طبقات ارث و اولویت تقسیم ارث
بر اساس قانون ، ارث بین خویشاوندان نسبی و سببی تقسیم میشود.
طبقه اول وراث نسبی از جمله اشخاصی هستند که از طریق ولادت رابطه خویشاوندی دارند مثل پدر و پسر، … و از هم ارث میبرند، عبارتند از: پدر و مادر و اولاد و اولادِ اولاد.
طبقه اول از وراث فوق که به آنها ارث تعلق میگیرد به دو درجه تقسیم میشود که در صورت وجود درجه اول به درجه دوم ارث تعلق نمیگیرد که این دسته هم به دو درجه تقسیم میشوند درجه اول پدر و مادر و فرزندان و درجه دوم اولادِ اولاد (نوههای متوفی) هستند.
دسته دوم وراث نسبی هستند که عبارتند از اجداد و برادر و خواهر و اولاد آنها، طبقه دوم وراث نسبی به دو درجه تقسیم میشوند که مانند طبقه اول در صورت وجود درجه یک، درجه دو ارث نمیبرند درجه اول اجداد (مادر بزرگ و پدر بزرگ) و برادر و خواهر و درجه دوم فرزندان خواهر و برادر و پدرها و مادرهای پدربزرگها و مادر بزرگها هستند علاوه بر آن طبقه سوم وراث نسبی عبارتند از اعمام (عمو) و عمات (عمه) واحوال (دایی) و خالات (خاله) و اولاد آنها که طبقه سوم خود به دو درجه عمو و عمه و خاله و دایی درجه (درجه اول) و اولاد انها (درجه دوم) و عمو وعمه و خاله و دایی پدر و مادر (درجه اول) و فرزندان آنها (درجه دوم) تقسیم میشوند.
میزان ارث بری چقدر است؟
سهم ارث زوجه: ۱/۸ اگر متوفی فرزند داشته باشد- ۱/۴ اگر متوفی فرزند نداشته باشد.
سهم ارث زوج: ۱/۴ اگر متوفی فرزند داشته باشد-۱/۲ اگر متوفی فرزند نداشته باشد.
سهم ارث مادر: ۱/۶ اگر متوفی فرزند یا خواهر و برادر داشته باشد- ۱/۳ اگر متوفی فرزند و خواهر و برادر نداشته باشد.
سهم ارث پدر: ۱/۶ اگر متوفی فرزند داشته باشد.
سهم ارث دختر (درصورتیکه متوفی پسر نداشته باشد): ۱/۲ (نصف) واحد (یک دختر) – ۲/۳ متعدد
سهم ارث خواهر (مشترک از پدر و مادر یا مشترک از پدر، درصورتیکه برادر یا اجداد پدری نباشد): ۱/۲ واحد (یک خواهر) -۲/۳ متعدد
سهم ارث برادر و خواهر (مشترک از مادر درصورتیکه متوفی اجداد مادری نداشته باشد): ۱/۶ واحد- ۱/۳ متعدد
اگر نام شخصی در گواهی انحصار وراثت ذکر نشود چه مجازاتی دارد؟
توجه به این نکته ضروری است که اگر هر یک از وراث هنگام گرفتن گواهی انحصار وراثت نام دیگری را ذکر نکنند اقدامشان در حکم کلاهبرداری است میتوان بر اساس قانون با آنها برخورد کرد؛ البته در صورتی که هر یک از افراد در خلال صدور گواهی انحصار وراثت متوجه شوند که نامشان ذکر نشده میتوانند برای دریافت سهم الارث خود اقدام کنند.
برای دریافت گواهی انحصار وراثت باید به مراجع صلاحیت دار آخرین محل سکونت فرد متوفی مراجعه کرد و پس از آن با در دست داشتن تاییدیه پزشکی و شناسنامه به اداره ثبت مراجعه کرد تا گواهی فوت صادر شود.
در صورتی که شخص متوفی فرزندی نداشته باشد خواهر و برادران او میتوانند ضمن مراجعه به شورای حل اختلاف و دادگاه گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند.
یکی از سوالاتی که ممکن است به وجود بیاید این است که آیا عروس خانواده میتواند گواهی انحصار وراثت را دریافت کند که در پاسخ به این سوال باید گفت عروس میتواند به عنوان ذینفع، سهم الارث شوهرش را توقیف کند و گواهی انحصار وراثت را دریافت کند.
گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف گرفته میشود و برای دریافت آن باید مالیات بر ارث را پرداخت کنید همچنین یکی از نکات مهمی که باید به آن توجه داشت این است که فرزند خوانده یا به نوعی فرزند همسر شخص متوفی از ارث سهمی نمیبرد.
________________________________________
بیشتر بدانیم: مالیات بر ارث چیست
قبول دعاوی حقوقی
شماره و آدرس دفتر وکیل حقوقی کار در تهران
برای مشاوره و اعلام وکالت در پرونده های حقوقی در تهران و سایر شهرستان ها ، می توانید با حضور در دفتر وکالت وکیل حقوقی به ادرس شعبه شرق: میدان رسالت خیابان فرجام پلاک ۹۴۸ تلفن ۵- ۷۷۲۱۲۴۵۴ نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا از مشاوره وکیل متخصص کیفری استفاده نمود و در صورتی که بعد مسافت و یا سایر عوامل مانع حضور شما می گردد از طریق شماره تلفن ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ به صورت تلفنی، واتساپ و تلگرام با وکیل حقوقی در فرجام گروه حقوقی حق گرا در تماس باشید تا علاوه بر مشاوره در خصوص نحوی اعطای وکالت نیز توضیحات لازم ارائه گردد. ضمن اینکه در سایر نقاط شهر تهران نیز می توانید با مراجعه به سایر دفاتر حق گرا در غرب و شمال و مرکز تهران می توانید به آدرسهای ذیل همین صفحه مراجعه نمایید. ضمن اینکه در صورتی که سوال حقوقی داشته باشید می توانید به سایت دوم به نشانی haghgara.com مراجعه نمایید
بیشتر بدانیم : نمونه صلح نامه تقسیم ارث
❓ سوالات متداول درباره طبقات ارث و اولویت تقسیم ارث
سؤال ۱:
🔹 طبقات ارث چیست و چرا اهمیت دارد؟
پاسخ:
طبقات ارث، اولویت قانونی وراث در تقسیم اموال متوفی را مشخص میکند. طبق قانون مدنی ایران، وراث به سه طبقه تقسیم میشوند و ارث ابتدا به طبقه اول، سپس به طبقه دوم و در صورت نبود وارث به طبقه سوم میرسد.
سؤال ۲:
🔹 طبقه اول ارث شامل چه کسانی میشود؟
پاسخ:
طبقه اول ارث شامل:
فرزندان (اعم از دختر و پسر)
پدر و مادر متوفی
همسر (زن یا شوهر)
اگر طبقه اول وجود داشته باشد، وراث طبقه دوم و سوم سهمی نمیبرند مگر در موارد خاص قانونی.
سؤال ۳:
🔹 طبقه دوم ارث شامل چه کسانی است؟
پاسخ:
طبقه دوم ارث شامل:
برادر و خواهر متوفی
اجداد (پدربزرگ و مادربزرگ)
این طبقه زمانی ارث میبرد که طبقه اول وجود نداشته باشد.
سؤال ۴:
🔹 طبقه سوم ارث شامل چه کسانی است؟
پاسخ:
طبقه سوم ارث شامل:
عمو، عمه، دایی و خاله متوفی
بستگان نسبی دیگر
این طبقه زمانی ارث میبرد که طبقه اول و دوم وراث وجود نداشته باشند.
سؤال ۵:
🔹 سهم همسر در ارث چقدر است؟
پاسخ:
سهم همسر در ارث بستگی به وجود فرزند یا سایر وراث طبقه اول دارد:
اگر متوفی فرزند داشته باشد، همسر یک چهارم (۱/۴) سهم میبرد
اگر فرزند نداشته باشد، همسر یک نصف (۱/۲) سهم میبرد
در ارث مشترک با والدین یا طبقات دیگر، سهم همسر طبق قانون محاسبه میشود.
سؤال ۶:
🔹 سهم فرزندان در ارث چگونه است؟
پاسخ:
فرزندان به طور مساوی از ارث متوفی سهم میبرند.
پسر دو برابر سهم دختر است (طبق قانون فقهی و مدنی ایران)
اگر تنها دختر باشد، سهم او مطابق نسبت قانونی تعیین میشود.
سؤال ۷:
🔹 اگر طبقه اول نباشد، ارث چگونه به طبقه دوم میرسد؟
پاسخ:
در صورت نبود طبقه اول، طبقه دوم بهصورت مساوی یا طبق سهم قانونی هر فرد از اموال متوفی بهرهمند میشود.
برای مثال، اگر تنها یک برادر و یک خواهر باشد، سهم پسر دو برابر دختر است.
سؤال ۸:
🔹 آیا اجداد متوفی سهمی از ارث دارند؟
پاسخ:
بله، پدر و مادر جز طبقه اول محسوب میشوند و در صورت نبود فرزند، سهم بیشتری از ارث دریافت میکنند.
پدربزرگ و مادربزرگ در طبقه دوم قرار میگیرند و تنها زمانی ارث میبرند که طبقه اول (فرزند و والدین) وجود نداشته باشد.
سؤال ۹:
🔹 ترتیب تقسیم ارث بین طبقات چگونه است؟
پاسخ:
ابتدا طبقه اول وراث ارث میبرد و کل سهم طبقه دوم و سوم منتفی میشود.
اگر طبقه اول نباشد، طبقه دوم ارث میبرد.
در صورت نبود طبقه اول و دوم، طبقه سوم ارث میبرد.
سؤال ۱۰:
🔹 آیا امکان تقسیم ارث بر اساس توافق بین وراث وجود دارد؟
پاسخ:
بله، وراث میتوانند با توافق کتبی یا رسمی، ارث را به شکلی متفاوت از سهم قانونی تقسیم کنند، مشروط بر اینکه حق قانونی افراد رعایت شود.
این توافق معمولاً در دفتر اسناد رسمی ثبت میشود تا مشکلات حقوقی بعدی پیش نیاید.