فوتوفنهای اجرتالمثل | نحوه مطالبه، شرایط و اشتباهات رایج
فوتوفنهای اجرتالمثل؛ راهنمای کامل حقوقی برای مطالبه یا دفاع
اجرتالمثل چیست؟
اجرتالمثل ایام زوجیت، حق مالی زن بابت کارهایی است که در طول زندگی مشترک انجام داده اما شرعاً و قانوناً موظف به انجام آنها نبوده و این کارها را به قصد تبرع (رایگان) انجام نداده است. در این مقاله در خصوص بیان فوتوفنهای اجرتالمثل در دادگاه خواهیم پرداخت.
مبنای قانونی اجرتالمثل، ماده ۳۳۶ قانون مدنی و رویه ثابت محاکم خانواده است.
تفاوت اجرتالمثل با نفقه، مهریه و نحله
بسیاری از اختلافات به دلیل خلط این مفاهیم ایجاد میشود:
مهریه: با عقد ایجاد میشود و مستقل از زندگی مشترک است
نفقه: هزینههای جاری زندگی زن
اجرتالمثل: دستمزد کارهای انجامشده در خانه
نحله: بخشش مالی دادگاه در صورت عدم امکان تعیین اجرتالمثل
📌 نکته مهم: دریافت مهریه یا نفقه، مانع مطالبه اجرتالمثل نیست.
چه زنانی مستحق اجرتالمثل هستند؟
برای استحقاق اجرتالمثل، سه شرط اصلی لازم است:
۱️⃣ انجام کارهایی خارج از وظایف شرعی
مانند:
خانهداری
بچهداری
پرستاری از همسر
همکاری در شغل یا کسبوکار زوج
۲️⃣ انجام کار با رضایت یا دستور زوج
لازم نیست دستور کتبی باشد؛ رضایت ضمنی هم کافی است.
۳️⃣ عدم قصد تبرع
یعنی زن ثابت کند که کارها را رایگان و از روی تبرع انجام نداده است.
📌 فوتوفن مهم حقوقی:
اصل بر عدم تبرع است و اثبات تبرعی بودن کارها بر عهده زوج میباشد.
فوتوفنهای اثبات اجرتالمثل در دادگاه
✔ نقش شهادت شهود
اظهارات:
نزدیکان
همسایگان
بستگان مطلع
میتواند در اثبات نوع و حجم کارها مؤثر باشد.
✔ اقرار یا اظهارات زوج
حتی یک جمله مثل:
«همسرم همه کارهای خانه را انجام میداد»
میتواند به نفع زوجه تفسیر شود.
✔ نظر کارشناس رسمی دادگستری
دادگاه معمولاً پرونده را به کارشناس رسمی ارجاع میدهد و مبلغ اجرتالمثل بر اساس:
مدت زندگی مشترک
عرف محل
تعداد فرزندان
وضعیت شغلی زن
تعیین میشود.
اجرتالمثل در انواع طلاق
🔹 طلاق به درخواست مرد
در این حالت، اصل بر تعلق اجرتالمثل است مگر اینکه زوج خلاف آن را ثابت کند.
🔹 طلاق توافقی
بزرگترین اشتباه زوجین:
اسقاط ناخواسته اجرتالمثل در توافقنامه
📌 فوتوفن:
اگر در توافقنامه نوشته شود:
«زوجه کلیه حقوق مالی خود را اسقاط نمود»
اجرتالمثل برای همیشه از بین میرود.
🔹 طلاق به درخواست زن
در این حالت نیز اجرتالمثل قابل مطالبه است، مگر اینکه زن ناشزه شناخته شود.
اجرتالمثل در عقد موقت؛ واقعیت حقوقی
برخلاف تصور عمومی:
اجرتالمثل اصولاً مربوط به عقد دائم است
در عقد موقت فقط در شرایط استثنایی (مانند انجام کار خارج از توافق و اثبات عدم تبرع) ممکن است مطرح شود
فوتوفنهای افزایش یا کاهش مبلغ اجرتالمثل
عوامل مؤثر در افزایش:
طولانی بودن زندگی مشترک
داشتن فرزند
خانهدار بودن زن
عدم اشتغال خارج از منزل
عوامل کاهنده:
اشتغال تماموقت زن
اثبات قصد تبرع
کوتاه بودن مدت زندگی
📌 نکته حرفهای:
وکیل آگاه میتواند با جهتدهی به نظریه کارشناس، نقش مهمی در مبلغ نهایی داشته باشد.
اجرتالمثل بهتر است یا نحله؟
اگر دادگاه تشخیص دهد:
اجرتالمثل قابل محاسبه نیست
یاشرایط قانونی آن کامل نیست
➡️ به جای آن نحله تعیین میشود.
📌 تفاوت کلیدی:
اجرتالمثل = حق قابل مطالبه
نحله = تشخیص و صلاحدید دادگاه
اشتباهات رایج و خطرناک درباره اجرتالمثل
❌ امضای توافقنامه بدون مشاوره حقوقی
❌ تصور اینکه فقط در طلاق مرد تعلق میگیرد
❌ اعتماد به توافق شفاهی
❌ عدم اعتراض به نظریه کارشناس
جمعبندی نهایی
✔ اجرتالمثل یک حق قانونی مستقل است
✔ اثبات قصد تبرع بر عهده زوج است
✔ در طلاق توافقی بهراحتی قابل از بین رفتن است
✔ مدیریت حرفهای آن، تفاوت میلیونی ایجاد میکند
برچسبها (Tags)
اجرت المثل, اجرت المثل ایام زوجیت, مطالبه اجرت المثل, اجرت المثل در طلاق توافقی, نحله, حقوق مالی زوجه, اجرت المثل چیست, وکیل اجرت المثل, طلاق و حقوق زن, قانون اجرت المثل، فوتوفنهای اجرتالمثل