مالیات بر مهریه

آیا مالیات بر مهریه تعلق می گیرد؟

قانون مالیات بر مهریه، در کشورهای توسعه یافته مالیات ها از منابع اصلی درآمدهای دولتی محسوب می شود. به عبارت دیگر یکی از ابزار سیاست گذاری دولت در حوزه های حقوقی گوناگون، وضع مالیات ها است. به طور کلی مالیات ها به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شوند.

مالیات های مستقیم مثل مالیات بر ارث، مالیات بر درآمد و مالیات بر دارایی، به صورت مستقیم از افرادی که مالک حقوق و املاک خاصی هستند، دریافت می شوند. در مقابل مالیات های غیر مستقیم به مالیات هایی اطلاق می شود، که به طور غیر مستقیم و در ضمن پرداخت قیمت برخی از کالا ها و خدمات خاص مثل سیگار و نوشابه پرداخت می شود.

به گفته وکیل مهریه ، در حقوق جاری و لازم الاجرای ایران تا کنون، مالیاتی تحت عنوان مالیات بر مهریه تصویب نشده است. با این حال لایحه قانونی مالیات بر مهریه در دست بررسی توسط مجلس شورای اسلامی می باشد. در نوشتار حاضر این موضوع را مورد بررسی قرار می دهیم که در صورت تصویب قانون مالیات بر مهریه در سال ۱۴۰۱، پرداخت مهریه چه تغییراتی خواهد داشت.

مجموعه دفتر وکالت حق گرا

پیشنهاد می گردد در صورتی که اگر پرونده ای در خصوص مهریه در دادگاه دارید به یکی از نزدیکترین  نزدیکترین  دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب  تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا  پیگیری موضوع را به وکلای با تجربه ما بسپارید تا وکلای ما بتوانند در احقاق حق به شما کمک نمایند. ما آماده ایم در انواع پرونده های مربوطه به خانواده،ملکی ، حقوقی ، جزایی و…در کنار شما باشیم

میزان و نحوه محاسبه مالیات بر مهریه در قانون سال ۱۴۰۱

چنانچه قانون مالیات بر مهریه در سال ۱۴۰۱ به تصویب رسیده و اجرایی گردد، مالیاتی که به مهریه تعلق می گیرد به صورت زیر حساب می شود:

از پانزده تا صد سکه بهار آزادی ، یک و نیم درصد.
از صد و یک تا دویست سکه بهار آزادی، دو درصد.
از دویست و یک سکه بهار آزادی به بالا، پانزده درصد
در صورتی که مهریه تا چهارده سکه بهار آزادی باشد، مهریه از مالیات معاف است.

قانون مالیات بر مهریه در سال ۱۴۰۱

در عقد ازدواج دائم مهریه مالی است که شوهر موظف می شود به صورت عندالمطالبه یا عندالاستطاعه به همسر خود پرداخت نماید. بسیاری از عوامل خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی بر تعیین میزان مهریه توسط طرفین مؤثر است. ممکن است مقدار مهریه در ضمن عقد نکاح تعیین نشود.

به عبارت دیگر، ممکن است زوجین در ضمن عقد نکاح توافق کنند میزان مهریه را در آینده تعیین نمایند، یا تعیین آن را به شخص ثالثی بسپارند. امروزه مبالغ بالای مهریه، به عنوان یکی از موانع ازدواج به شمار می رود.

در نتیجه قانونگذار که همواره در پی تصویب قوانین و مقررات تسهیل گر برای ازدواج است، ممکن است نسبت به تصویب مالیات بر مهریه نیز به عنوان یکی از ابزارهای قانونی جهت کاهش مبالغ مهریه اقدام نماید. همانطور که گذشت هر چه مقادیر مهریه افزایش یابد، نرخ مالیات بر مهریه نیز افزایش پیدا می کند. بنابراین تصویب قانون مالیات بر مهریه به عنوان تشویق کننده برای زوجین جهت کاهش مبالغ مهریه عمل می نماید.

از سوی دیگر مالیات ها اعم از مالیات بر ارث، مالیات بر مهریه و … توسط دولت صرف هزینه های عام‌المنفعه از قبیل شهرسازی، خدمات بهداشتی و … می شود. یکی از نشانه های توسعه یافته بودن کشورها این است، که منبع درآمد اصلی دولت از محل کسب مالیات ها باشد. در نتیجه دولت ها همواره به بهانه برقراری عدالت، اصلاح ساختار و … نسبت به وضع و دریافت مالیات ها اقدام می کنند.

مطابق با قانون مدنی به محض انعقاد زوجیت میان زن و مرد در نکاح دائم، زن مالک مهریه می شود. البته باید در نظر داشت که مهریه در بسیاری از موارد با توافق زوجین به صورت عندالاستطاعه پرداخت می گردد. یعنی در ضمن عقد قید می شود که مرد هنگامی که توانایی مالی برای پرداخت مهریه را پیدا کرد، مکلف است نسبت به پرداخت آن اقدام نماید.

معافیت از پرداخت مالیات بر مهریه

مهریه چه به صورت عندالمطالبه و چه به صورت عندالاستطاعه پرداخت شود، متعلق به زن می باشد. با این حال چنانچه قانون مربوط به دریافت مالیات بر مهریه تصویب شود، پیش از این که مهریه تحت تصرف زوجه قرار گیرد، می بایست درصدی از آن به اداره امور مالیاتی کشور پرداخت شود. مالیات بر مهریه در زمان ثبت عقدنامه و در محضر از افراد دریافت می‌شود و زوجین باید این مبلغ را به حساب دولت بریزند تا بتوانند سند ازدواج خود را بگیرند.

در لایحه مورد بحث مهریه های کمتر از چهارده سکه تمام بهار آزادی، از پرداخت مالیات معاف است. همچنین به نظر می رسد برخی از دیگر بانوان را نیز می توان از پرداخت مالیات بر مهریه معاف نمود. برای مثال بانوانی که تحت نظارت کمیته امداد امام خمینی (ره)، یا بهزیستی می باشند، می بایست از پرداخت مالیات معاف شوند.

نکته حائز اهمیت در لایحه قانونی مالیات بر مهریه این است که حتی در صورتی که هر دو طرف نسبت به تعیین مبلغ معینی به عنوان مهریه موافق باشند نیز، مالیات بر مهریه قابل دریافت است. به طور کلی آنچه در مورد مالیات بر مهریه حایز اهمیت است این می باشد که تا کنون قانون مربوط در این زمینه به تصویب مجلس شورای اسلامی یا دیگر مراجع قانون گذاری نرسیده است. بنابراین در حال حاضر مطابق با حقوق کنونی ایران مالیات بر مهریه قابل دریافت نیست.

کدام شخص باید مالیات مربوط به مهریه را پرداخت کند؟

در بخش قبلی بیان کردیم که اگر میزان مهریه‌ای که برای ازدواج یک زوج باهم در نظر گرفته می‌شود از یک مقدار مشخص بیشتر باشد مبلغی به‌عنوان مالیات بر مهریه باید به دولت پرداخت شود. حال ممکن است این سوال در ذهن شما هم به وجود بیاید که دقیقا چه کسی باید این مالیات را پرداخت کند؟ پرداخت مالیات برعهده خانواده عروس یا داماد است؟ این‌ها سوالاتی است که در قانون به طور دقیق به آن پرداخته شده و جزئیات نحوه پرداخت مالیات برای مهریه در ازدواج‌ها مشخص شده است.

برای این‌که از نظر حقوقی مشکلی برای پرداخت مالیاتی که برای مهریه مشخص شده به وجود نیاید طبق قانون دو طرف باید به‌صورت مساوی این مالیات را پرداخت کنند. مطابق با این قانون هم مرد و هم زن باید به طور مساوی این مالیات را پرداخت کنند تا دغدغه‌ای در این زمینه برای آنها به وجود نیاید. یکی از اصلی‌ترین دلایلی که برای این شیوه پرداخت وجود دارد این است که هم خانواده عروس و هم خانواده داماد بر سر تعیین کردن مهریه‌های پایین موافقت کرده و از این نظر با یکدیگر اختلاف چندانی نداشته باشند.

آیا پرداخت مالیات برای مهریه اجباری است؟

یک سوال بسیار رایج دیگر که ممکن است برای شما هم به وجود آمده باشد این است که آیا پرداخت این میزان مالیات بر مهریه در همان روزهای اولیه ازدواج ضروری است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که بله پرداخت این میزان مالیات کاملا ضروری است و بدون پرداخت آن امکان تعیین مهریه وجود نخواهد داشت. دلیل اصلی که برای این اجبار وجود دارد نیز همان مسئله‌ای است که در بخش‌های قبلی نیز درباره آن صحبت کرده و اطلاعاتی را در اختیارتان قرار دادیم.

زمانی که زوجین بدانند که باید در همان روزهای نخست مبلغ بالایی را به‌عنوان مالیات پرداخت کنند از تعیین‌کردن مهریه‌هایی با ارقام بالا خودداری می‌کنند. همین مسئله نیز باعث می‌شود تا هم خود زوجین و هم خانواده عروس و داماد روی این موضوع که مهریه کمی را باید تعیین کنند اتفاق‌نظر داشته باشند. خانواده‌ها نیز می‌دانند که پرداخت مالیات با این مبلغ بالا در همان روزهای نخست ممکن است ممکن است مشکلات مالی زیادی را برای فرزندان آنها پس از ازدواج به وجود بیاورد.

پس معمولا آنها نیز تلاش می‌کنند تا با تعیین ارقام پایین‌تر به‌عنوان مهریه از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کنند.

نکات مهمی که باید در خصوص مالیات برای مهریه بدانید

یک نکته کلیدی و بسیار مهم که باید به آن دقت داشته باشید این است که مالیات بر مهریه با مالیاتی که زن پس از دریافت مهریه خود باید پرداخت کند متفاوت خواهد بود. بسیاری از افراد این دو مسئله را یکسان می‌دانند؛ ولی تفاوت‌های زیادی میان آنها وجود دارد که در این بخش به طور مفصل درباره آن صحبت خواهیم کرد. مسئله مالیاتی که برای مهریه در نظر گرفته می‌شود و طبق قانون ۱۴۰۱ باید پیش از ازدواج پرداخت شود یک موضوع کاملا متفاوت است.

این مالیات را هم زن و هم مرد باید به‌صورت یکسان پرداخت کنند. این در حالی است که مالیاتی که برای مهریه زن در نظر گرفته می‌شود شرایط متفاوتی دارد. زمانی که زن مهریه خود را از شوهرش دریافت می‌کند هیچ مالیاتی به او تعلق نمی‌گیرد. فرقی ندارد که چه تعداد سکه را به‌عنوان مهریه دریافت کرده باشد، درهرصورت او مبلغی را به‌عنوان مالیات پرداخت نخواهد کرد؛ ولی زمانی که اقدام به فروختن سکه‌های خود کرده و از آنها کسب درآمد کند مالیاتی برای او در نظر گرفته خواهد شد که زن موظف است این مالیات را به طور کامل پرداخت کند.

پس این مالیات تنها زمانی پرداخت می‌شود که زن مهریه‌ای که دریافت کرده و را به پول نقد تبدیل کرده و از آن کسب درآمد کند؛ ولی مالیات بر مهریه این‌چنین نیست و در همان روزهای نخست ازدواج باید به طور دقیق پرداخت شود که مبلغ آن نیز به طور یکسان بین زن و شوهر تقسیم خواهد شد.