فوت و فن های تعیین مهریه در عقد دائم و موقت از نظر حقوقی
در ادامه، فوتوفنهای مهم و کاربردی تعیین مهریه در عقد دائم و عقد موقت را کاملاً از زاویه حقوقی و عملی (نه صرفاً عرفی) میگویم؛ نکاتی که دانستنشان قبل از عقد میتواند از اختلافات و پروندههای سنگین قضایی جلوگیری کند.
۱️⃣ مهریه از نگاه قانون؛ اصل مهم
طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی:
به مجرد وقوع عقد، زن مالک مهریه میشود و میتواند هر نوع تصرفی در آن داشته باشد.
📌 نتیجه مهم:
حتی اگر مهریه عندالمطالبه باشد، یا زندگی مشترک ادامه داشته باشد، اصل مالکیت زن از لحظه عقد قطعی است.
۲️⃣ فوتوفنهای تعیین مهریه در عقد دائم
✅ ۱. عندالمطالبه یا عندالاستطاعه؟
عندالمطالبه:
زن هر زمان بخواهد میتواند مهریه را مطالبه کند و مرد مکلف به پرداخت است.عندالاستطاعه:
زن باید توان مالی مرد را اثبات کند.
📌 فوتوفن حقوقی:
اگر مهریه بالاست و مرد توان پرداخت ندارد، عندالاستطاعه با شرط شفاف اثبات استطاعت، ریسک زندان را کاهش میدهد.
✅ ۲. عدد مهریه؛ بیشتر همیشه بهتر نیست
مهریههای بسیار بالا:
غالباً تقسیط طولانی میشوند
اثر روانی و اجرایی ضعیفتری دارند
📌 فوتوفن حرفهای:
بهجای عدد بسیار بالا، از ترکیب مهریه نقدی + سکه + تعهدات مالی مشخص استفاده کنید.
✅ ۳. مهریه قابل توقیف انتخاب کنید
برخی مهریهها در اجرا مشکل دارند.
✔ قابل اجرا:
سکه بهار آزادی
وجه نقد
ملک با مشخصات ثبتی دقیق
خودرو با شماره پلاک
❌ پرریسک:
«یک شاخه گل»
«یک سفر»
«هرچه زن بخواهد»
📌 فوتوفن:
اگر مهریه مال غیرمنقول است، پلاک ثبتی و مالکیت دقیق مرد حتماً ذکر شود.
✅ ۴. شرط تقسیط از پیش تعیینشده
میتوان در عقد نوشت:
در صورت مطالبه مهریه، پرداخت بهصورت اقساط ماهانه به مبلغ … انجام شود.
📌 این شرط در بسیاری از پروندهها مورد پذیرش دادگاه قرار میگیرد و دعوا را کوتاه میکند.
۳️⃣ فوتوفنهای تعیین مهریه در عقد موقت (صیغه)
⚠ نکته حیاتی:
در عقد موقت:
❌ اگر مهریه ذکر نشود → عقد باطل است
✅ ۱. مهریه حتماً باید:
معین
قابل تملک
مشخص و بدون ابهام باشد
✔ مثال درست:
۵۰ سکه تمام بهار آزادی
۱۰۰ میلیون تومان نقد
یک واحد آپارتمان با مشخصات کامل
❌ مثال غلط:
«هرچه بعداً توافق کنیم»
«به قدر شأن زن»
✅ ۲. مدت و مهریه به هم وابستهاند
در عقد موقت:
مدت کوتاه → مهریه معمولاً کمتر
مدت طولانی → مهریه بالاتر
📌 فوتوفن:
اگر مدت طولانی است، پرداخت مرحلهای مهریه را در متن عقد ذکر کنید.
✅ ۳. مهریه در عقد موقت عندالمطالبه است
برخلاف تصور رایج:
مهریه عقد موقت نیازی به تمکین کامل ندارد
زن میتواند بلافاصله آن را مطالبه کند
📌 بنابراین تعیین مهریه غیرواقعی در عقد موقت، ریسک بالاتری دارد.
۴️⃣ فوتوفنهای مشترک در هر دو عقد
🔹 ۱. مهریه را با شروط ضمن عقد مدیریت کنید
مثل:
شرط وکالت در طلاق
شرط تنصیف دارایی
شرط حق اشتغال و تحصیل
📌 این شروط گاهی بسیار مؤثرتر از مهریه سنگین هستند.
🔹 ۲. از نوشتن مهریههای احساسی پرهیز کنید
مهریه ابزار حقوقی است، نه احساسی.
📌 مهریه خوب:
قابل اجرا
متناسب با توان مالی
قابل دفاع در دادگاه
🔹 ۳. حتماً متن مهریه خوانده و اصلاح شود
بسیاری از اختلافات به دلیل:
بیتوجهی به متن صیغهنامه
اعتماد به صحبت شفاهی
ایجاد میشود.
جمعبندی کوتاه و حرفهای
✔ مهریه بالا ≠ مهریه قوی
✔ مهریه قابل اجرا > مهریه سنگین
✔ شروط ضمن عقد، مکمل هوشمند مهریهاند
✔ عقد موقت بدون مهریه = باطل