حكم متوقف خواهد شد.
ب- چنانچه محكوم به مالي است و امكان اخذ تأمين و جبران خسارت احتمالي باشد به تشخيص دادگاه از محكوم له تأمين مناسب اخذ و اجراي حكم ادامه مييابد.
ج- در مواردي كه درخواست اعادة دادرسي مربوط به يك قسمت از حكم باشد حسب مورد مطابق بندهاي (الف) و (ب) اقدام ميگردد.
1- اعادة دادرسي از طرق فوقالعادة شكايت از آراء است و علي القاعده صرف درخواست اعادة دادرسي اجراي حكم را متوقف نمينمايد.
2- تأمين مأخوذه در بند ب اين ماده نه تنها بايد اعادة عمليات اجرايي به حالت قبل از اجرا را امكان پذير نمايد بلكه بايد خسارت احتمالي ناشي از ادامة عمليات اجرايي از تاريخ درخواست ادامه عمليات اجرايي تا اجراي كامل حكم را نيز پوشش دهد.
ماده438) هرگاه پس از رسيدگي، دادگاه درخواست اعادة دادرسي را وارد تشخيص دهد، حكم مورد اعادة دادرسي را نقض و حكم مقتضي صادر مينمايد. در صورتي كه درخواست اعادة دادرسي راجع به قسمتي از حكم باشد، فقط همان قسمت نقض يا اصلاح ميگردد. اين حكم از حيث تجديدنظر و فرجام خواهي تابع مقررات مربوط خواهد بود.
1- در اعادة دادرسي دادگاه پس از نقض حكم مورد اعادة دادرسي، حكم جديد صادر مينمايد.
2- از تصميم دادگاه در دعواي اعادة دادرسي اعم از حكم يا قرار ميتوان بسته به مورد در مرجع بالاتر شكايت نمود.
ماده439) اگر جهت اعادة دادرسي مغايرت دو حكم باشد، دادگاه پس از قبول اعادة دادرسي حكم دوم را نقض و حكم اول به قوت خود باقي خواهد بود.
1- در مورد مغايرت دو حكم درخواست اعادة دادرسي نسبت به حكم دوم صورت ميگيرد.
2- منظور از به قوت خود باقي گذاشتن حكم نخست در اين ماده اين است كه اصولاً دادرس نسبت به حكم نخست رسيدگي ماهوي نميكند تا باطل بودن آن را احراز كند.
ماده440) نسبت به حكمي كه پس از اعادة دادرسي صادر ميگردد، ديگر اعادة دادرسي از همان جهت پذيرفته نخواهد شد.
1- عدم پذيرش اعادة دادرسي مجدد اعم است از اين كه درخواست مجدد از سوي درخواست كنندة اولي باشد يا غير او.
ماده441) در اعادة دادرسي غير از طرفين دعوا شخص ديگري به هيچ عنوان نميتواند داخل در دعوا شود.
1- فلسفة وضع اين ماده اين ميباشد كه اعادة دادرسي تنها در محدودة جهتي انجام ميشود كه در دادخواست ذكر گرديده است.