آیا برای گرفتن حضانت فرزند از پدر، باید ثابت کنم زندگی با او به کودک آسیب میزند؟
سلام.
من و آقای احمدی چند سال پیش از هم جدا شدیم و یک پسر ۸ ساله به نام امین داریم. در حال حاضر حضانت امین با پدرش است و امین هم با پدرش زندگی میکند.
پدر امین در جنوب تهران زندگی میکند و تا جایی که من میدانم، زندگی عادی و مناسبی دارد و مشکل اخلاقی خاصی هم ندارد. ایشان کارمند یک شرکت است و معمولاً از صبح تا حدود ساعت ۵ بعدازظهر سر کار است.
من در سعادتآباد زندگی میکنم و یک آنلاینشاپ دارم. درآمد خوبی دارم و به دلیل نوع کارم، نسبت به پدر امین زمان بیشتری میتوانم در کنار فرزندم باشم. از طرفی قصد دارم امین را در یک مدرسه غیرانتفاعی مناسب ثبتنام کنم که فکر میکنم میتواند از نظر تحصیلی و آینده او شرایط بهتری برایش فراهم کند.
چند روز پیش درخواست سلب حضانت از پدر و واگذاری حضانت امین به خودم را به دادگاه ارائه کردم.
سؤالم این است که برای اینکه دادگاه حضانت را از پدر بگیرد، آیا حتماً باید ثابت کنم که زندگی امین نزد پدرش برای او ضرر جسمی یا روانی دارد یا اینکه اگر بتوانم ثابت کنم زندگی نزد من از نظر رفاهی، آموزشی و شرایط نگهداری به مصلحت و منفعت بیشتری برای امین است، همین موضوع میتواند برای گرفتن حضانت از پدر کافی باشد؟
به عبارت دیگر، اگر پدر صلاحیت اخلاقی داشته باشد و زندگی مناسبی هم داشته باشد، اما من از نظر مالی، زمانی و امکانات آموزشی شرایط بهتری برای فرزندم داشته باشم، آیا دادگاه میتواند حضانت را به من واگذار کند؟
در این پرونده باید بین «شرایط بهتر مادر» و «عدم صلاحیت پدر برای حضانت» تفاوت قائل شد.
صرف اینکه مادر درآمد بیشتری داشته باشد، زمان بیشتری در اختیار فرزند قرار دهد یا بتواند امکانات آموزشی و رفاهی بیشتری برای او فراهم کند، به تنهایی دلیل قانونی کافی برای سلب حضانت از پدر نیست.
مطابق ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی، هرگاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت اوست، صحت جسمانی یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد، دادگاه میتواند به تقاضای نزدیکان، قیم یا رئیس حوزه قضایی، هر تصمیمی را که برای حضانت طفل مقتضی بداند اتخاذ کند.
بنابراین اگر پدر امین زندگی متعارف و مناسبی داشته باشد، صلاحیت اخلاقی او مورد ایراد نباشد و دلیلی بر اینکه سلامت جسمی یا تربیت اخلاقی امین در وضعیت فعلی در معرض خطر است وجود نداشته باشد، صرف برتری مالی یا آموزشی مادر معمولاً برای سلب حضانت از پدر کافی نیست.
البته موضوع مصلحت طفل اهمیت بسیار زیادی دارد. دادگاه در تصمیمات مربوط به حضانت صرفاً به وضعیت مالی والدین نگاه نمیکند، بلکه مجموعه شرایط کودک و والدین را بررسی میکند. بنابراین اگر مادر بتواند ثابت کند که وضعیت فعلی کودک به نحوی با مصلحت او سازگار نیست یا تغییر محل زندگی کودک ضرورت دارد، دادگاه میتواند موضوع را بررسی کند.
برای مثال، اینکه پدر از صبح تا عصر سر کار است، به خودی خود به معنای عدم صلاحیت او برای حضانت نیست؛ خصوصاً اگر در ساعات کاری، کودک از مراقبت مناسب برخوردار باشد و نیازهای عاطفی، تربیتی و آموزشی او نیز تأمین شود.
همچنین اینکه مادر امکان ثبتنام کودک در مدرسهای بهتر را داشته باشد، اگرچه میتواند یکی از عوامل مورد توجه دادگاه باشد، اما معمولاً نمیتوان تنها بر اساس آن نتیجه گرفت که باید حضانت از پدر سلب شود.
در واقع سؤال اصلی دادگاه این نیست که:
«کدام والد پول بیشتری دارد؟»
بلکه باید بررسی شود:
«با توجه به تمام شرایط، کدام تصمیم با مصلحت و سلامت جسمی، روحی و تربیتی طفل سازگارتر است؟»
از طرف دیگر، ۸ ساله بودن امین نیز اهمیت دارد. با توجه به سن کودک، نظر و خواسته او نیز ممکن است در ارزیابی دادگاه مورد توجه قرار گیرد؛ البته نظر کودک به تنهایی تعیینکننده حضانت نیست و دادگاه باید مجموعه شرایط و مصلحت او را در نظر بگیرد.
بنابراین اگر هدف شما سلب حضانت از پدر است، بهتر است به جای تمرکز صرف بر درآمد بیشتر، مدرسه بهتر یا زمان آزاد بیشتر، دلایل مشخصی که نشان میدهد ادامه حضانت نزد پدر برخلاف مصلحت امین است ارائه کنید.
اگر چنین دلیلی وجود نداشته باشد و پدر نیز از نظر اخلاقی و تربیتی صلاحیت لازم را داشته باشد، صرف اینکه شرایط مالی و رفاهی شما بهتر است، لزوماً باعث سلب حضانت از پدر نخواهد شد.
برای بررسی دقیق امکان تغییر حضانت امین و اینکه شرایط فعلی شما و پدر کودک از نظر قانونی تا چه اندازه میتواند موجب تغییر حضانت شود، میتوانید پرونده را با وکلای حقگرا مطرح کنید.
شماره تماس وکلای حقگرا: ۰۹۱۲۰۶۱۲۵۲۱