نمونه دادخواست ثبت ازدواج دائم
ثبت نکاح و ازدواج دائم
ثبت نکاح ، یکی از مسائل مهم در امر ازدواج است و ثبت این قراداد از شرایط صحت عقد نکاح محسوب میشود. اگر زوجین دچار اختلاف و مشکل شوند قطعا طرح مشکل و حل آن در مراجع قانونی پیش از هر چیز نیازمند اثبات رابطه زوجیت است. به طور مثال در خصوص دعوای نفقه زن ابتدا باید اثبات نماید که رابطه زوجیت وجود دارد که به تبع آن مرد ملزم به پرداخت نفقه باشد. یا در دعوای تمکین ابتدا شوهر باید اثبات نماید که عقد نکاحی بوده و زن ملزم به تمکین است. قانون گذار برای حل آسانتر و پرهیز از هرج و مرج در روابط، زوجین را ملزم به ثبت واقعه زوجیت کرده است.امروزه در تمام نقاط حتی در مناطق روستایی و دور افتاده امکان ثبت ازدواج دائم در دفاتر رسمی وجود دارد. از این رو ثبت ازدواج برای زوج راحتتر شده است.
وظیفه ثبت ازدواج بر دوش زوج میباشد. ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی و ماده ۴۹ قانون حمایت از خانواده در صورتی که زوج این وظیفه خود را انجام ندهد علاوه بر اینکه او را الزام به ثبت ازدواج مینماید برای شوهر مجازات نیز تعیین کرده است.
دادخواست ثبت ازدواج دائم
پس از آنچه که در قانون مطرح شده است میتوان به این نتیجه رسید که ثبت ازدواج امری الزامی است. گاهی طرفین از همان ابتدا عقد ازدواج را در دفتر ثبت ازدواج برگزار میکنند. گاهی عقد به صورت غیر رسمی منعقد میگردد که در این صورت شوهر ۲۰ روز مهلت دارد ازدواج خود را در دفاتر رسمی ثبت نماید.
اگر چه باید نکاح ثبت گردد اما گاهی پیش میآید که زوج از ثبت کردن عقد نکاح امتناع میکند. در این صورت زن میتواند با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی از مراجع قانونی درخواست نماید تا شوهر را ملزم به ثبت ازدواج نمایند. پیش از هر چیز زن دادخواستی با عنوان الزام مرد به ثبت نکاح دائم ارائه میدهد. مرجع صالح در این مورد دادگاه خانواده است. برای دادخواست تعیین شعبه و وقت میشود.
در این اختلاف قاضی پرونده به بررسی میپردازد و در صورتی که وجود رابطه زوجیت برای قاضی محرز شود با توجه به ماده ۴۹ قانون حمایت از خانواده شوهر را ملزم به ثبت واقع ازدواج میکند. به علاوه به خاطر اینکه شوهر از انجام وظیفه ثبت نکاح سر باز زده است به جریمه و زندان بر اساس آنچه در ماده ۴۹ قانون حمایت از خانواده مطرح شده است محکوم میگردد. البته برای اینکه شوهر مجازات شود زن باید به دادسرا مراجعه نموده و تحت عنوان جرم عدم ثبت واقعه ازدواج از شوهر شکایت نماید.
ریاست محترم مجتمع قضایی شهرستان محل اقامت خوانده
با سلام احتراماً به استحضار می رساند:
به موجب عقد نامه عادی مورخ ……….. با آقای…………. عقد ازدواج دائم منعقد نموده و مهریه نیز به میزان فیمابین توافق گردیده و صیغه عقد نیز بر همان اساس جاری شده است. با توجه به وقوع عقد ازدواج دائمی فیمابین و عدم همراهی خوانده در ثبت رسمی آن مستنداً به مواد ۲۲۰ قانون مدنی و۳۱قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۶۳ صدور حکم به الزام خوانده به ثبت عقد ازدواج دائم به مهریه…………… /ریال و شرایط مذکور در فتوکپی عقد نامه تقدیمی به انضمام کلیه خسارات قانونی و هزینه دادرسی در حق اینجانب از محضر دادگاه محترم مورد استدعاست .
محل امضاء مهر انگشت
ادله اثبات عقد نکاح | نمونه دادخواست ثبت ازدواج دائم
به منظور اینکه قاضی بتواند حکم به الزام ثبت نکاح بدهد باید برای وی وجود عقد نکاح محرز شود. این امر از دو طریق امکان دارد.
۱/ اقرار زوج: در این صورت خود مرد میپذیرد که عقد نکاح میانشان وجود داشته است. در صورتی که مرد اقرار کند که خانم … با این مشخصات همسر او است و بین آنها رابطه زوجیت برقرار است، دادگاه به آسانی و سریع حکم به ثبت نکاح میدهد.
۲/ شهادت شهود: اگر مرد اقرار نکند زن میتواند از شاهد استفاده نماید. از نظر شرعی و قانونی برای اینکه عقد نکاح به درستی منعقد شود نیازی به حضور شاهد نیست اما در اغلب موارد ازدواج با حضور دیگران صورت میگیرد. زن میتواند از شهادت افرادی که هنگام عقد حضور داشتند برای اثبات رابطه زوجیت استفاده نماید. در این مورد شاهدان در دادگاه حضور مییابند و شهادت میدهند که خانم … به عقد زوجیت آقای …. درآمده است. بر اساس این شهادت قاضی حکم به ثبت ازدواج میدهد.
دعوای اثبات زوجیت:
دعوای اثبات زوجیت یکی از دعاوی است که توسط هر یک از زوجین علیه طرف دیگر ممکن است مطرح شود.
در این موضوع تفاوتی بین ازدواج موقت و ازدواج دائم ندارد.
این دعوا زمانی اقامه می شد که وجود رابطه ی زوجیت و وقوع ازدواج بین طرفین، مورد انکار زن یا مرد قرار بگیرد.
در این صورت طرف دیگر باید وجود رابطه ی زوجیت را اثبات نماید. به همین منظور دعوای اثبات زوجیت مطرح می گردد.
خواهان این دعوا کسی است که مدعی وجود رابطه ی زوجیت است و خوانده دعوا کسی است که وجود رابطه ی زوجیت را انکار می نماید.
به طور مثال اگر محمد مدعی است که سارا همسر او است و سارا وجود رابطه ی زوجیت با محمد را انکار می نماید، محمد باید علیه سارا دعوای اثبات زوجیت را مطرح نماید.
ممکن است دعوای اثبات زوجیت علیه ورثه مطرح شود. چنانچه فردی فوت کند و زنی از راه رسیده و خود را همسر متوفی معرفی نماید و ورثه ادعای زن را نپذیرند، زن باید دعوای اثبات زوجیت را علیه ورثه مطرح نماید.
چه کسی باید زوجیت را اثبات کند؟
اقامه ی دلیل بر عهده ی مدعی و خواهان است.
بنابراین بار اثبات زوجیت بر عهده ی کسی است که مدعی وجود رابطه ی زوجیت است.
در واقع این خواهان است که باید دعوا را اثبات نماید. پس هر کسی که مدعی وجود رابطه ی زوجیت با زن یا مردی است، خودش باید دلیل اقامه کرده و دعوا را اثبات نماید.
مانند مثال محمد و سارا که بار اثبات دعوا بر عهده ی محمد قرار داشت.
حال خواهان یا مدعی به چه دلایلی می تواند استناد نماید؟ در بخش بعدی به این سوال پاسخ می دهیم.
اصل بر ازدواج دائم است.
اگر بین زوجین اختلاف باشد که ازدواج دائم بوده است یا موقت، اصل بر این است که ازدواج دائم است و طرفی که مدعی مدت دار بودن ازدواج است باید آن را ثابت کند.
دلایل اثبات رابطه زوجیت چیست؟
دلایل زیر برای اثبات زوجیت اعم از دائم و موقت کاربرد دارد:
۱- اقرار
یکی از مهم ترین دلایل در امور حقوقی اقرار است. مطابق قانون مدنی اقرار عبارت است از اخبار به حقی به زیان خود برای دیگری.
یعنی کسی از وجود حقی برای دیگران به ضرر خود خبری بدهد. در رابطه زوجیت نیز چنانچه مرد یا زن از وجود رابطه زوجیت بین خود و دیگری خبر دهد آن رابطه به راحتی به اثبات می رسد.
اقرار می تواند کتبی باشد یا شفاهی، صریح باشد یا ضمنی و در هر صورت اثبات کننده ی زوجیت است.
۲- سند کتبی
یکی از بهترین و موثق ترین راه های اثبات ادعا، استفاده از اسناد کتبی است.
حالت اول سند رسمی است.
در دعوای اثبات زوجیت، سند ازدواج بهترین دلیل بر وجود رابطه زوجیت بین زن و مرد می باشد. ازدواج دائم در تمام موارد و ازدواج موقت در سه مورد زیر باید ثبت گردد:
- باردار شدن زوجه
- توافق طرفین
- شرط ضمن عقد
لازم به ذکر است عدم ثبت ازدواج دائم در تمام موارد و عدم ثبت ازدواج موقت در موارد فوق جرم بوده و مرد به جزای نقدی درجه پنج (بیش از ۸ میلیون تومان تا ۱۸ میلیون تومان) یا حبس تعزیری درجه ۷ (از ۹۱ روز تا ۶ ماه حبس) محکوم می گردد.
در مواردی که ازدواج ثبت شده و سند رسمی مبنی بر وقوع ازدواج و وجود رابطه ی زوجیت وجود دارد، اثبات زوجیت کار آسانی است. سند رسمی نمی تواند مورد انکار یا تردید قرار گیرد و تنها ادعای جعل را می توان نسبت به آن مطرح کرد.
چنانچه ازدواج ثبت نشده باشد اما دست نوشته ای عادی میان زن و مرد موجود باشد، این دست نوشته می تواند به اثبات ادعای خواهان کمک کند. اما اعتبار سند رسمی را ندارد و ممکن است مورد ادعای انکار، تردید یا جعل قرار گیرد.
حالت دوم سند عادی است.
سند ممکن است عادی باشد مثلا طرفین خودشان بر روی برگه ای وقوع ازدواج را نوشته و امضا کرده اند. و حتی ممکن است به صورت غیر مستقیم به ازدواج اشاره کرده باشند. مثلا در وصیت نامه شخصی دیگری را همسر خود خطاب کرده باشد.
۳- شهادت شهود
از نظر شرعی لازم است که در زمان عقد ۲ نفر شاهد باشند. البته اگر شهود وجود نداشته باشد آن عقد خدشه دار نیست.
شهادت شهود نیز می تواند در اثبات رابطه ی زوجیت در ازدواج دائم و موقت بسیار موثر باشد.
شهود کسانی می باشند که هنگام وقوع عقد، در مراسم حضور داشته و ناظر عقد ازدواج بوده اند .
برای اثبات زوجیت باید افرادی در زمان ازدواج زوجین حضور داشته اند به عنوان شاهد به دادگاه معرفی شده، سپس در جلسه ی دادرسی حاضر شده و به وجود رابطه ی زوجیت شهادت دهند. مطابق ماده ی ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی این دعوا با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن اثبات می شود.
نکات مهم در شهادت شهود:
- اینکه شخصی بگوید من این زن و مرد را دیدم که باهم زندگی میکنند این شهادت بر ازدواج نیست. شاهد یا حتما در زمان عقد لازم است حضور داشته باشد و یا شاهد این باشد که زن و شوهر همدیگر را به لفظ زن و شوهر صدا میکنند.
- اینکه یک شهادت چقدر اعتبار دارد ، کاملا با نظر قاضی است . ممکن است قاضی شهادت را بپذبرد و یا رد کند.
۴- سوگند خوردن.
در مقایسه با سایر دلایل اثبات زوجیت، سوگند ضعیف ترین دلیل به شمار می رود.
سوگند به دو قسم، سوگند مدعی و منکر تقسیم می شود، سوگند مدعی برای اثبات رابطه زوجیت محدود بوده و کارایی چندانی ندارد.
هر کسی که مدعی ازدواج و یا منکر آن است می تواند از دادگاه درخواست سوگند کند. اینکه آیا سوگند به عنوان دلیل مورد قبول دادگاه قرار میگیرد یا خیر، با نظر قاضی است.
۵- معاشرت و هم زیستی
در صورتی که زن و مردی به گونه ای با یکدیگر معاشرت داشته اند، که طبق عرف همه زن و شوهرها آن گونه رابطه دارند، می تواند قرینه و نشانه ای بر وجود پیوند زناشویی بین آن ها باشد. برای مثال سکونت مشترک طولانی مدت در زیر یک سقف و یا خلوت کردن و … . زیرا در جامعه اسلامی، اصل بر شرعی بودن روابط است .
۶- صدا / عکس / فیلم
اینکه آیا با عکس و فیلم و صدا می شود ازدواج را ثابت کرد ، کاملا به این موضوع بستگی دارد که آن عکس و فیلم چه باشد؟ مثلا اگر فیلم مراسم ازدواج باشد، طرف نمی تواند منکر آن باشد مگر دلیلی قانع کننده ای بیاورد . مثلا بگوید این فیلم برای یک برنامه تلوزیونی ضبط شده است و واقعی نیست و بتواند این موضوع را ثابت کند.
حال موردی را تصور کنید که مردی در ویسی به زنی می گوید تو عشق منی . آیا این ویس یا یک ودیو از مراسم ازدواج یکسان است؟ قطعا چنین نیست.
در هر حال ، اینکه چقدر عکس و فیلم و صدا می تواند موثر در پرونده اثبات زوجیت باشد با قاضی است.
✅ ۱۰ پرسش پرتکرار درباره نمونه دادخواست ثبت ازدواج دائم
۱️⃣ دادخواست ثبت ازدواج دائم چیست؟
پاسخ:
دادخواست ثبت ازدواج دائم درخواستی است که یکی از زوجین برای ثبت رسمی ازدواجی که بهصورت شرعی انجام شده اما در دفاتر رسمی ثبت نشده، به دادگاه خانواده ارائه میدهد.
۲️⃣ چه زمانی نیاز به دادخواست ثبت ازدواج دائم است؟
پاسخ:
زمانی که ازدواج شرعی انجام شده ولی یکی از طرفین از ثبت رسمی آن خودداری میکند یا امکان ثبت مستقیم در دفتر ازدواج وجود ندارد.
۳️⃣ چه کسی میتواند دادخواست ثبت ازدواج دائم بدهد؟
پاسخ:
هر یک از زوجین، اعم از زن یا مرد، میتوانند بهتنهایی دادخواست ثبت ازدواج دائم را به دادگاه ارائه دهند.
۴️⃣ دادخواست ثبت ازدواج دائم در کجا ثبت میشود؟
پاسخ:
این دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به دادگاه خانواده صالح ارجاع میشود.
۵️⃣ چه مدارکی برای ثبت این دادخواست لازم است؟
پاسخ:
مدارک هویتی زوجین
دلایل وقوع ازدواج شرعی (شهادت شهود، عقدنامه عادی، پیامها یا اقرار)
مشخصات کامل طرف مقابل
۶️⃣ آیا شهادت شهود برای اثبات ازدواج دائم کافی است؟
پاسخ:
بله، شهادت شهود معتبر در کنار سایر قرائن میتواند برای اثبات وقوع ازدواج دائم نزد دادگاه کافی باشد.
۷️⃣ اگر یکی از زوجین منکر ازدواج شود چه میشود؟
پاسخ:
در این صورت دادگاه با بررسی دلایل، قرائن و شهادت شهود درباره وقوع ازدواج تصمیمگیری خواهد کرد.
۸️⃣ آیا ثبت ازدواج دائم بدون رضایت یکی از طرفین ممکن است؟
پاسخ:
بله، در صورت اثبات وقوع ازدواج شرعی، دادگاه میتواند حکم به ثبت ازدواج دائم صادر کند حتی اگر یکی از طرفین رضایت نداشته باشد.
۹️⃣ ثبت نکردن ازدواج دائم چه پیامدهای قانونی دارد؟
پاسخ:
بله، در صورتی که وقوع ازدواج شرعی با ادله قانونی مانند شهادت شهود، اقرار یا سایر قرائن معتبر نزد دادگاه احراز شود، دادگاه میتواند حکم به ثبت ازدواج دائم صادر کند؛ حتی اگر یکی از طرفین رضایت نداشته باشد.
با توجه به حساسیت و آثار حقوقی این نوع دعاوی، مشاوره با وکیل متخصص خانواده توصیه میشود. مطابق راهنماییهای ارائهشده توسط وکلای حقگرا، بهرهگیری از وکیل میتواند در تنظیم صحیح دادخواست، ارائه دلایل مؤثر و تسریع روند رسیدگی نقش مهمی داشته باشد.
متقاضیان میتوانند جهت دریافت مشاوره حقوقی و راهنمایی دقیقتر، با وکلای حقگرا از طریق شماره تلفن درجشده در سایت حقگرا تماس حاصل نمایند.
🔟 پس از صدور حکم دادگاه چه اقدامی انجام میشود؟
پاسخ:
پس از صدور حکم قطعی، دفتر ازدواج مکلف به ثبت رسمی ازدواج دائم طبق رأی دادگاه خواهد بود.

