سلام؛ زوج طبق رأی قطعی دادگاه به استرداد جهیزیه محکوم شده است، اما میگوید وسایل در دسترسش نیست و به جای تحویل آنها، حاضر است قیمت جهیزیه را پرداخت کند. با توجه به اینکه در متن رأی آمده است جهیزیه توسط پدر زوج خریداری شده و تحویل زوجین داده شده است، آیا زوجه میتواند علیه زوج به جرم خیانت در امانت شکایت کیفری مطرح کند؟
پاسخ وکیل:
در پروندههای مربوط به استرداد جهیزیه، نکته کلیدی این است که اموال جهیزیه در اختیار زوج قرار میگیرد تا از آنها استفاده شود و در اصل نوعی «امانت» محسوب میشوند. بنابراین اگر زوج پس از مطالبه قانونی زوجه، از استرداد اموال خودداری کند و مدعی شود که وسایل در دسترس نیست، ولی مشخص نباشد که آنها را چگونه از بین برده یا به چه کسی تحویل داده، این رفتار میتواند قرینهای بر «تصرف غیرمجاز در مال امانی» باشد.
اما طرح شکایت خیانت در امانت زمانی امکانپذیر است که سه شرط اصلی وجود داشته باشد:
- ۱️⃣ اثبات شود جهیزیه به عنوان امانت در اختیار زوج بوده است؛
- ۲️⃣ زوجه آن را بهطور قانونی مطالبه کرده باشد؛
- ۳️⃣ زوج بدون مجوز و بدون عذر موجه از استرداد آن خودداری کرده یا آن را از بین برده باشد.
با توجه به اینکه در رأی قطعی دادگاه تصریح شده جهیزیه توسط پدر زوج خریداری و تحویل زوجین شده است، مالکیت آن به نام زوجه محسوب میشود و تحویل به زوج، نوعی امانت تلقی میگردد. در نتیجه اگر زوج از تحویل جهیزیه امتناع کرده و مدعی شود که وسایل موجود نیست، در حالی که دلیلی بر نابودی غیرعمدی یا انتقال قانونی آنها ندارد، زوجه میتواند شکایت کیفری خیانت در امانت مطرح نماید.
البته اگر زوج واقعاً وسایل را در اختیار ندارد (مثلاً منزل تخریب شده یا وسایل به علتی غیرمستقیم از بین رفتهاند)، دادگاه کیفری ممکن است رفتار او را فاقد سوءنیت بداند و صرفاً وی را ملزم به پرداخت قیمت جهیزیه نماید، نه مجازات کیفری.
⚖️ نکته مهم: برای شکایت خیانت در امانت، ارائه لیست سیاهه جهیزیه، رأی قطعی استرداد، گواهی اجرای احکام و گواهی امتناع زوج از تحویل ضروری است. همچنین باید ثابت شود که وسایل به صورت عمدی یا با علم به تعهد امانی از بین رفته یا فروخته شدهاند.
در چنین پروندههایی توصیه میشود پیش از طرح شکایت کیفری، با وکلای متخصص در امور خانواده مشورت کنید تا بررسی شود آیا رفتار زوج واجد سوءنیت کیفری بوده یا فقط جنبه مدنی دارد.
📞 برای دریافت مشاوره تخصصی یا تنظیم شکواییه خیانت در امانت، با گروه وکلای حقگرا تماس بگیرید تا وکلای متخصص خانواده شما را دقیق راهنمایی کنند. شماره تماس: 09199075966
