سلام. بنده ۶ سال پیش با همسرم عقد کردم و در دوران عقد به مشکل برخوردیم و بنده درخواست طلاق دادم و ایشون هم حکم تمکین هم به نفع شون صادر شد و با راهنمایی قاضی دادگاه نفقه رو برایم واریز کردن و بنده دستم به هیجان نرسیده حتی الان هم که بنده خواستم از طریق عسر و حرج اقدام کنم شوهرم رفته احضاریه ای داده که بنده خواهان زندگی با شما هستم ووقت داده که برگردم راهی برایم نگذاشته شما چه راهنمایی میکنید ؟ خواهش میکنم منو راهنمایی کنید.
در سیستم حقوقی ما اصولا زن حق طلاق ندارد و به اصرار قانونگذار به تبعیت از شریعت حق طلاق در انحصار مرد است هر چند که ظاهرا قانونگذار تلاش کرده با واژه ((زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد ۱۱۱۹ و ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ این قانون از دادگاه تقاضای طلاق نماید)) ، بانوان را نیز راضی کند ولی در عمل و رویه اصولا سهولت و موافقتی با درخواست طلاق از طرف زن دیده نمی شود.
با این وجود و با تمام مخالفت ها و مقاومت ها و هر چند دشوار و مشکل ، طلاق از طرف زن در هیچ فرضی غیر ممکن نیست اگر واقعا چنین عزمی وجود داشته باشد و منشأ آن یک احساس گذرا نباشد و البته یک وکیل متخصص دعاوی خانواده و طلاق موضوع را مدیریت نماید.
منظور از عسر و حرج به عنوان یک واژه کلی و قابل تفسیر، سختی، مشقت و دشواری در ادامه زندگی مشترک است به نحوی که یک انسان معمول را دچار مشکل و عذاب نسبی نماید.
در رویه قضایی عکس العمل واحدی از سوی قضات در توصیف و تفسیر عسر و حرج دیده نمی شود با این توضیح که بعضی عسر و حرج را محدوده مرگ می دانند و بعضی (البته قلیل و نادر) کمترین حد عذاب و اذیت.
بعضی مصادیق متداول عسر و حرج عبارتند از : اعتیاد مرد به مواد یا الکل، سوء معاشرت مرد، عدم پایبندی و وفاداری مرد (داشتن روابط نامشروع) بی اعتنایی و توهین مرد به زن ، عدم داشتن رابطه جنسی به اختیار مرد و مواردی از این دست.
علاوه بر عسر و حرج اسباب و طرق دیگری نیز برای طلاق زن وجود دارد که مهم ترین آنها عبارت است از : توسل به خلع و کراهت زن از مرد، تحقق شروط ضمن عقد و به تبع آن وکالت زن از مرد برای طلاق، نپرداختن نفقه مستند به ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی.
تمکین نکردن زن از مرد موجب اجبار فیزیکی زن به تمکین نخواهد شد و ضمانت اجرای آن اگر منجر به تشخیص نشوز زن از سوی دادگاه شود فقط عدم استحقاق نفقه و امکان اخذ اجازه دادگاه برای ازدواج مجدد مرد است.
همچنین مردی که به جهت عدم تمکین و نشوز تقاضای طلاق همسرش را بنماید محکوم به پرداخت نصف اموال (شروط ضمن عقد ازدواج) نخواهد شد.
پاسخ به پرسش مطرح شده در خصوص طلاق زن به دلیل عسر و حرج
شما می توانید با استناد به عسر و حرج و پس از اثبات آن از همسر خود طلاق بگیرید.تمکین نکردن شما یا دادخواست الزام به تمکین همسرتان و یا حتی اثبات نشوز نه تنها تاثیری در دعوای طلاق شما ندارد بلکه می تواند به موفقیت شما در این مسیر نیز کمک کند.اگر نتیجه برای شما اهمیت دارد بهتر است مدیریت حقوقی پرونده طلاق خود را به یک وکیل خبره و با تجربه بسپارید.
اطلاع از مواردی که زن مجاز به عدم تمکین است
مستندات قانونی در خصوص طلاق زن به دلیل عسر و حرج
۱۱۰۸ قانون مدنی
هرگاه زن بدون مانع مشروع ازادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهدبود.
ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی
طرفین عقدازدواج می توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمای دمثل اینکه شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غائب شود یا ترک انفاق نماید یا برعلیه حیات زن سوء قصد کند یاسوء رفتاری نماید که زندگانی آنها با یکدیگر غیر قابل تحمل شود زن وکیل و وکیل درتوکیل باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهائی خود را مطلقه سازد.
۱۱۲۹ قانون مدنی
در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه وعدم امکان اجراء حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم رجوع کند و حاکم شوهر او را اجبار به طلاق می نماید.همچنین است درصورت عجز شوهر از دادن نفقه .
۱۱۳۰ قانون مدنی
در مورد زیر زن می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق نماید در صورتی که برای محکمه ثابت شودکه دوام زوجیت موجب عسر و حرج است می تواند برای جلوگیری از ضرر و حرج زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورت میسر نشدن به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود. (اصلاحی ۸/۱۰/۶۱ )
تبصره – عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر وحرج محسوب می گردد :
۱- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه .
۲- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است . در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید و یا پس از ترک ، مجددا” به مصرف موارد مذکور روی آورده ، بنا به درخواست زوجه ، طلاق انجام خواهد شد .
۳- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر .
۴- ضرب و شتم یا هرگونه سوء استفاده مستمر زوج که عرفا” با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد .
۵- ابتلاء زوح به بیماری های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید .
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود ، حکم طلاق صادرنماید .(این تبصره در تاریخ ۳/۷/۱۳۷۹ الحاق شده است)
ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی
مرد می تواند هر وقت که بخواهد زن خود را طلاق دهد .