سلام.
من برای ملاقات با فرزندم از طریق دادگاه اقدام کردم و در نهایت رأی قطعی صادر شد که مادر موظف است هفتهای دو روز امکان ملاقات من با فرزندم را فراهم کند.
حالا برای اجرای حکم به اجرای احکام مراجعه کردهام، اما در مورد نحوه انجام ملاقات اختلاف داریم.
در حکم فقط نوشته شده «هفتهای دو روز ملاقات» ولی مشخص نکرده که ملاقات دقیقاً کجا و چگونه انجام شود.
مادر میگوید ملاقات باید در حضور خودش باشد و من قبول ندارم. من میگویم دو روز ملاقات را میخواهم پشت سر هم انجام بدهم، ولی مادر میگوید باید با فاصله باشد. حتی درباره محل ملاقات هم اختلاف داریم؛ من میخواهم فرزندم را چند ساعت با خودم بیرون ببرم، اما مادر میگوید ملاقات باید در فضای عمومی و تحت نظر خودش انجام شود.
وقتی به اجرای احکام مراجعه کردم، دادورز هم گفت در اجرائیه فقط اصل ملاقات نوشته شده و نحوه آن مشخص نیست.
در این شرایط واقعاً نمیدانم منظور دادگاه از «هفتهای دو روز ملاقات» دقیقاً چه بوده است؟
آیا اجرای احکام میتواند خودش روز، ساعت، محل و نحوه ملاقات را تعیین کند؟ یا باید از همان قاضی صادرکننده رأی بخواهیم نحوه ملاقات را مشخص کند؟
سلام
در این وضعیت، نکته اصلی این است که اجرای احکام وظیفه تفسیر و تکمیل مفاد رأی دادگاه را ندارد. اگر دادگاه در رأی قطعی صرفاً حق ملاقات را به صورت «هفتهای دو روز» تعیین کرده ولی درباره روزهای هفته، ساعت، محل ملاقات یا حضور ناظر توضیحی نداده باشد، نمیتوان صرفاً از طریق اجرای احکام، مفاد جدیدی به حکم اضافه کرد.
قانون حمایت خانواده، حق ملاقات والدین با طفل را به رسمیت شناخته و در ماده ۴۱ نیز مقرر کرده است که دادگاه باید با رعایت مصلحت طفل درباره مسائل مربوط به ملاقات تصمیم مقتضی اتخاذ کند. همچنین آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده برای مواردی که ملاقات نیازمند نظارت باشد، سازوکار مشخصی پیشبینی کرده است.
بنابراین اگر در رأی هیچ اشارهای نشده باشد که ملاقات باید با حضور مادر، در محل عمومی، در مرکز ملاقات یا تحت نظر شخص خاصی انجام شود، نمیتوان صرفاً به دلیل اختلاف والدین، این محدودیتها را به حکم اضافه کرد.
از طرف دیگر، پدر نیز نمیتواند صرف عبارت «هفتهای دو روز» نتیجه بگیرد که اختیار دارد هر دو روز مورد نظر خود را بدون توجه به شرایط کودک انتخاب کند یا کودک را هر محلی که میخواهد ببرد. نحوه اجرای ملاقات باید با مفاد رأی و مصلحت طفل سازگار باشد. ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده نیز در تصمیمات مربوط به ملاقات، مصلحت طفل را مورد تأکید قرار داده است.
نکته بسیار مهم این است که اگر دادگاه قصد داشته باشد ملاقات تحت نظارت انجام شود، این نظارت باید مشخص و حدود آن تعیین شود. ماده ۶۶ آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده درباره ناظر مقرر کرده که حدود و نوع نظارت باید به صراحت مشخص و به ناظر ابلاغ شود. همچنین ماده ۶۷ پیشبینی کرده است که اگر به تشخیص دادگاه نتوان طفل را در ایام ملاقات به تنهایی در اختیار شخص دارای حق ملاقات قرار داد، دادگاه میتواند ملاقات را در ساعات محدود و تحت نظر مراکز تعیینشده انجام دهد.
بنابراین در شرایطی که شما توضیح دادهاید، اگر واقعاً رأی فقط نوشته باشد «هفتهای دو روز ملاقات» و هیچ جزئیات دیگری نداشته باشد، بهترین اقدام این است که موضوع را از دادگاه صادرکننده رأی پیگیری کنید و درخواست کنید نحوه اجرای ملاقات، از جمله روزها، ساعت، محل ملاقات و در صورت لزوم نحوه نظارت به طور روشن تعیین شود.
در واقع، پاسخ سؤال شما این نیست که «منظور قاضی حتماً ملاقات در حضور مادر بوده» یا «حتماً پدر حق دارد کودک را دو روز پشت سر هم با خود ببرد». از متن حکم نمیتوان چیزی را که در آن نیامده به قاضی نسبت داد. اگر حکم مبهم یا ناقص باشد، باید از مرجع قضایی صالح برای رفع ابهام و تعیین نحوه اجرا درخواست تصمیم شود.
یک نکته دیگر هم مهم است: اگر بعداً مادر عمداً مانع اجرای حق ملاقات مقرر در حکم شود، قانون حمایت خانواده برای جلوگیری از اجرای حق ملاقات، ضمانت اجرا پیشبینی کرده است؛ بنابراین موضوع صرفاً یک اختلاف خانوادگی ساده نیست و میتواند در مرحله اجرای حکم نیز پیگیری شود.
خلاصه اینکه:
اگر حکم فقط گفته است «هفتهای دو روز ملاقات» و درباره جزئیات سکوت کرده، نه مادر میتواند یکطرفه ملاقات را تحت نظارت خودش قرار دهد و نه پدر میتواند یکطرفه شیوه مورد نظر خودش را تحمیل کند. در صورت اختلاف، باید از دادگاه صادرکننده رأی خواست نحوه اجرای ملاقات را مشخص کند.
برای بررسی متن رأی و تعیین بهترین اقدام در چنین پروندهای، میتوانید موضوع را با وکلای حقگرا مطرح کنید.
شماره تماس وکلای حقگرا: ۰۹۱۲۰۶۱۲۵۲۱