سؤال
سلام. من چند سال پیش از همسرم جدا شدم. در زمان زندگی مشترک، همسرم یک انگشتر طلا به من هدیه داده بود. بعد از طلاق، ایشان دادخواست رجوع از هبه داده و میخواهد انگشتر را پس بگیرد.
من در جلسه دادگاه گفتم که این انگشتر را قبلاً فروختهام و دیگر در اختیار من نیست.
حالا میخواهم بدانم آیا صرف اینکه من در دادگاه ادعا کنم انگشتر را فروختهام یا گم کردهام، باعث میشود دادخواست رجوع از هبه شوهرم رد شود؟ یا اینکه باید فروش یا تلف شدن انگشتر را ثابت کنم؟
اگر من نتوانم ادعای خودم را ثابت کنم، آیا دادگاه میتواند حکم به رجوع از هبه و استرداد انگشتر بدهد؟
سلام
؛ صرف ادعای زوجه مبنی بر فروش یا تلف انگشتر، به تنهایی باعث رد دعوای رجوع از هبه نمیشود.
مطابق ماده ۸۰۳ قانون مدنی، واهب اصولاً میتواند از هبه رجوع کند؛ مگر در مواردی که قانون استثنا کرده است. یکی از این موارد زمانی است که عین موهوبه از مالکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر قرار گرفته باشد.
بنابراین اگر زوجه بگوید «من انگشتر را فروختهام»، در واقع به یکی از مواردی استناد کرده که میتواند مانع رجوع واهب شود. در نتیجه، اثبات این ادعا اهمیت دارد.
برای مثال، اگر زوجه بتواند ثابت کند که قبل از رجوع زوج، انگشتر را واقعاً به شخص دیگری فروخته و از مالکیت او خارج شده است، میتواند برای دفاع از خود به این موضوع استناد کند.
اما اگر فقط در جلسه دادگاه بگوید:
«انگشتر را فروختهام.»
این جمله به خودی خود دلیل قطعی بر وقوع فروش نیست.
همین موضوع درباره ادعای گم شدن یا تلف انگشتر نیز صادق است. اگر زوجه مدعی شود عین موهوبه تلف شده، باید بتواند این ادعا را اثبات کند.
در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۸۲۲ اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز در خصوص همین مسئله تأکید شده است که اصل بر بقای عین موهوبه است و کسی که مدعی یکی از جهات سقوط حق رجوع است، باید آن را اثبات کند.
بنابراین اگر شما وکیل زوجه باشید، دفاع اصلی این است که فروش یا تلف عین موهوبه را با دلایل و قرائن موجود اثبات کنید و تاریخ آن را نیز مشخص کنید؛ زیرا مهم است که خروج مال از مالکیت زوجه قبل از رجوع زوج اتفاق افتاده باشد.
اما اگر وکیل زوج باشید، میتوانید در مقابل ادعای زوجه استدلال کنید که صرف ادعا کافی نیست و زوجه باید فروش، تلف یا هر یک از جهات قانونی مانع رجوع را اثبات کند.
پس پاسخ کوتاه این است:
ادعای «فروختهام» یا «گم کردهام» به تنهایی موجب رد دعوای رجوع از هبه نمیشود؛ کسی که به این موضوع برای سقوط حق رجوع استناد میکند، باید آن را اثبات کند.
برای بررسی شرایط پرونده و اینکه آیا امکان رجوع از هبه وجود دارد یا خیر، میتوانید موضوع را با وکلای حقگرا مطرح کنید.
شماره تماس وکلای حقگرا: ۰۹۱۲۰۶۱۲۵۲۱
