تشویش اذهان عمومی
تشویش اذهان عمومی و متن شکایت از افراد منتشر کننده اظهارات خلاف
در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی آمده است: «هر کس به قصد اضرار به غیر، یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، به وسیله نامه، یا شکوائیه، یا مراسلات، یا عرایض، یا گزارش، یا توزیع هر گونه اوراق چاپی یا خطی با امضاء یا بدون امضاء، اکاذیبی را اظهار نماید، یا با همان مقاصد، اعمالی را برخلاف حقیقت رأساًً یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی، تصریحاً یا تلویحاً نسبت دهد، اعم از اینکه از طریق مزبور به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد میشود، یا نه، علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان، باید به حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴۴ ضربه محکوم شود.» از ظاهر ماده چنین استنباط میشود که عنوان مورد نظر قانونگذار، نشر اکاذیب با علم و قصد اضرار به دیگران یا برای تشویش اذهان عمومی مقید شده است. طبیعی است که کذب هم باید به روشنی خلاف واقعیت باشد، و الا هر نقدی که مخالف نظر، سلیقه و خواست بعضی از مسئولین باشد کذب به حساب نمیآید و هر تحلیلی هم که مطابق نظر دادستانی نباشد نمیتواند متهم به تشویش اذهان شود.
در بند سوم ماده ۴ لایحه قانون مجازات اسلامی (مصوب قوه قضائیه در ۱۳۸۷) هم یکی از مصادیق جرم سیاسی – نشر اکاذیب یا تشویش اذهان عمومی از طریق سخنرانی در مجامع عمومی، انتشار در رسانهها، توزیع اوراق چاپی یا حاملهای داده (دیتا) – دانسته شده که مرتکب آن – به حبس از شش ماه تا دو سال یا اجبار به اقامت در محل معین یا منع از اقامت در محل معین از دو تا سه سال و محرومیت از حقوق اجتماعی به مدت پنج سال محکوم خواهد شد -. اما در تبصره دوم همین ماده صراحتاً تذکر داده شده که: (صرف انتقاد از نظام سیاسی یا اصول قانون اساسی یا اعتراض به عملکرد مسئولان کشور یا دستگاههای اجرایی یا بیان عقیده در ارتباط با امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نظایر آن جرم محسوب نمیشود». تشخیص تفاوتی که در انتقاد از عملکرد و تحلیل مخالف، با نشر اکاذیب و تشویش اذهان وجود دارد قطعاً به عهده دادستانی و دادگاههاست، و اگر مسئولین قضایی نسبت به تفسیر کاملاً مضیق از این عناوین حساسیت کافی به خرج ندهند با تغییر در قوانین هم مشکلی حل نخواهد شد.
بیشتر بدانیم : قانون جرایم رایانه ای و فهرست مصادیق مجرمانه
با توجه به اینکه نشر محتوای خلاف واقع در سایت ها و شبکه های اجتماعی, یکی از رایج ترین جرایم فضای مجازی است و مجرمین با سوءاستفاده از ویژگی های فضای مجازی مبادرت به انتشار اظهارات خلاف واقع نموده و موجب هتک حیثیت افراد می شوند. لذا سایت وکالت حق گرا ضمن پیشنهاد برای پیگری از طریق وکیل های با تجربه و قاضی های بازنشسته این دفتر ، تصویر شکواییه مربوطه را در اختیار شما قرار می دهد لازم به ذکر است برخی از این اظهارات خلاف واقع ممکن است مصداق جرم افترا باشد که می توان پیگیری های حقوقی در این خصوص انجام داد.
بیشتر بدانیم : نشر اکاذیب چیست ؟
قبول دعاوی حقوقی
شماره و آدرس دفتر وکیل حقوقی کار در تهران
برای مشاوره و اعلام وکالت در پرونده های حقوقی در تهران و سایر شهرستان ها ، می توانید با حضور در دفتر وکالت وکیل حقوقی به ادرس شعبه شرق: میدان رسالت خیابان فرجام پلاک ۹۴۸ تلفن ۵- ۷۷۲۱۲۴۵۴ نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا از مشاوره وکیل متخصص کیفری استفاده نمود و در صورتی که بعد مسافت و یا سایر عوامل مانع حضور شما می گردد از طریق شماره تلفن ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ به صورت تلفنی، واتساپ و تلگرام با وکیل حقوقی در فرجام گروه حقوقی حق گرا در تماس باشید تا علاوه بر مشاوره در خصوص نحوی اعطای وکالت نیز توضیحات لازم ارائه گردد. ضمن اینکه در سایر نقاط شهر تهران نیز می توانید با مراجعه به سایر دفاتر حق گرا در غرب و شمال و مرکز تهران می توانید به آدرسهای ذیل همین صفحه مراجعه نمایید. ضمن اینکه در صورتی که سوال حقوقی داشته باشید می توانید به سایت دوم به نشانی haghgara.com مراجعه نمایید
آیا انتقاد از وضعیت جامعه، حکومت و مسئولان، تشویش اذهان عمومی است؟
آزادی بیان یکی از حقوق شناختهشده در قانون اساسی است. بنابراین حق هر شهروندی است که عملکرد حاکمیت را مورد نقد قرار دهد. باید دقت شود که جرم تشویش اذهان عمومی صرفا با نشر اکاذیب و مطالب خلاف واقع تحقق مییابد. پس اگر کسی طی مقالهای، وقوع تورم بالا را در جامعه بیان کند و این امر حقیقت داشته باشد، مرتکب جرم تشویش اذهان عمومی نشده است. اما اگر همین فرد به عنوان مثال، تورم را رقمی بسیار بالاتر از رقم واقعی بیان کرده و قصد تشویش اذهان عمومی را داشته باشد، مرتکب این جرم گشته است.
تهدید به بمبگذاری یا ادعای آن
بر اساس ماده ۵۱۱ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، هر کس به قصد بر هم زدن امنیت کشور و تشویق اذهان عمومی، تهدید به بمبگذاری هواپیما، کشتی و وسائل نقلیه عمومی نماید یا ادعا کند که در وسایل مزبور بمبگذاری شده است، علاوه بر جبران خسارت وارده به دولت و اشخاص، به ۶ ماه تا ۲ سال حبس محکوم میگردد.
این جرم مصداق خاصی از جرم تشویش اذهان عمومی است که بهصورت خاص جرمانگاری شده است. در این ماده دو عمل جرم دانسته شده؛ یکی تهدید به بمبگذاری و دیگری ادعای بمبگذاری. همچنین این ادعا باید صرفا در مورد وسایل نقلیه عمومی باشد. پس اگر کسی به قصد برهم زدن امنیت و تشویش اذهان عمومی مدعی بمبگذاری در یک خودروی شخصی شود، مشمول این ماده نخواهد بود.
مجازات تشویش اذهان عمومی در قانون مجازات اسلامی
بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده): «هر کس به قصد اِضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه یا شکواییه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی باامضاء یا بدون امضاء اکاذیبی را اظهار نماید یا با همان مقاصد، اعمالی را بر خلاف حقیقت رأساً یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحاً یا تلویحاً نسبت دهد، اعم از این که از طریق مزبور به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا نه، علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان، باید به حبس از ۲ ماه تا ۲ سال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود.»
البته به موجب ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی به موجب ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹/۲/۲۳) جرم مندرج در این ماده قابل گذشت تلقی گردیده و مجازات آن به نصف تقلیل یافته است.
⚖️ سؤالات متداول درباره جرم تشویش اذهان عمومی
❓۱. تشویش اذهان عمومی یعنی چه؟
پاسخ:
تشویش اذهان عمومی به معنی انتشار یا بیان مطالب کذب یا تحریکآمیز است که موجب نگرانی، ترس، یا بیاعتمادی مردم نسبت به نهادها، دولت یا اشخاص شود.
طبق ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی، هرکس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی مطلب دروغی منتشر کند، مجرم است.
❓۲. چه نوع رفتارهایی باعث تحقق جرم تشویش اذهان عمومی میشود؟
پاسخ:
انتشار اخبار دروغ در رسانه یا فضای مجازی
پخش شایعات درباره اشخاص یا مسئولان
انتشار مطالب بیاساس در گروهها یا صفحات اجتماعی
مصاحبه یا نوشتن بیانیه حاوی مطالب غیرواقعی
❓۳. مجازات جرم تشویش اذهان عمومی چیست؟
پاسخ:
بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی، مجازات این جرم حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه است.
اگر انتشار مطالب از طریق رسانههای عمومی یا فضای مجازی باشد، مجازات میتواند تشدید شود.
❓۴. آیا انتشار یک پست در اینستاگرام میتواند تشویش اذهان عمومی باشد؟
پاسخ:
بله، اگر پست شامل مطالب دروغین یا تحریفشده باشد که موجب نگرانی یا بیاعتمادی مردم شود، مشمول عنوان تشویش اذهان عمومی میشود و قابل تعقیب کیفری است.
❓۵. آیا تشویش اذهان عمومی فقط مربوط به مسئولان است؟
پاسخ:
خیر، هر فردی که با بیان یا انتشار اخبار دروغ به اعتبار شخص، سازمان یا نهاد عمومی لطمه بزند، ممکن است مشمول این جرم شود؛ چه در مورد مسئولان باشد، چه افراد عادی.
❓۶. تفاوت تشویش اذهان عمومی با افترا چیست؟
پاسخ:
در افترا، شخص بهطور مستقیم اتهامی ناروا به فردی مشخص وارد میکند.
اما در تشویش اذهان عمومی، تمرکز بر انتشار اخبار کذب و ایجاد نگرانی عمومی است، حتی اگر نام شخص خاصی ذکر نشود.
❓۷. آیا اگر کسی مطلبی را از دیگران نقل کند ولی خودش مطمئن نباشد، باز هم مجرم است؟
پاسخ:
بله، در صورتی که فرد بدون تحقیق کافی و بدون اطمینان از صحت خبر آن را منتشر کند و باعث نگرانی عمومی شود، مسئول است و ممکن است به تشویش اذهان عمومی متهم شود.
❓۸. چگونه میتوان از کسی که با انتشار مطالب کذب باعث تشویش اذهان عمومی شده، شکایت کرد؟
پاسخ:
باید با ارائه شکواییه به دادسرای جرایم رایانهای یا عمومی محل وقوع انتشار خبر شکایت کرد.
ارائه پرینت پست، لینک صفحه یا فیلم به عنوان دلیل ضروری است.
❓۹. آیا جرم تشویش اذهان عمومی قابل گذشت است؟
پاسخ:
خیر، این جرم از جرایم غیرقابل گذشت محسوب میشود؛ یعنی حتی اگر فرد متضرر گذشت کند، دادستان میتواند به دلیل اثرگذاری اجتماعی موضوع را پیگیری کند.
❓۱۰. نقش وکیل در پرونده تشویش اذهان عمومی چیست؟
پاسخ:
پروندههای تشویش اذهان عمومی بسیار حساس و سیاسی هستند و نیاز به دفاع حقوقی دقیق دارند.
وکیل متخصص کیفری میتواند با استناد به مواد قانونی و اصول آزادی بیان، از موکل در برابر اتهامات غیرمنصفانه دفاع کند.
⚖️ نتیجهگیری
جرم تشویش اذهان عمومی یکی از مهمترین مصادیق جرایم علیه آسایش و نظم عمومی است.
در دنیای امروز که اطلاعات به سرعت منتشر میشود، هرگونه اظهار نظر غیرمستند میتواند تبعات کیفری داشته باشد.
📞 مشاوره با وکلای کیفری گروه حقگرا
برای دفاع یا طرح شکایت در پروندههای مربوط به تشویش اذهان عمومی، با وکلای متخصص کیفری در تهران تماس بگیرید:
📱 ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶
🌐 www.hagh-gara.ir