چکلیست تحویل مبیع و استرداد ثمن در معاملات ملکی
چکلیست تحویل مبیع و استرداد ثمن در معاملات ملکی
در معاملات ملکی، یکی از مهمترین مراحل پس از انعقاد قرارداد بیع، انجام تعهدات طرفین است. این تعهدات شامل تحویل مبیع از سوی فروشنده و پرداخت ثمن از سوی خریدار میباشد. هرگونه کوتاهی یا تأخیر در انجام این تعهدات، میتواند منجر به اختلافات حقوقی و طرح دعاوی متعدد شود. در این مقاله، به بررسی چکلیست تحویل مبیع و چکلیست استرداد ثمن میپردازیم تا خریداران و فروشندگان بتوانند با اطمینان بیشتری در معاملات خود اقدام کنند.
بخش اول: چکلیست تحویل مبیع
تحویل مبیع در واقع همان انتقال واقعی و فیزیکی مال مورد معامله از فروشنده به خریدار است. در املاک، تحویل مبیع میتواند شامل تخلیه ملک، تحویل کلید و تنظیم صورتجلسه تحویل باشد.
۱. احراز مالکیت فروشنده:
قبل از هر اقدامی، باید مالکیت قانونی فروشنده بر ملک احراز شود. فروشنده باید سند رسمی یا مدرک معتبر مالکیت خود را ارائه دهد.
۲. بررسی وضعیت فیزیکی و حقوقی ملک:
ملک باید مطابق با مشخصات مندرج در مبایعهنامه تحویل شود. چنانچه مغایرتی در متراژ، کاربری، یا وضعیت حقوقی ملک وجود داشته باشد، خریدار میتواند تحویل را نپذیرد یا درخواست فسخ کند.
۳. تنظیم صورتجلسه تحویل:
تحویل ملک باید با حضور طرفین و در قالب صورتجلسه رسمی انجام شود. در این صورتجلسه، وضعیت ملک، لوازم و متعلقات، و تاریخ تحویل ذکر میشود.
۴. تخلیه کامل ملک:
در صورتی که ملک در تصرف مستاجر یا شخص ثالثی باشد، فروشنده موظف است آن را تخلیه و بدون مانع تحویل دهد.
۵. تحویل اسناد مرتبط:
اسناد فنی، پایان کار، قبضهای تسویهشده و دیگر مدارک مرتبط باید همزمان با تحویل ملک به خریدار تحویل داده شود.
۶. زمانبندی تحویل:
زمان دقیق تحویل در قرارداد باید مشخص گردد. تأخیر در تحویل، بدون عذر موجه، موجب مسئولیت مدنی فروشنده خواهد بود.
۷. ضمانت اجرای عدم تحویل:
در صورت عدم تحویل مبیع در موعد مقرر، خریدار میتواند دادخواست الزام به تحویل مبیع یا فسخ قرارداد و مطالبه خسارت تأخیر را مطرح نماید.
بخش دوم: چکلیست استرداد ثمن
گاهی به دلایل مختلف از جمله فسخ، بطلان یا انحلال قرارداد، ضرورت دارد مبلغ پرداختشده (ثمن) به خریدار بازگردانده شود. این فرآیند تحت عنوان استرداد ثمن شناخته میشود.
۱. احراز مبنای استرداد:
ابتدا باید علت استرداد مشخص شود؛ آیا قرارداد باطل شده، فسخ شده یا منفسخ گردیده است؟ تعیین علت در نحوه طرح دعوا و مستندات مؤثر است.
۲. مدارک پرداخت ثمن:
خریدار باید با ارائه رسید، فیش واریز، چک یا گواهی انتقال وجه، پرداخت ثمن را اثبات نماید. بدون ارائه مدرک پرداخت، دعوای استرداد ثمن قابل استماع نیست.
۳. وجود مبنای قانونی برای استرداد:
به استناد ماده ۳۰۱ قانون مدنی، هر کس مالی را بدون استحقاق دریافت کند، ضامن عین و منافع آن است. بنابراین، در صورت بطلان یا فسخ قرارداد، فروشنده مکلف به بازگرداندن ثمن است.
۴. خسارت تأخیر در استرداد:
در صورتی که فروشنده از استرداد وجه خودداری کند، خریدار میتواند علاوه بر اصل مبلغ، خسارت تأخیر تأدیه را نیز مطالبه کند.
۵. مرجع صالح برای طرح دعوا:
دعوای استرداد ثمن در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده یا محل وقوع عقد است. چنانچه مبلغ کمتر از بیست میلیون تومان باشد، شوراهای حل اختلاف نیز میتوانند رسیدگی کنند.
۶. ارتباط با سایر دعاوی:
استرداد ثمن میتواند همزمان با دعوای ابطال قرارداد، اعلام فسخ یا تحویل مبیع مطرح شود. در برخی موارد، بهتر است ابتدا وضعیت قرارداد تعیین تکلیف شود و سپس دعوای استرداد ثمن اقامه گردد.
۷. نقش وکیل در استرداد ثمن:
یک وکیل ملکی با تجربه میتواند با تنظیم دقیق دادخواست و ارائه دلایل مستند، از تضییع حقوق خریدار یا فروشنده جلوگیری نماید و مسیر دادرسی را کوتاهتر کند.
بیشتر بدانیم :وکیل پایه یک دادگستری در تهرانپارس | مشاوره و قبول کلیه دعاوی
نتیجهگیری
چکلیست تحویل مبیع و استرداد ثمن، دو ابزار کلیدی در پیشگیری از اختلافات ملکی هستند. فروشنده با رعایت اصول تحویل و خریدار با آگاهی از حقوق خود در استرداد وجه، میتوانند از بروز خسارتهای سنگین جلوگیری کنند.
در نهایت، اگر در فرآیند تحویل ملک یا استرداد وجه با مشکلی مواجه شدهاید، گروه وکلای حقگرا با تیمی متخصص در دعاوی ملکی آماده ارائه مشاوره و پیگیری حقوقی شماست.
📞 مشاوره و وکالت تخصصی دعاوی ملکی
برای دریافت مشاوره یا طرح دعوای مزاحمت، ممانعت از حق، خلع ید یا قلع و قمع بنا،
میتوانید با وکلای متخصص گروه حقوقی حقگرا تماس بگیرید:
☎️ ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶
📍دفاتر گروه حقگرا در شمال، شرق، غرب و مرکز تهران فعال هستند.
🔗 مشاهده مسیر دفاتر در نقشه بلد:
- شعبه شمال: پاسداران، تقاطع کلاهدوز، ساختمان پزشکان ۳۱۰، پلاک ۴۹۲ — ☎️ ۲۲۷۸۴۵۲۶
- شعبه شرق: میدان رسالت، خیابان فرجام، پلاک ۹۴۸ — ☎️ ۷۷۲۱۲۴۵۴-۵
- شعبه غرب: میدان دوم صادقیه، مجتمع تجاری صادقیه — ☎️ ۴۴۰۱۱۳۷۸-۹
- شعبه مرکز: بلوار آفریقا، خیابان والینژاد، پلاک ۴۲ — ☎️ ۸۸۶۰۹۰۶۲-۳