اعتراض به گواهی انحصار وراثت
مجموعه دفتر وکالت حق گرا
پیشنهاد می گردد در صورتی که اگر پرونده ای در دادگاه دارید و با توجه به حق دسترسی به وکیل با مراجعه به یکی از نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا ، پیگیری موضوع اعتراض به گواهی انحصار وراثت را به وکلای با تجربه ما بسپارید تا وکلای ما بتوانند در احقاق حق به شما کمک نمایند. ما آماده ایم در انواع پرونده های مربوطه به خانواده،ملکی ، حقوقی ، جزایی و…در کنار شما باشیم
اعتراض به گواهی انحصار وراثت
اعتراض به گواهی فقط برای وراث، ذینفعان و دادستان عمومی محل اقامت متوفی امکان پذیر میباشد. افرادی غیر از مواردی که نام برده شد امکان اعتراض به گواهی را نخواهند داشت. ورثه و ذینفعان که نسبت به احقاق حقوق خود اعتراض میکنند اما در خصوص دادستان موضوع متفاوت است. به عنوان مثال ممکن است دادستان عمومی با شناختی که از متوفی دارد بداند که متوفی هیچ ورثهای نداشته است. در این صورت چنانچه شخصی نسبت به صدور گواهی حصر وراثت اقدام کند، دادستان میتواند اعتراض نموده و روند رسیدگی را متوقف نماید.
مرجع اعتراض به گواهی حصر وراثت
معترضان میبایست ابتدا به شورای حل اختلاف مراجعه نموده و اعتراض خود را مطرح کنند. چنانچه پس از تشکیل جلسه رسیدگی موضوع اختلاف حل و فصل شود پرونده بسته میشود. اما چنانچه شخص معترض نسبت به اعتراض خود پافشاری نماید، حسب مورد توسط شورای حل اختلاف به دادگاه عمومی یا دادگاه خانواده ارجاع داده میشود.
مدارک لازم برای اعتراض به گواهی حصر وراثت
گواهی حصر وراثت صادر شده (در صورتی که اعتراض پس از صدور گواهی باشد)
مدارک شناسایی شخص معترض (از قبیل شناسنامه و کارت ملی)
برگه دادخواست اعتراض به گواهی انحصار وراثت
جرم کلاهبرداری در انحصار وراثت
بر اساس ماده 9 قانون تصدیق انحصار وراثت چنانچه شخصی با علم به این که جزو وراث متوفی نبوده درخواست صدور گواهی حصر وراثت کند، کلاهبردار محسوب میشود. همچنین اگر یکی از وراث با علم به این که وراث دیگری وجود دارند ولی سعی در پنهان حقیقت داشته باشد و بخواهد خود را به عنوان تک فرزند متوفی معرفی نماید، مصداق کلاهبردار میباشد. در این صورت شخص متخلف علاوه بر پرداخت خسارت به مجازاتی که برای جرم کلاهبرداری مقرر شده محکوم خواهد شد.
تفاوت حصر وراثت با انحصار وراثت
باسلام پدربنده حدود1سال پیش فوت کرده و برادرم که پسربزرگ است درخصوص یه شکایتی که پدرم از وزارت راه داشت درخواست گواهی حصر وراثت کرده و در این گواهی اسم تمام ورثه قید شده البته من هیچ اطلاعی ازاین درخواست نداشتم و نمیدانم چطور بدون داشتن شناسنامه و مدارک من اقدام کرده بااین حال در گواهی حصر سهم هر وراث را قید کرده و زوجه را یک هشتم اعلام کرده اما در وصیت یک سوم اموال را به زوجه داده ../ درآخر خواستم بپرسم آیا این کارکه برخلاف وصیت اعلام شده غیرقانونی است و چطور باید پیگیر اصلاح آن شویم؟؟ و اینکه تفاوت انحصار وراثت با حصر وراثت چیست؟؟؟
اولاً باید اذعان داشت که انحصار وراثت با حصر وراثت تفاوتی ندارد و البته باید توجه نمود که در صورتی که شخصی فوت نماید و اموالی داشته باشد باید طی درخواستی به اداره سرپرستی تقاضای تحریر ترکه و مهر و موم ترکه گردد و سپس اقدامات مربوط به اخذ گواهی انحصار وراثت انجام شود که معنایش معین نمودن اموال متوفی و تعیین وراث و تعیین سهام ایشان است. ثانیاً چنانچه شخص وصیت به نفع یکی از وراث و ثالث نماید، فقط یک سوم آنچه در وصیت نامه ذکر شده است به آن شخص داده میشود و مابقی طبق قانون ارث بین وراث تقسیم میشود
نمونه دادخواست اعتراض به گواهی انحصار وراثت
اعتراض ثالث به گواهی انحصار وراثت میتواند به شرح زیر باشد:
برگ دادخواست به دادگاه عمومی
خواهان:…………………………………………………..
خوانده:……………………………………………………
وکیل یا نماینده قانونی:……………………….
تعیین خواسته و بهای آن: ابطال گواهی انحصار وراثت شماره…………. صادره از شعبه……………. دادگاه……………..
دلائل و منضمات دادخواست: فتوکپی مصدق گواهی انحصار وراثت شماره………….. فتوکپی شناسنامه خانم/ آقای…………………… یا برگ استشهادیه محضری بقیه مدارک در پرونده کلاسه………………… مضبوط میباشد.
ریاست محترم «نام دادگاه صادرکنندهی گواهی انحصار وراثت فوق الذکر»
با سلام، احتراماً به استحضار میرساند:
پدر اینجانب……………………….. به نام مرحوم………………….. در تاریخ……………. در شهر………………….. فوت نموده است. احد از ورثه به نام آقای……………. که پسر متوفی میباشد با ارائه مدارک ناقص، گواهی انحصار وراثت شماره…………………. را دریافت نموده است.
نظر به اینکه در گواهی مذکور نام دو تن از ورثه به نامهای آقای………………. و خانم……………………. که پسر و دختر متوفی میباشند قید نشده و از این جهت گواهی صادره ناقص میباشد لذا با تقدیم فتوکپی مصدق شناسنامه آنان تقاضا دارد بدواً گواهی صادره را باطل و سپس نسبت به صدور گواهی انحصار وراثت به شرح مدارک پیوست اقدام فرمایند.
محل امضاء – مهر – انگشت
نمونه رأی ابطال گواهی انحصار وراثت
درتاریخ: ………………………
به شماره: ………………………
چکیده رأی
چنانچه نام یکی از وراث در گواهی حصر وراثت نیامده باشد، وی باید دادخواست خود را در قالب اصلاح و اضافه نمودن نام در گواهی حصر وراثت مطرح نماید.
رأی بدوی
در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان …………… با وکالت …………. به طرفیت خوانـدگان ………………. به خواسته ابطال گواهی حصر وراثت شماره دادنامه ………… صادر شده از شعبه …….. دادگاه حقوقی سابق، توجهاً به تصویر مصدق سند سجلی خواهان پرونده را فرزند مرحوم ………….. به شماره شناسنامه ………….. منظور نموده و توجهاً به برگ انحصار وراثت اعلامی که متوفی را مرحوم ………. به شماره شناسنامه ………. در تاریخ ………….. اعلام که نامبرده در اقامتگاه دائمی خود درگذشته این درحالی است که خواهان ورثه مرحوم …………. تلقی میشود و متقاضی با فوت مرحوم …………… مبادرت به أخذ گواهی انحصار وراثت نموده است و توجهاً به پذیرش خواسته توسط دو تن از خواندگان به اسامی …………… و …………… به رابطه اخوت فیمابین مورث آنان با خواهان و رابطه قیومت خواهان با مرحوم ………..، فلذا دادگاه خواسته خواهان را مقرون به واقع دانسته و ضمن ابطال گواهی حصر وراثت شماره دادنامه …………… اصداری از شعبه ……. دادگاه حقوقی سابق (این دادگاه جانشین شعبه مذکور میباشد) خواهان مذکور را در زمره ورثه مرحوم …………. دانسته و میتواند با مراجعه به مبادی ذیربط نسبت به اخذ گواهینامه انحصار وراثت اقدام نماید.
رأی صادره برای خواندگان ردیف اول و دوم حضوری ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر مرکز استان بوده و برای بقیه خواندگان غیابی و قابل واخواهی در این محکمه سپس در فرجه قانونی قابل اعتراض و تجدیدنظرخواهی در مرجع تجدیدنظر میباشد.
رئیس شعبه ……… دادگاه عمومی حقوقی تهران
رأی دادگاه تجدید نظر
آقای ……… به طرفیت آقای ……….. از دادنامه شماره …………. مورخ ………. شعبه …… دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظرخواهی کرده است. به موجب دادنامه موصوف دعوای تجدیدنظرخوانده به خواسته ابطال گواهی حصر وراثت شماره ………. شعبه دهم دادگاه حقوقی سابق تهران به لحاظ این که خواهان (تجدیدنظرخوانده) از وراث مرحوم ……… محسوب که نام وی در گواهی حصور وراثت مذکور قید نگردیده است در حالی که مرحوم ………. از وراث مرحوم …………. بوده، ثابت تشخیص و حکم به ابطال گواهی حصر وراثت یاد شده صادر شده است. دادگاه با توجه به این که اشخاصی که نام آنها در گواهی حصر وراثت قید شده از وراث مرحوم ………… هستند و درخواست تجدیدنظرخوانده میبایستی در قالب اصلاح و اضافه نمودن نام مرحوم وراث او در گواهی حصر وراثت مطرح میشد از این رو دعوای تجدیدنظرخوانده (خواهان بدوی) به خواسته ابطال گواهی حصر وراثت قابلیت استماع نداشته است برهمین اساس به استناد ماده ۳۵۸ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته با رعایت ماده ۲ همان قانون قرار رد دعوای خواهان بدوی (تجدید نظر خوانده) صادر، و اعلام میشود این رأی قطعی است.
رئیس شعبه …… دادگاه تجدیدنظر استان تهران – مستشار دادگاه
[WD_Button id=3119]
برخی سوالات شما
برای اعتراض به گواهی حصر وراثت باید به کجا مراجعه کنیم؟
معترضان میبایست ابتدا به شورای حل اختلاف مراجعه نموده و اعتراض خود را مطرح کنند. چنانچه پس از تشکیل جلسه رسیدگی موضوع اختلاف حل و فصل شود پرونده بسته میشود. اما چنانچه شخص معترض نسبت به اعتراض خود پافشاری نماید، حسب مورد توسط شورای حل اختلاف به دادگاه عمومی یا دادگاه خانواده ارجاع داده میشود.
مهلت اعتراض به گواهی انحصار وراثت چقدر است؟
اعتراض به گواهی حصر وراثت هم در مرحله دادخواست و رسیدگی، و هم پس از صدور گواهی امکان پذیر میباشد. چنانچه شخص معترض در مراحل قبل از صدور گواهی اعتراض خود را اعلام کند، فرایند رسیدگی به طور موقت متوقف میشود. اما چنانچه احدی از وراث یا ذینفعان مطلع نباشد و پس از صدور گواهی اطلاع پیدا کند، میتواند با ارائه دادخواست اعتراض به گواهی انحصار وراثت نسبت به اصلاح آن اقدام نماید.
مدارک لازم برای اعتراض به گواهی حصر وراثت کدامند؟
گواهی حصر وراثت صادر شده (در صورتی که اعتراض پس از صدور گواهی باشد)
مدارک شناسایی شخص معترض (از قبیل شناسنامه و کارت ملی)
برگه دادخواست اعتراض به گواهی حصر وراثت
روند رسیدگی به اعتراض به انحصار وراثت چگونه است؟
پس از ارائه دادخواست توسط شخص معترض، شورای حل اختلاف موقتاً رسیدگی به پرونده را متوقف میکند. سپس قرار جلسه رسیدگی به اعتراض را به طرفین دعوا اعلام مینماید. در جلسه رسیدگی از شخص معترض خواسته میشود که ادله و مدارک خود را ارائه نماید. شورای حل اختلاف با بررسی مدارک پرونده رأی خود را صادر میکند. لازم به ذکر است که این رأی قابل تجدید نظر خواهی میباشد. در صورتی که مورد اعتراض در خصوص تعداد وراث باشد، شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی خواهد داشت. اما چنانچه مورد اعتراض مربوط به نسبت وراث با متوفی باشد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه عمومی خواهد بود. همچنین رسیدگی به اعتراضات مربوط به تصدیق ازدواج زوجه با متوفی به دادگاه خانواده ارجاع داده میشود.
نهایتاً اگر موضوع در شورای حل اختلاف خاتمه پیدا نکند و به دادگاه عمومی کشیده شود، رأی نهایی توسط دادگاه عمومی صادر میشود. رأی صادره توسط دادگاه به شورای حل اختلاف ابلاغ میشود. شورای حل اختلاف با توجه به رأی دادگاه عمومی نسبت به صدور یا اصلاح گواهی انحصار وراثت اقدام مینماید.
چه کسانی میتوانند به گواهی حصر وراثت اعتراض کنند؟
اعتراض به گواهی انحصار وراثت فقط برای وراث، ذینفعان و دادستان عمومی محل اقامت متوفی امکان پذیر میباشد. افرادی غیر از مواردی که نام برده شد امکان اعتراض به گواهی را نخواهند داشت. ورثه و ذینفعان که نسبت به احقاق حقوق خود اعتراض میکنند اما در خصوص دادستان موضوع متفاوت است. به عنوان مثال ممکن است دادستان عمومی با شناختی که از متوفی دارد بداند که متوفی هیچ ورثهای نداشته است. در این صورت چنانچه شخصی نسبت به صدور گواهی حصر وراثت اقدام کند، دادستان میتواند اعتراض نموده و روند رسیدگی را متوقف نماید.
در چه مواردی میتوان به گواهی حصر وراثت اعتراض کرد؟
گواهی حصر وراثت یک مدرک قانونی است که به موجب آن تعداد ورثه متوفی و میزان سهمالارث هر یک مشخص میشود. ممکن است نام یکی از ورثه در گواهی نیامده باشد. همچنین در مواردی ممکن است یکی از وراث نسبت به میزان سهمالارث خود اعتراض داشته باشد. علاوه بر موارد گفته شده، یکی از مواردی که میتواند منجر به اعتراض شود وصیتنامه است. گاهی حتی نسبت ورثه با متوفی مورد اعتراض قرار میگیرد. به عنوان مثال شخصی خود را همسر متوفی معرفی میکند و از ماترک متوفی ادعای سهم خواهی مینماید اما ورثه این ادعا را رد میکنند. در هر صورت مورد اعتراض هر چه که باشد، امکان اعتراض برای شخص معترض وجود دارد. اعتراض به تقسیم ارث و اعتراض به تقسیم ترکه از مصادیق مورد بحث در این نوشتار میباشد.
جرم کلاهبرداری در انحصار وراثت چیست؟
بر اساس ماده 9 قانون تصدیق انحصار وراثت چنانچه شخصی با علم به این که جزو وراث متوفی نبوده درخواست صدور گواهی حصر وراثت کند، کلاهبردار محسوب میشود. همچنین اگر یکی از وراث با علم به این که وراث دیگری وجود دارند ولی سعی در پنهان حقیقت داشته باشد و بخواهد خود را به عنوان تک فرزند متوفی معرفی نماید، مصداق کلاهبردار میباشد. در این صورت شخص متخلف علاوه بر پرداخت خسارت به مجازاتی که برای جرم کلاهبرداری مقرر شده محکوم خواهد شد.
مهلت اعتراض به گواهی انحصار وراثت خارج از مهلت مقرر
سؤال به استناد ماده 582 قانون آئين دادرسي مدني و بعنوان «اعتراض ثالث» بر تصديق انحصار وراثت اعتراض شده است، معترض به شرح درخواست تقديمي توضيح داده است كه دختر متوفي بوده و درخواست كننده تصديق انحصار وراثت نام او را جزؤ وراث به دادگاه اعلام نكرده و نتيجه نام او درتصديق قيد نگريده است، معترض عليهم در محضر دادگاه حاضر و به صحت ادعاي معترض اقرار كردهاند با توجه به اقرار معترض عليهم و تحقيقاتي كه دادگاه معمول داشته وراثت معترض محرز ميباشد و از طرفي به موجب ماده 362 قانون امور حسبي و ماده 3 قانون تصديق انحصار وراثت معترض فقط ظرف سه ماه از تاريخ انتشار اولين آگهي ميتواند اعتراض نمايد و از مفهوم مخالف ماده 369 قانون امور حسبي نيز استنباط ميگردد كه مقنن اعتراض معترض را در خارج از مهلت مقرر قابل استماع نميداند و در مورد بحث اعتراض در خارج از مهلت قانوني بعمل آمده است.
نظريه با توجه به مراتب مذكور و ماده 44 قانون امور حسبي آيا اعتراض معترض قابل استماع ميباشد؟ با توجه به مواد 582 و 583 قانون آئين دادرسي مدني و ماده 44 قانون امور حسبي كه در ذيل درج ميگردد: ماه 582- اگر در خصوص دعوائي حكم يا قراري صادر شود كه به حقوق شخص ثالث خللي وارد آورد و آن شخص يا نماينده اودر مرحله دادرسي كه منتهي به حكم با قرار شده است بعنوان اصحاب دعوي دخالت نداشته ميتواند بر آن حكم يا قرار اعتراض نمايد. ماده 583- در مورد ماده قبل شخص ثالث حق دارد به هر گونه حكم و قرار صادر از دادگاههاي نسختين و پژوهش اعتراض كند و نسبت به حكم داور نيز كساني كه خود يا نماينده آنها در تعيين داور شركت نداشته ميتوانند به عنوان شخص ثالث اعتراض كنند. ماده 44 قانون امور حسبي- كساني كه تصميم دادگاهها را در امور حسبي براي خود مضر بدانند ميتوانند بر آن اعتراض نمايند خواه تصميم از دادگاه نخست صادر شده يا از دادگاه پژوهش باشد و حكمي كه در نتيجه اعتراض صادر ميشود قابل پژوهش و فرجام است. در مورد سئوال فوق كميسيون مشورتي آئين دادرسي مدني اداره حقوقي برمبناي نظريه اقليت كميسيون آئين دادرسي مدني در تاريخ 18/9/43 چنين اظهارنظر كرده است: با توجه به ماده 44 قانون امور حسبي و عموم مدلول مادتين 582 و 583 قانون آئين دادرسي مدني نظريه اقليت كميسيون آئين دادرسي مدني مورد تأييد و بلااشكال است. نظريه كميسيون مشورتي آئين دادرسي مدني: استعلام حكايتي از ترافع ندارد و سئوال هم اين است كه درخواست اصلاح تصديق انحصار وراثت به تقاضاي اشخاص ذينفع طبق ماده 44 قانون امور حسبي قابل قبول است يا ماده 362 قانون امور حسبي و 3 قانون تصديق انحصار وراثت مانع رسيدگي به درخواست مذكور ميباشد. با التفات به اينكه تصديق انحصار وراثت تصميمي در امور حسبي است و ماده 44 قانون امور حسبي ناظر به تصديق انحصار وراثت نيز ميباشد و با وجود قاعده صريح و مفهوم مستقيم ماده 44 بر قابل اعتراض بودن تصديق انحصار وراثت عليالاطلاق استناد اكثريت محترم به مفهوم مخالف ماده 319 درست به نظر نميرسد لذا به نظر اينجانبان رسيدگي به درخواست اصلاح تصديق انحصار وراثت مقيد به موعد معيني نيست و درخواست قابل قبول و رسيدگي است. در مورد مسئله فوق اكثريت كميسيون آئين دادرسي مدني چنين اظهارنظر كردهاند: نظريه اكثريت اشخاصي كه تصديق انحصار وراثت تحصيل كردهاند مي توانند مطالبات متوفي را وصول نمايند و مديون به متوفي كه دين خود را به دين ترتيب به اشخاص مزبور پرداخته به صراحت ماده 370 قانون امور حسبي در مقابل هر مدعي وراثت بريالذمه محسوب خواهد بود بنابراين به مستفاد از ماده مزبور و تبصره ماده 2 قانون انحصار وراثت مصوب 1309 صدور تصديق انحصار وراثت مانع از اين نيست كه به دعوي هر مدعي وراثت بر طبق مقررات و با رعايت تبصره ماده 16 قانون آئين دادرسي مدني در دادگاه صلاحيت دار رسيدگي گردد و به مستفاد از مفهوم مخالف ماده 369 قاون امور حسبي تصديق انحصار وراثت كه با انتشار آگهي صادر شده باشد قابل اعتراض نيست و در مورد سئوال هرچند كه دعوي بعنوان اعتراض ثالث اقامه شده و به ماده 582 قانون آئين دادرسي مدني استناد گرديده و عنوان دعويو استناد به مادده مرقوم صحيح نيست ولي دعوي مزبور تحت عنوان دعوي وراثت و مستقلاً در دادگاه صلاحيتدار قابل رسيدگي ميباشد و ماده 44 قانون امور حسبي به اين موضوع كه در قانون حكم خاصي براي اين پيشبيني شده قابل اعمال به نظر نميرسد.