شرایط طلاق توافقی با بچه

زوجین با داشتن هر تعداد از فرزندان ، چه این فرزندان در شرایط حضانت باشند و به سن بلوغ نرسیده باشند و یا از شرایط حضانت خارج شده باشند و به سن بلوغ رسیده باشند می توانند به توافقاتی که نسبت به فرزندان می رسند طلاق توافقی بگیرند و می توانند به صورت توافقی با در نظر گرفتن شرایط طلاق از هم جدا شوند .

حضانت فرزند چیست؟

حضانت به معنای نگه داری، مواظبت روحی وجسمی، و تعلیم و تربیت کودک توسط افراد ذیصلاحی است که به صورت قانونی عهده دار این مسئولیت هستند.

طبق قانون مدنی، حضانت فرزندان، هم حق و هم تکلیف والدین است، و هیچ کدام از والدین حق ندارند در مدتی که حضانت کودک برعهده آن ها است از این مسئولیت امتناع کند یا دیگری را آن محروم سازد.

از آنجا که کودکان بی دفاع ترین موجودات هستند، از این رو قانون برای حضانت فرزندان قوانینی را در نظر گرفته است. به طور کلی حضانت فرزند بدون طلاق به عهده پدر و مادر است مگر اینکه پدر و مادر صلاحیت حضانت را نداشته باشند.

شرایط حضانت فرزند بعد از طلاق

اگر زوجین از یک دیگر جدا شوند، در شرایط طلاق توافقی می تواند حضانت فرزند را مشخص نمایند این حضانت بستگی به نوع طلاق آن ها می‌تواند متفاوت باشد. ولی به طور کلی چیزی که در قانون در رابطه با حضانت فرزندان بدون طلاق وجود دارد این است که، حضانت فرزند دختر تا ۹ سالگی و برای فرزند پسر تا سن ۱۵ سالگی مفهوم پیدا می‌کند، و بعد از این، دیگر حضانت برای اطفال ذکر شده معنا ندارد و فرزندان از حضانت پدر یا مادر خود خارج می‌شوند، و خود باید تصمیم بگیرند که در ادامه با کدام یک می‌خواهند زندگی کنند.

[WD_Button id=3114]

حق حضانت فرزند بعد از طلاق

یکی از سؤالات بسیار مهمی است که مراجعین در جلسات مشاوره  حضوری همواره در جلسات مطرح می کنند مسئله حق حضانت فرزند بعد از طلاق می باشد.

طبق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی، نگهداری از فرزندان هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است. بر این اساس نمی توان حق نگهداری و تربیت فرزند را بدون دلیل موجه و حکم دادگاه از پدر و مادر سلب کرد. اما از طرفی پدر و مادر هم نمی توانند از نگهداری و ترتبیت فرزندشان خودداری کنند.

طبق ماده ۱۱۷۸ قانون مدنی، پدر و مادر مکلف هستند که در حدود توانایی خود به تربیت فرزند یا فرزندان خویش بر حسب مقتضی اقدام کنند و نباید نسبت به آن ها بی توجه باشند. سهل انگاری در نگهداری و تربیت فرزند موجب سقوط حق حضانت می شود.

زمانی که پدر و مادر با یکدیگر زندگی می کنند حضانت فرزند با هر دوی آن ها است. در صورتی که پدر و مادر جدا از یگدیگر زندگی کنند مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی برای حضانت چنین فرزندانی، مادر تا هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن این اولویت با پدر است، مگر آنکه مصلحت فرزند به گونه ای دیگر اقتضا کند. اما در این جا باید سه نکته مهم را برای شما مطرح کنم.

نکته اول: تبصره این قانون می گوید بعد از ۷ سالگی در صورت بروز اختلاف، حضانت فرزند با رعایت مصلحت وی به تشخیص دادگاه است.

نکته دوم: اگر برای یکی از والدین مشکلی پیش آید، از قبیل عدم صلاحیت در نگهداری از فرزند و یا اینکه یکی از والدین به نحوه نگهداری فرزند توسط طرف دیگر اعتراض کند، باز هم امکان تغییر صاحب حضانت خواهد بود حتی در مدتی که اولویت با آن پدر یا مادر باشد.

نکته سوم: با رسیدن فرزند به سن بلوغ (در پسر ۱۵ سال تمام قمری و در دختر ۹ سال تمام قمری) دادگاه خود را فارغ از رسیدگی در خصوص حضانت دانسته و این خود فرزندان هستند که انتخاب می کنند نزد کدام یک از والدین زندگی کنند. اما در هر صورت تامین مخارج زندگی با پدر خواهد بود.

حضانت فرزند تا چه سنی با مادر است؟

نکته مهم قابل ذکر برای مادرانی که در آستانه طلاق هستند این است که طبق قانون، در حالت عادی به سبب شرایط حساس روحی و عاطفی کودکان و نیازشان به مادر، در صورت طلاق والدین، حضانت کودک دختر و پسر تا سن هفت سالگی با مادر است و بعد از اتمام هفت سالگی حضانت آن ها به پدر واگذار می‌شود.

حضانت فرزند بعد از طلاق توافقی

همان طور که پیش تر گفتیم، شرایط حضانت فرزند بستگی به نوع طلاق دارد. در طلاق توافقی که یکی از انواع طلاق ها است، لازمه صدور گواهی عدم امکان سازش از سوی دادگاه، توافق بر کلیه امور مالی و غیر مالی موجود بین زوجین، از جمله حضانت فرزند در صورت وجود است. بدین نحو که زوجین باید در خصوص حضانت فرزند، خود با یک دیگر به توافق برسند و آن را به صورت مکتوب به اطلاع دادگاه برسانند.

چگونگی حضانت فرزند در طلاق توافقی

در خصوص حضانت فرزند در طلاق توافقی، زوجین می‌توانند بر خلاف اصول کلی که در مورد حضانت اطفال مطرح شد با یک دیگر توافق کنند. مثلا حضانت کودک زیر هفت سال دختر به پدر واگذار شود یا این که حضانت کودک پسر تا پایان ۱۵ سالگی با مادر باشد. بنابراین حضانت فرزندان بعد از طلاق توافقی، براساس توافق میان زن وشوهر انجام می‌گیرد. و دادگاه در این مورد دخالتی ندارد و همه چیز بر عهده والدین است.

[WD_Button id=3117]

نکات مهم  حضانت فرزند بعد از طلاق توافقی

۱- در قوانین طلاق، اگر حضانت طفل با مادر باشد، با ازدواج مجدد مادر، حضانت طفل از وی ساقط می‌شود. ولی در طلاق توافقی، زوجین می‌توانند در شرایط طلاق با یکدیگر توافق کنند، در صورت ازدواج مجدد مادر، حضانت طفل کماکان با مادر باشد.

۲- طبق قانون مصوب سال ۱۳۱۴ شمسی، حضانت طفل پسر تا سن دو سالگی با مادر بود، ولی با تغییرات اعمال شده در سال ۱۳۸۲ حضانت فرزند دختر و پسر تا پایان سن هفت سالگی به مادر واگذار شده است.

۳- در بحث حضانت فرزند بعد از طلاق توافقی و هر نوع طلاق دیگر، دادگاه مصلحت طفل را در نظر می‌گیرد.

۴- در طلاق توافقی، بحث ملاقات طفل با پدر یا مادر از قبیل تعیین مکان و زمان ملاقات، و سایر جزییات آن، بستگی به توافق والدین دارد، و در صورت عدم توافق والدین و اختلاف میان آن ها، تصمیم گیری با دادگاه است.

۵- در صورت طلاق توافقی، نفقه طفل برعهده پدر است، و چگونگی پرداخت و میزان آن بستگی به توافق والدین در حین اجرای طلاق توافقی دارد. در صورت اختلاف میان والدین در مورد پرداخت نفقه، دادگاه مبلغ نفقه را بر اساس وضعیت اجتماعی و شرایط سنی و نیازهای روز مره طفل تعیین می‌کند.

۶- تا زمانی که طفل به سن هجده سال تمام برسد، تحت ولایت پدر یا جد پدری خود خواهد بود.

مراحل قانونی گرفتن حضانت فرزند

در صورتی که به دلیل عدم مراقبت و یا انحطاط اخلاقی پدر و مادری که فرزند تحت حضانت او است، صحت جسمی یا تربیت اخلاقی فرزند در معرض خطر باشد، دادگاه می تواند با تقاضای بستگان، قیم (سرپرست) و یا رئیس حوزه قضایی ترتیب شرایط بهتری را برای حضانت کودک اتخاذ نماید.

در ادامه شرایط سلب حضانت فرزند از پدر و مادر را لیست می کنم:

• عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادر
• اعتیاد زیاد به الکل، مواد مخدر و قمار
•  معروفیت و سرشناس بودن در فساد اخلاقی و فحشا
• ابتلا به بیماری روانی به تشخیص پزشکی قانونی
• تکرار ضرب و جرح خارج از عرف
• سوء استفاده از فرزند یا اجبار او به ورود به مشاغل ضد اخلاقی مانند فساد، فحشاء، تکدی گری، قاچاق
• جنون مادر
• ازدواج مجدد مادر

نکته اول: فاسد بودن مادر مانع ملاقات فرزند نخواهد شد، زیرا ملاقات فرزند حق فطری و طبیعی یک مادر است.

نکته دوم: اگر پدر فوت کرده باشد، ازدواج مجدد مادر موجب ضایع شدن حق حضانت وی نخواهد شد.

مشکلات حضانت در عقد موقت

مشکلات حضانت در عقد موقت در آنجا ریشه دارد که؛ بعضی افراد این ازدواج را در دفاتر رسمی به ثبت نمی رسانند تا با دریافت صیغه نامه، خانم بتواند بعدها وجود فرزند را به پدر نسبت دهد.

تذکر: ثبت ازدواج موقت در دفاتر رسمی و دریافت صیغه نامه برای مادر بسیار کمک کننده خواهد بود.

با نداشتن برگه صیغه نامه؛ اگر فرزندی از ازدواج موقت حاصل شود و پدر زیر بار مسئولیت نرود و نَسَب فرزندش را قبول نکند، مادر ابتدا باید در دادگاه ثابت کند که فرزند متولد شده برای این مرد است.

در گذشته اثبات حضانت فرزند بسیار دشوار و در مواقعی غیرممکن بود. امّا امروزه با آزمایش DNA اثبات این موضوع برای مادر بسیار راحت شده است.

حال اگر پدر حضانت فرزند حاصل از ازدواج موقتش را به عهده نگیرد؛ اولویت حضانت با مادر خواهد بود، امّا همچنان نفقه یا همان هزینه های فرزند به عهده پدر است.

حضانت فرزند دختر و پسر بعد از عقد موقت

ازدواج موقت که با نام صیغه هم از آن یاد می شود، عقدی است که زن و مرد به مدت محدود و مشخص با پرداخت مهریه به زن منعقد می شود.

حال اگر پس از ازدواج موقت زن و مرد صاحب فرزند شوند، با اتمام مدت صیغه حضانت فرزند با چه کسی خواهد بود؟

در پاسخ به این سؤال باید عرض کنم، حضانت در عقد موقت نیز مانند ازدواج دائم است و تفاوتی ندارد.

حضانت فرزند حاصل از ازدواج موقت؛ چه پسر باشد و چه دختر تا سن هفت سالگی با مادر است و پس از آن تا سن بلوغ با پدر خواهد بود.

همان‌طور که پیش تر نیز اشاره کردم، سن بلوغ در قانون برای دختران ۹ سال تمام قمری و برای پسران ۱۵ سال تمام قمری تعیین شده است.

فرزندان پس از سن ۹ سالگی (برای دختران) و ۱۵ سالگی (برای پسران)، از حضانت خارج می شوند و برای ادامه زندگی، خودشان باید تعیین کنند که با کدام یک از والدین می خواهند زندگی کنند.

تذکر: این انتخاب باید از نظر قانون و دادگاه به مصلحت فرزند شناخته شود.

گاهی پیش می آید که کودک بیشتر از ۷ سال دارد (چه پسر و چه دختر) و مدت صیغه نیز به اتمام رسیده است، امّا پدر خواهان حضانت و نگهداری فرزندش نیست.

در این شرایط اولویت دریافت حضانت با مادر خواهد بود، امّا همچنان هزینه های فرزند (نفقه فرزند بعد از حضانت) با پدر است. زیرا مطابق قانون مدنی در عقد موقت نیز مانند ازدواج دائم، پرداخت نفقه اولاد بر عهده پدر است.

دفتر وکالت در تهران