سلام.
در خصوص نحوه دریافت مبالغی که فرد متوفی از اشخاص حقوقی مانند شرکتهای خصوصی یا سازمانهای دولتی طلب دارد، سوالی دارم.
از نظر منطقی تصور میشود که هر یک از وراث، در صورتی که گواهی انحصار وراثت در اختیار داشته باشند، بتوانند با مراجعه به واحد حقوقی یا مالی شرکتها و سازمانها، بر اساس همان گواهی، سهم خود را از طلب متوفی مطالبه و دریافت کنند.
اما در عمل مشاهده میشود که اغلب ادارات و شرکتها میگویند پرداخت وجه فقط در صورتی ممکن است که یکی از ورثه دارای وکالتنامه رسمی از سایرین باشد.
آیا واقعاً از نظر قانونی، وجود چنین وکالتنامهای الزامی است؟
آیا گواهی انحصار وراثت بهتنهایی برای مطالبه طلب متوفی از شرکتها و سازمانها کفایت نمیکند؟
⚖️ پاسخ حقوقی:
سؤال شما بسیار مهم و کاربردی است و در عمل نیز یکی از چالشهای متداول میان وراث محسوب میشود.
مطابق مواد ۸۶۷ و ۸۶۸ قانون مدنی، بهمحض فوت شخص، دارایی او بهصورت قهری به وراث منتقل میشود. بنابراین از نظر مالکیت، هر یک از وراث به نسبت سهمالارث خود مالک اموال و مطالبات متوفی میگردند.
اما نکتهای که باید به آن توجه داشت این است که اموال و مطالبات متوفی پیش از تقسیم ترکه، در حکم مال مشترک میان تمام وراث است.
بر اساس قواعد حقوقی مربوط به اشاعه (مالکیت مشاع)، تصرف در مال مشترک بدون رضایت سایر شرکا (در اینجا سایر وراث) جایز نیست.
بنابراین، در حالی که گواهی انحصار وراثت صرفاً مشخصکننده هویت و سهم هر یک از وراث است، اما به تنهایی اجازه برداشت یا دریافت وجه از ترکه را به یک وارث نمیدهد، مگر با رضایت یا وکالت سایر وراث.
به همین علت، ادارات و شرکتها از پرداخت مستقیم سهم به هر وارث خودداری میکنند و معمولاً یکی از دو روش زیر را درخواست مینمایند:
- ارائه وکالتنامه رسمی از سایر وراث به نام یک نفر برای دریافت وجه؛
- ارائه صورتجلسه تقسیم ترکه یا حکم قطعی دادگاه مبنی بر تقسیم و تعیین سهم هر وارث.
این رویه نهتنها برای سهولت در پرداخت است، بلکه برای جلوگیری از اختلافات احتمالی بین وراث و حفظ مسئولیت قانونی پرداختکننده نیز انجام میشود.
در نتیجه، پاسخ دقیق این است که:
🔸 از نظر مالکیت، گواهی انحصار وراثت برای احراز وراث کفایت میکند،
اما از نظر پرداخت عملی وجه، معمولاً نیاز به وکالتنامه رسمی یا توافق کتبی همه وراث وجود دارد.
چنانچه میان وراث اختلافی وجود نداشته باشد، پیشنهاد میشود یکی از آنان با وکالت رسمی از بقیه، مراحل اداری را انجام دهد تا روند پرداخت سریعتر پیش برود.
در صورت وجود اختلاف، هر یک از وراث میتواند از طریق دادخواست مطالبه سهمالارث از ترکه در دادگاه اقدام کند تا با حکم قضایی، سهم او مستقلاً قابل وصول باشد.
✳️ جمعبندی:
- گواهی انحصار وراثت فقط مشخصکننده وراث و سهم آنان است.
- برای دریافت وجه از ادارات و شرکتها، معمولاً وکالت رسمی یا توافق کتبی همه وراث لازم است.
- اگر میان وراث اختلاف باشد، باید از طریق دادگاه و تقسیم ترکه اقدام شود
- در صورت تمایل وکلای پایه یک دادگستری در گروه حق گرا آماده اند تا ضمن راهنمایی و مشاوره به شما ، پیگیری امور مربوطه را تا سرانجام کار انجام دهند. کافیست با شماره 09120916521 تماس بگیرید.