۵ نکته کلیدی که قبل از امضای اقرارنامه یا قرارداد دریافت سهم‌الارث باید بدانید

مقاله‌ای که پیش‌تر در سایت گروه وکلای حق‌گرا با عنوان «نمونه اقرارنامه دریافت سهم‌الارث» منتشر شد، از پربازدیدترین مطالب حقوقی سایت است و بسیاری از مخاطبان با استناد به آن، اقدام به تنظیم قرارداد تقسیم یا دریافت سهم‌الارث کرده‌اند.
اما با توجه به پیچیدگی قوانین ارث، لازم است نکات مهم‌تری را پیش از امضای چنین قراردادهایی بدانید تا بعدها دچار اختلاف یا ابطال قرارداد نشوید. در این مقاله، به بررسی نکات کلیدی و ایرادات رایج در تنظیم اقرارنامه یا قرارداد دریافت سهم‌الارث می‌پردازیم.

۱. اعتبار قانونی اقرارنامه دستی و رسمی

بسیاری از ورثه برای تسریع در تقسیم ارث، توافق‌نامه‌ای دستی تنظیم می‌کنند که طی آن یکی از ورثه اقرار می‌کند سهم خود را دریافت کرده است.
اگرچه چنین اقراری از نظر ماده ۱۲۵۹ قانون مدنی معتبر است، اما باید توجه داشت که اقرارنامه دستی در صورتی ارزش دارد که با امضا، اثر انگشت و رضایت آگاهانه همراه باشد و موضوع آن نیز مشروع و قابل نقل و انتقال باشد.
در غیر این صورت، این سند ممکن است در دادگاه فاقد ارزش اثباتی تلقی شود.

۲. اهلیت و رضایت طرفین

اقرارنامه زمانی معتبر است که فرد اقرارکننده عاقل، بالغ و رشید باشد.
اگر یکی از ورثه در زمان امضای قرارداد دچار بیماری، زوال عقل، یا تحت فشار دیگران بوده باشد، سایر وراث می‌توانند در آینده ابطال اقرارنامه را درخواست کنند.
به همین دلیل توصیه می‌شود قرارداد در حضور شاهد یا دفترخانه رسمی تنظیم شود.

۳. چالش‌های عملی در تقسیم سهم‌الارث

در عمل، مشکلاتی مانند موارد زیر زیاد دیده می‌شود:

• یکی از ورثه در خارج از کشور است و امکان امضا ندارد.
• بخشی از ترکه هنوز فروخته نشده و ارزش نهایی مشخص نیست.
• یکی از وراث ادعای وصیت‌نامه دارد.
• در بین اموال متوفی، ملک مشاع وجود دارد و تقسیم عملی دشوار است.

در چنین مواردی، تنظیم «اقرارنامه» بدون مشورت با وکیل متخصص امور ارث می‌تواند منجر به بروز دعاوی طولانی و پرهزینه شود.

۴. نمونه اقرارنامه کافی نیست!

هرچند داشتن نمونه اقرارنامه دریافت سهم‌الارث می‌تواند راهنمای اولیه باشد، اما در عمل هر پرونده ویژگی خاص خود را دارد.
به‌عنوان مثال، در صورتی که یکی از وراث قصد داشته باشد سهم خود را به دیگری منتقل کند، نوع عقد باید صلح یا بیع باشد نه صرفاً اقرار.
همچنین لازم است ارزش سهم‌الارث در قرارداد به‌صورت دقیق مشخص شود تا امکان انکار یا اختلاف بعدی وجود نداشته باشد.

۵. اهمیت مشاوره با وکیل متخصص ارث و انحصار وراثت

قبل از امضای هر نوع قرارداد تقسیم یا دریافت سهم‌الارث، بهتر است موضوع با یک وکیل متخصص در حوزه ارث و انحصار وراثت بررسی شود.
وکیل می‌تواند صحت قرارداد را ارزیابی کند، مشکلات احتمالی را شناسایی کرده و در صورت نیاز، نسخه رسمی و مطمئن از قرارداد را در دفترخانه تنظیم نماید.

سؤالات متداول

• آیا اقرارنامه دستی دریافت سهم‌الارث معتبر است؟
  در صورتی که با امضا و اثرانگشت همراه باشد و رضایت واقعی طرفین احراز شود، بله؛ اما بهتر است به تأیید دفترخانه برسد.
• اگر یکی از وراث امضا نکند، تقسیم ارث ممکن است؟
  خیر، در چنین حالتی باید از طریق دادگاه اقدام به تقسیم ترکه شود.
• اقرارنامه می‌تواند شامل بخشیدن سهم‌الارث باشد؟
  بله، اما باید نوع عقد «هبه» یا «صلح» باشد و شرایط قانونی آن رعایت شود.

برچسب‌ها: قرارداد دریافت سهم‌الارث, نمونه اقرارنامه ارث, تنظیم قرارداد ارث, تقسیم ارث بین وراث, وکیل متخصص ارث, انحصار وراثت, ابطال اقرارنامه, انتقال سهم‌الارث