عدم تمکین زوجه و آثار حقوقی آن
عدم تمکین زوجه و آثار حقوقی آن
یکی از مسائل شایع در دعاوی خانوادگی، عدم تمکین زوجه است. بسیاری از مردان پس از بروز اختلافات زناشویی با این پرسش مواجه میشوند که آیا همسرشان که منزل مشترک را ترک کرده، مرتکب عدم تمکین شده است یا خیر و چه آثاری بر این وضعیت مترتب میشود.
در این مقاله، گروه وکلای حقگرا به صورت کامل به موضوع عدم تمکین زوجه، آثار حقوقی آن، نحوه طرح دادخواست و ارتباط آن با طلاق توافقی میپردازد.
تمکین چیست و انواع آن کدام است؟
در حقوق ایران، تمکین به معنای پذیرش ریاست شوهر در زندگی مشترک و انجام وظایفی است که قانون برای زن در قبال شوهر مقرر کرده است. تمکین به دو نوع تقسیم میشود:
- تمکین عام: یعنی پذیرش زندگی مشترک در محل تعیینشده توسط شوهر و تبعیت از وی در امور خانوادگی مشروع.
- تمکین خاص: یعنی برقراری روابط زناشویی مشروع میان زن و شوهر.
بیشتر بدانیم : سوالات مربوط به تمکین
عدم تمکین زوجه به چه معناست؟
زمانی که زن بدون دلیل موجه از انجام وظایف زناشویی خودداری کند، از زندگی مشترک جدا شود یا از سکونت در منزل شوهر امتناع نماید، در اصطلاح حقوقی «ناشزه» محسوب میشود. این وضعیت با عنوان عدم تمکین زوجه شناخته میشود و میتواند آثار مهمی بر حقوق مالی و خانوادگی او داشته باشد.
مواردی که زن میتواند از تمکین امتناع کند
بر اساس ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی، اگر بودن زن در منزل شوهر موجب ضرر بدنی، مالی یا شرافتی برای او باشد، میتواند از تمکین خودداری کند و در عین حال ناشزه محسوب نمیشود. برخی از مصادیق موجه عبارتند از:
- سوء رفتار یا ضرب و جرح از سوی شوهر
- اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا مشروبات الکلی
- ابتلا به بیماریهای خطرناک یا واگیر
- ازدواج مجدد بدون رضایت همسر اول
- تهدید امنیت جانی یا روانی زن
دادخواست الزام به تمکین چگونه تنظیم میشود؟
اگر شوهر مدعی شود که زوجه بدون دلیل منزل را ترک کرده، میتواند دادخواست الزام به تمکین را در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند. در این دادخواست، باید نشانی محل سکونت مشترک، تاریخ ترک منزل و دلایل خود را ذکر نماید. دادگاه پس از بررسی اظهارات طرفین، در صورت احراز عدم تمکین، رأی به الزام زوجه صادر میکند.
آثار عدم تمکین زوجه در قانون
وقتی زن از شوهر خود تمکین نکند، قانون برای او محدودیتهایی در نظر گرفته است که از جمله مهمترین آنها عبارتاند از:
- سلب حق نفقه: زن ناشزه مستحق دریافت نفقه نیست، مگر اینکه عدم تمکین او به علت موجه باشد.
- تأثیر در مهریه: عدم تمکین موجب سقوط مهریه نمیشود، اما ممکن است بر نحوه وصول آن تأثیر بگذارد.
- امکان ازدواج مجدد شوهر: در صورت اثبات نشوز زن، مرد میتواند با اجازه دادگاه ازدواج مجدد کند.
- اثر در دعاوی طلاق: در صورت طرح دعوای طلاق از سوی زن، دادگاه به وضعیت تمکین وی توجه ویژه دارد.
اثبات عدم تمکین زوجه در دادگاه
اثبات عدم تمکین معمولاً با ارائه مستنداتی مانند شهادت شهود، پیامکها، اقرار زن یا گزارش کلانتری امکانپذیر است. همچنین اگر زن منزل مشترک را ترک کرده و نشانی خود را تغییر داده باشد، این امر میتواند قرینهای بر عدم تمکین تلقی شود.
ارتباط عدم تمکین با طلاق توافقی
در مواردی که زوجه از تمکین خودداری کرده و روابط خانوادگی تیره شده است، بسیاری از زوجین برای جلوگیری از طولانی شدن روند دعوا، به طلاق توافقی روی میآورند. در چنین حالتی، زن و شوهر درباره مهریه، حضانت فرزند و سایر حقوق مالی توافق میکنند و روند طلاق در مدت کوتاهتری انجام میشود.
آیا شوهر میتواند به دلیل عدم تمکین، زن را از ارث محروم کند؟
خیر. نشوز زن تأثیری در ارثبری ندارد و زن همچنان وارث شوهر خود خواهد بود، مگر آنکه طلاق پیش از فوت به صورت قطعی ثبت شده باشد.
نقش وکیل در پروندههای عدم تمکین
پروندههای مربوط به عدم تمکین زوجه معمولاً همراه با اختلافات خانوادگی شدید و مسائل احساسی هستند. حضور وکیل خانواده میتواند از بروز اشتباهات و خسارات جبرانناپذیر جلوگیری کند. گروه وکلای حقگرا با تجربه در دعاوی خانوادگی، آماده ارائه مشاوره و پیگیری تخصصی پروندههای تمکین و طلاق در سراسر تهران است.
برای دریافت مشاوره حقوقی در خصوص عدم تمکین زوجه، دادخواست الزام به تمکین یا طلاق توافقی میتوانید با شماره ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ تماس حاصل فرمایید.
جمعبندی
عدم تمکین زوجه از مهمترین موضوعات در روابط زوجین است و آثار حقوقی گستردهای دارد. زن در صورت داشتن دلایل موجه میتواند از تمکین خودداری کند، اما در غیر این صورت ناشزه محسوب میشود و از برخی حقوق مالی خود محروم خواهد شد. برای جلوگیری از اشتباه و اطاله دادرسی، مشورت با وکیل متخصص خانواده همواره توصیه میشود.
برچسبها: عدم تمکین زوجه, تمکین نکردن زن, دادخواست تمکین, زن ناشزه, نفقه زن, وکیل تمکین تهران, گروه وکلای حقگرا, طلاق توافقی