نمونه دادخواست الزام به تمکین و آثار قانونی آن
نمونه دادخواست الزام به تمکین و آثار قانونی آن
یکی از رایجترین دعاوی خانوادگی در دادگاههای خانواده، دادخواست الزام به تمکین است؛ دعوایی که معمولاً از سوی شوهر علیه همسر خود مطرح میشود تا با حکم دادگاه، زن را به بازگشت به زندگی مشترک و انجام وظایف زناشویی موظف کند. در این مقاله از گروه وکلای حقگرا بهطور کامل توضیح دادهایم که الزام به تمکین یعنی چه، شرایط آن چیست، چه مدارکی لازم دارد و یک نمونه دادخواست الزام به تمکین معتبر را نیز ارائه کردهایم.
الزام به تمکین یعنی چه؟
مطابق ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی، بهمحض وقوع عقد نکاح، زن و شوهر در برابر یکدیگر حقوق و تکالیفی پیدا میکنند. یکی از مهمترین این تکالیف، تمکین است که به دو نوع تقسیم میشود:
- تمکین عام: اطاعت زن از شوهر در امور زندگی مشترک، سکونت در منزل انتخابی شوهر و رعایت احترام متقابل.
- تمکین خاص: انجام وظایف زناشویی که از آثار ازدواج شرعی و قانونی است.
در صورتی که زن بدون دلیل موجه از انجام وظایف خود امتناع کند، شوهر میتواند با طرح دادخواست الزام به تمکین از دادگاه بخواهد تا حکم بازگشت همسر به منزل را صادر کند.
شرایط طرح دادخواست الزام به تمکین
طرح این دادخواست مستلزم وجود شرایطی است که در صورت فقدان هرکدام، ممکن است دادخواست رد شود:
- وجود عقد نکاح دائم و ثبتشده
- عدم صدور حکم طلاق یا جدایی
- عدم وجود مانع قانونی یا شرعی برای تمکین (مانند بیماری شوهر یا سوء رفتار شدید)
- اثبات ترک منزل توسط زن بدون عذر موجه
مدارک لازم برای دادخواست الزام به تمکین
- تصویر سند ازدواج (عقدنامه)
- کارت ملی یا شناسنامه خواهان (شوهر)
- ادله ترک منزل توسط زوجه (شهادت شهود یا گزارش کلانتری)
- در صورت وجود، مستندات مصالحه یا مکاتبات بین زوجین
نمونه دادخواست الزام به تمکین
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان .......... با سلام احتراماً به استحضار میرساند، اینجانب .......... فرزند .......... به استناد عقدنامه شماره .......... مورخ .......... با خوانده خانم .......... فرزند .......... ازدواج دائم کردهام. نامبرده بدون دلیل موجه، از تاریخ .......... منزل مشترک را ترک کرده و از انجام وظایف زناشویی و زندگی مشترک امتناع نموده است. با عنایت به مراتب فوق و مستنداً به مواد ۱۱۰۲، ۱۱۰۳ و ۱۱۰۵ قانون مدنی، صدور حکم مبنی بر الزام خوانده به تمکین از زوج را تقاضا دارم. با تقدیم احترام امضاء – تاریخ بیشتر بدانیم : نمونه انواع دادخواست ها وفرم شکایت
آثار قانونی حکم الزام به تمکین
زمانی که دادگاه حکم الزام به تمکین را صادر کند، آثار حقوقی متعددی دارد:
- در صورت عدم تمکین، زن ناشزه محسوب میشود و نفقه به او تعلق نمیگیرد.
- شوهر میتواند از این حکم برای اثبات نشوز در پروندههای طلاق استفاده کند.
- در برخی موارد، این حکم در روند طلاق توافقی یا طلاق به درخواست زوج تأثیرگذار است.
- در صورت تمکین زن پس از صدور حکم، اجرای رأی متوقف میشود.
تفاوت تمکین با نشوز
گاهی کاربران تصور میکنند که نشوز همان عدم تمکین است، در حالیکه نشوز به معنای پافشاری بر عدم انجام وظایف پس از صدور حکم دادگاه است. یعنی زن ابتدا ممکن است از تمکین خودداری کند، اما اگر پس از حکم دادگاه نیز حاضر به بازگشت نشود، ناشزه محسوب خواهد شد.
نقش دادگاه خانواده در بررسی دعوای تمکین
دادگاه ابتدا سعی در صلح و سازش بین طرفین دارد. در صورت عدم سازش، موضوع به داوری ارجاع میشود و اگر داوری بینتیجه باشد، حکم الزام به تمکین صادر میگردد. در طول این مراحل ممکن است دادگاه وضعیت زندگی مشترک، رفتار شوهر و امنیت منزل را نیز بررسی کند.
مهلت اعتراض به حکم الزام به تمکین
چنانچه حکم الزام به تمکین صادر شود، زن میتواند ظرف مهلت مقرر در قانون، نسبت به آن اعتراض یا فرجامخواهی نماید. اگر در این مهلت هیچ اقدامی انجام نشود، حکم قطعی شده و پرونده در وضعیت مختومه قرار میگیرد.
رابطه الزام به تمکین با طلاق توافقی
در بسیاری از پروندههای خانوادگی، شوهر برای اثبات حسن نیت خود ابتدا دادخواست الزام به تمکین را مطرح میکند تا در صورت عدم بازگشت زن، بتواند مسیر طلاق توافقی را با مدارک قانونی طی کند. بهعبارتی، این دادخواست گاهی مقدمهای برای طلاق توافقی یا طلاق به درخواست زوج است.
نکات مهم برای زنان در پرونده تمکین
- اگر زن دلیل موجهی برای ترک منزل دارد (مثل خشونت یا عدم پرداخت نفقه)، میتواند آن را اثبات کرده و از صدور حکم جلوگیری کند.
- زن میتواند همزمان دادخواست نفقه معوقه یا الزام به تهیه منزل مستقل را مطرح کند.
- در صورت صدور حکم، زن همچنان میتواند در مرحله اجرا، دلایل عدم تمکین خود را به دادگاه ارائه دهد.
نکات مهم برای مردان در پرونده تمکین
- پیش از طرح دادخواست، حتماً اطمینان حاصل کنید که منزل مشترک برای زندگی همسر امن و مناسب است.
- ارائه مدارک دقیق ترک منزل توسط زن، در پذیرش دادخواست بسیار مؤثر است.
- برای تنظیم دادخواست و پیگیری مراحل قانونی، مشاوره با وکیل متخصص خانواده توصیه میشود.
بیشتر بدانیم : مراحل دادخواست در دیوان عدالت اداری
نتیجهگیری
دادخواست الزام به تمکین یکی از ابزارهای قانونی برای حفظ بنیان خانواده است، اما باید با دقت، درایت و مشورت با وکیل تنظیم شود تا از بروز تبعات بعدی جلوگیری گردد. در عین حال، بهتر است پیش از طرح دعوا، طرفین از طریق گفتوگو و سازش مشکلات خود را حل کنند. گروه وکلای حقگرا آماده ارائه مشاوره تخصصی در زمینه دعاوی خانواده، تمکین، نفقه و طلاق توافقی میباشد.
شماره تماس مشاوره حقوقی: ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶
🔗 مشاهده مسیر دفاتر در نقشه بلد:
- شعبه شمال: پاسداران، تقاطع کلاهدوز، ساختمان پزشکان ۳۱۰، پلاک ۴۹۲ — ☎️ ۲۲۷۸۴۵۲۶
- شعبه شرق: میدان رسالت، خیابان فرجام، پلاک ۹۴۸ — ☎️ ۷۷۲۱۲۴۵۴-۵
- شعبه غرب: میدان دوم صادقیه، مجتمع تجاری صادقیه — ☎️ ۴۴۰۱۱۳۷۸-۹
- شعبه مرکز: بلوار آفریقا، خیابان والینژاد، پلاک ۴۲ — ☎️ ۸۸۶۰۹۰۶۲-
برچسبها:
دادخواست الزام به تمکین, نمونه دادخواست تمکین, تمکین عام و خاص, آثار حکم تمکین, تمکین زن, نشوز, نفقه, دادگاه خانواده, طلاق توافقی, مهلت فرجام خواهی, پرونده مختومه, گروه وکلای حقگرا