سوال و جواب حقوقی و کیفریدسته بندی: نفقهاثبات عدم پرداخت نفقه و دادخواست مربوطه
MirRak 7 ماه قبل

سلام؛
بنده می‌خواهم بدانم چطور می‌توانم ثابت کنم که شوهرم نفقه پرداخت نمی‌کند؟
در طول زندگی مشترک، همسرم هیچ‌گاه هزینه‌های خانه و مخارج زندگی من را نپرداخته و حتی هزینه درمان و پوشاکم را نیز خودم تأمین کرده‌ام.
الان قصد دارم دادخواست نفقه معوقه بدهم، اما نمی‌دانم چه مدارکی لازم است و چطور باید اثبات کنم که او نفقه پرداخت نکرده است؟

1 پاسخ
ا وکیل عضو سایت 7 ماه قبل

با سلام و احترام،
موضوع اثبات عدم پرداخت نفقه یکی از پرتکرارترین مسائل در دادگاه‌های خانواده است.
مطابق ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی، پرداخت نفقه زن در عقد دائم بر عهده شوهر است، و اگر شوهر بدون دلیل موجه از پرداخت آن خودداری کند، مرتکب جرم ترک انفاق شده و همچنین مسئول پرداخت نفقه معوقه خواهد بود.

🔹 ۱. نفقه چیست؟
نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن است؛ از جمله:

  • هزینه خوراک، پوشاک، درمان و دارو
  • اثاث منزل
  • مسکن مناسب
  • هزینه بهداشت و نگهداری

بنابراین، اگر شوهر این نیازها را تأمین نکند، از نظر قانونی تکلیف خود را انجام نداده است.

🔹 ۲. روش‌های اثبات عدم پرداخت نفقه
اثبات نپرداختن نفقه معمولاً با ارائه مدارک و شواهد غیرمستقیم انجام می‌شود، زیرا رسید یا مدرک پرداخت معمولاً در دست شوهر است.
شما می‌توانید از راه‌های زیر اقدام کنید:
✅ الف) شهادت شهود
اگر اقوام، همسایگان یا بستگانی از نزدیک در جریان زندگی شما بوده‌اند و می‌دانند که شوهر هیچ‌گونه هزینه‌ای پرداخت نمی‌کرده است، می‌توانند به عنوان شاهد در دادگاه حاضر شوند.
✅ ب) پیامک‌ها، چت‌ها یا مکاتبات
چت‌ها و پیامک‌هایی که نشان می‌دهد شما چندین بار از او درخواست نفقه کرده‌اید و او امتناع کرده، در حکم دلیل و قرینه قوی محسوب می‌شوند.
✅ ج) فیش‌های بانکی یا هزینه‌های شخصی شما
اگر هزینه‌های خوراک، دارو، یا اجاره را خودتان پرداخت کرده‌اید و اسناد به نام شماست، نشان می‌دهد که شوهر در تأمین نفقه کوتاهی کرده است.
✅ د) اقرار ضمنی شوهر
گاهی در جلسات شورا یا دادگاه، شوهر می‌گوید: «خودش خرج می‌کرد»، یا «من توان مالی نداشتم».
این نوع جملات، در عمل اقرار ضمنی به عدم پرداخت نفقه محسوب می‌شوند.

🔹 ۳. دادخواست نفقه معوقه
برای دریافت نفقه گذشته باید در دادگاه خانواده محل اقامت زن دادخواست بدهید.
در دادخواست باید بنویسید:
«خوانده در طول زندگی مشترک هیچ نفقه‌ای پرداخت نکرده و خواهان مطالبه نفقه معوقه خود از تاریخ عقد تا زمان تقدیم دادخواست می‌باشد.»
دادگاه پس از بررسی مدارک و شنیدن اظهارات طرفین، با ارجاع موضوع به کارشناس رسمی دادگستری، میزان نفقه را تعیین و حکم به پرداخت آن صادر می‌کند.

🔹 ۴. ترک انفاق (شکایت کیفری)
علاوه بر دادخواست حقوقی نفقه، شما می‌توانید شکایت کیفری ترک انفاق نیز مطرح کنید.
طبق ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، هر مردی که با وجود تمکن مالی نفقه همسرش را نپردازد، به حبس تعزیری تا ۵ ماه محکوم می‌شود.
البته این شکایت زمانی پذیرفته می‌شود که زن در عقد دائم باشد و تمکین کند.

🔹 ۵. جمع‌بندی نهایی

وضعیت
اقدام مناسب

نفقه پرداخت نشده ولی سند ندارید
شهادت شهود، پیامک‌ها، چت‌ها

نفقه پرداخت نشده و خودتان هزینه کرده‌اید
فیش‌های خرید، اجاره‌نامه، رسیدهای درمانی

قصد مجازات شوهر را دارید
شکایت ترک انفاق در دادسرای خانواده

قصد دریافت مبلغ نفقه را دارید
دادخواست مطالبه نفقه معوقه در دادگاه خانواده

نکته پایانی:
اگر مایل باشید، می‌توانید با تماس با شماره ۰۹۱۲۰۶۱۲۵۲۱ درخواست تنظیم دادخواست نفقه معوقه یا شکایت ترک انفاق را ارائه نمایید تا دقیقاً بر اساس مواد قانونی و رویه دادگاه‌های خانواده برایتان تنظیم و آماده شود.
مقالات  نحوه اثبات ترک عجز از انفاق  و نفقه زن و فرزند؛ از درخواست تا اجرا در سال ۱۴۰۴ – وکیل حق گرا را پیشنهاد می کنیم مطالعه فرمایید