نقش و وظایف ظابطان قضایی و کلانتری در دعاوی
در قوانین حقوقی نقش نیروی انتظامی و کلانتری در رابطه با قوه قضاییه به عنوان ضابط ، پیش بینی شده است :
بطور کلی در تعریف ضابطان دادگستری قانون گذار بدینگونه بیان نموده است :
۱ -ضابطان دادگستری مامورانی هستند که تحت نظارت و تعلیمات دادستان در کشف جرم حفظ آثار و علائم و جمع آوری ادله وقوع جرم، شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم، تحقیقات مقدماتی ، ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضائی به موجب قانون اقدام می کنند.
(ماده ۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری) بنابرین نیروی انتظامی در حدود اختیارات قانونی با مراجع قضائی انجام وظیفه می نمایند و بدون دستورات قضائی اقدامات آنان غیر قانونی است . متاسفانه بسیاری از هموطنان ما تصور می کنند که نیروی انتظامی در موقعیتی است که قادر است بدون رعایت مقرارتی که در قوانین حقوقی پیش بینی شده ، اقتدار کامل دارند برای حل معضلات آنان می توانند چاره ای بیندیشند و از سویی برخی از پرسنل نیروی انتظامی هم تصور می کنند که آگاهی کامل نسبت به تمامی مسائل حقوقی دارند ….و با این تصورات، بسیاری اوقات بجای اینکه معضلات اجتماعی حل شود، پیچیده تر می شود و با تامل به قانون نیروی انتظامی کاملا این امر مورد تاکید قانونگذار است و در شرح وظایف نیروی انتظامی در ماده ۸ قانون نیروی انتظامی به صراحت مشعر شده است :
انجام وظایفی که بر طبق قانون به عنوان ضابط قوه قضائیه به عهده نیروی انتظامی ( کلانتری) محول است از قبیل:
الف ـ مبارزه با مواد مخدر.
ب ـ مبارزه با قاچاق.
ج ـ مبارزه با منکرات و فساد.
د ـ پیشگیری از وقوع جرم.
ه ـ کشف جرایم.
و ـ بازرسی و تحقیق.
ز ـ حفظ آثار و دلایل جرم.
ح ـ دستگیری متهمین و مجرمین و جلوگیری از فرار و اختفا آنها.
ط ـ اجرا و ابلاغ احکام قضایی.
و برطبق قانون ضابطان دو نوع هستند : ضابطان عام و ضابطان خاص
الف – ضابطان عام شامل: فرماندهان و افسران و درجه داران نیروی انتظامی ایران که آموزش مربوط را دیده باشند
ب – ضابطان خاص شامل:مقامات و مامورانی که به موجب قوانین خاص در حدود وظایف محول شده.
بیشتر بدانیم : مراکز پلیس + ۱۰ و کلانتریها
بیشتر بدانیم : شرایط شکایت انتظامی از قاضی در دادگاه
. ضابط قضایی کیست؟
ضابطان قضایی مأمورانی هستند که طبق قانون تحت نظارت و آموزش قوه قضاییه، وظایف اولیه تحقیق، جمعآوری ادله و اجرای دستورات قضایی را انجام میدهند؛ مانند مأموران کلانتری، پلیس آگاهی و پلیس امنیت.
۲. نقش اصلی ضابطان قضایی در یک پرونده چیست؟
اصلیترین نقش آنها جمعآوری ادله، حفظ صحنه جرم، ثبت گزارش اولیه، شناسایی مظنونان و اجرای دستورات مقام قضایی است.
۳. آیا ضابطان قضایی اجازه بازجویی دارند؟
ضابطان تنها بازجویی اولیه و ثبت اظهارات طرفین را انجام میدهند. بازجویی تخصصی و تحقیقات تکمیلی باید تحت نظارت مقام قضایی باشد.
۴. کلانتری در دعاوی حقوقی چه نقشی دارد؟
در دعاوی حقوقی، کلانتری معمولاً وظیفه ابلاغ اوراق قضایی، اجرای دستورات دادگاه و حفظ نظم را به عهده دارد، نه رسیدگی ماهوی به دعوا.
۵. آیا گزارش ضابطان قضایی در دادگاه معتبر است؟
بله، گزارش ضابطان سند رسمی محسوب میشود؛ اما قاضی میتواند صحت آن را بررسی و در صورت وجود ابهام، تحقیقات بیشتری دستور دهد.
۶. ضابطان قضایی در جرایم مشهود چه اختیاراتی دارند؟
در جرایم مشهود، ضابط میتواند متهم را دستگیر، صحنه را حفظ و اشیای مرتبط با جرم را توقیف کند؛ اما باید در اولین فرصت گزارش را به مقام قضایی ارائه دهد.
۷. آیا ضابطان قضایی میتوانند بدون دستور قضایی وارد منزل شوند؟
فقط در چند حالت استثنایی مانند جرم مشهود، خطر فوری، درخواست ساکنان یا حکم قضایی امکان ورود وجود دارد؛ در غیر این صورت ورود غیرقانونی محسوب میشود.
۸. ضابطان قضایی چه وظایفی در هنگام دستگیری دارند؟
موظفاند هویت خود را اعلام کرده، علت دستگیری را بیان کنند، حقوق قانونی متهم را توضیح دهند و از هرگونه رفتار غیرقانونی خودداری کنند.
۹. آیا شهروندان میتوانند نسبت به عملکرد ضابطان شکایت کنند؟
بله. در صورت رفتار غیرقانونی، شهروند میتواند از طریق دادسرای نظامی یا حفاظت اطلاعات ناجا شکایت کرده و موضوع بررسی میشود.
۱۰. ضابطان قضایی چگونه آموزش میبینند؟
تمام ضابطان باید آموزشهای حقوقی، قضایی و اخلاقی را زیر نظر دادگستری طی کنند و کارت ضابطیت معتبر داشته باشند؛ بدون این کارت، گزارش آنان اعتبار قانونی کامل ندارد.
Meta Description (متا – تا ۱۵۵ کاراکتر)
.