نحوه اجرای مجازات شلاق
پس از صدور رأی مبنی بر محکومیت متهم به اجرای مجازات شلاق، در صورتی که متهم در زندان باشد و یا اینکه آزاد باشد، مجازات شلاق اجرا می گردد.
الف) اجرای شلاق نسبت به محکوم علیه زندانی
در صورتی که محکوم علیه (مجرم) در زندان باشد، اگر در رأی صادره محل مشخصی برای اجرای شلاق قید شده باشد، اجرای مجازات در همان محل انجام می گیرد اما اگر مشخص نشده باشد، طی نامه ای به زندان اعلام می شود که مجازات شلاق اجرا گردد و بعد از اجرای آن اگر بعلت دیگری در بازداشت نباشد، آزاد شود.
نحوه اجرای مجازات شلاق در زندان به اینصورت است که با توجه به اینکه زندان صرفاً وظیفه نگهداری از محکومین را دارد و اجرای شلاق با مرجع انتظامی است، به همین دلیل رویه به این شکل می باشد که:
کلیه نامه های اجرای مجازات شلاق که تا پایان وقت اداری به زندان واصل می شود، جمع آوری گردیده و در پایان وقت اداری، مامور اجرای شلاق نیروی انتظامی در زندان حاضر می شود و نماینده ای نیز از اجرای احکام به دلیل نظارت بر حسن اجرای حکم در محل زندان حاضر می گردد.
در ابتدا نماینده اجرای احکام قبل از اجرای حکم، صورتجلسه عدم وجود موانع اجرای حکم را تنظیم نموده و به امضا و اثر انگشت مجرم می رساند و اگر مانعی برای اجرای حکم وجود نداشته باشد، مامور اجرا، مجازات شلاق را اجرا می کند. سپس مراتب اجرای حکم صورتجلسه شده و به امضای محکوم علیه، نماینده اجرای احکام و مامور اجرا می رسد.
بعد از اجرای حکم شلاق، نسخه ای از صورتجلسه در اجرای احکام زندان مانده و نسخه دیگر به اجرای احکام دادگاه ارسال می شود و قاضی اجرا بعد از اطمینان از اجرای حکم، دستور مختومه شدن پرونده و کسر از آمار را می دهد. اما اگر محکوم علیه (مجرم) در زندان اعلام کند که مانعی جهت اجرای شلاق وجود دارد، نماینده اجرا مراتب را صورتجلسه می نماید و به قاضی اجرا اعلام میدارد و قاضی اجرا در صورت احراز وجود مانع، اجرای حکم را تا رفع مانع به تعویق می اندازد.
احتساب ایام بازداشت قبلی به چه معناست؟
در شلاق تعزیری نیز همانند حبس و جزای نقدی، ایام بازداشت قبلی محاسبه میگردد و به ازای هر روز بازداشت، سه ضربه شلاق محاسبه می شود. قاضی اجرای احکام مکلف است که این مسئله را به زندان طی نامه ای اعلام نموده و زندان نیز مکلف به رعایت این مورد می باشد. اما در شلاق حدی، ایام بازداشت تاثیری در میزان و تعداد ضربات شلاق نخواهد داشت.
حد مجازاتی است که در قانون مجازات اسلامی نوع و میزان آن مشخص شده و قاضی نمیتواند به کمتر یا بیشتر از آن رأی دهد اما تعزیر مجازاتی است که حداقل و حداکثر آن در قانون عنوان شده و تعیین میزان آن از اختیارات قاضی می باشد.
ب) اجرای شلاق نسبت به محکوم علیه آزاد
در این شرایط محکوم علیه احضار می شود و بعد از حضور یا جلب او، ابتدا صورتجلسه ای تنظیم و احراز هویت انجام می گیرد و بعد صورت جلسه دیگری در صورت عدم وجود موانع اجرای حکم تنظیم و اگر مانعی وجود نداشته باشد، محکوم علیه به مرجع انتظامی معرفی می شود تا حکم اجرا شود.
مجموعه دفتر وکالت حق گرا
پیشنهاد می گردد در صورتی که می خواهید در دفاع از خود دچار مشکل نشوید و از راه قانونی به حق خود برسید، با تماس با دفاتر گروه حق گرا، کار را به وکلای پایه یک دادگستری حق گرا بسپارید.
در تهران نیز می توانید به یکی از نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا ، پیگیری موضوع را به وکلای با تجربه ما بسپارید تا وکلای ما بتوانند در احقاق حق به شما کمک نمایند. ما آماده ایم در انواع پرونده های مربوطه به خانواده،ملکی ، حقوقی ، جزایی و…در کنار شما باشیم.
آیا امکان اجرای حکم شلاق در اجرای احکام دادگاه وجود دارد؟
در خصوص این مورد که آیا میتوان اجرای حکم شلاق را در اجرای احکام دادگاه انجام داد یا خیر، باید گفت که اگر در رای صادره محل مشخصی جهت اجرای حکم تعیین شده باشد باید در همان محل انجام شود اما در غیر اینصورت قاضی اجرای احکام میتواند در واحد اجرای احکام دادسرا، شلاق را اجرا نموده و مراتب را صورتجلسه نماید.
جنس شلاق چیست؟
ماده ۲۷ آیین نامه نحوه اجرای مجازات قصاص، رجم، قتل، صلب، اعدام و شلاق عنوان نموده است که:
“اجرای شلاق به وسیله نوار چرمی به هم تابیده به طول تقریبی یک متر و به قطر تقریبی ۱/۵ سانتی متر انجام می شود.”
نحوه اجرای مجازات شلاق
الف) از جهت وضعیت محکوم علیه
در مورد نحوه اجرای مجازات شلاق در مورد بانوان رویه به اینصورت می باشد که باید بصورت نشسته و با لباسی که بدن آنها بسته باشد، انجام بگیرد. شلاق های حدی مردان به نحو ایستاده انجام می شود و حتی المقدور دست و پای محکوم به محل اجرای حکم بسته می شود تا از انجام حرکات اضافی محکوم که ممکن است منجر به اصابت به نقاط ممنوعه شود، جلوگیری بعمل بیاید.
ب) محل اجرای شلاق
محل اجرای شلاق باید در یک مکان سرپوشیده که دمای آن معتدل است باشد و اگر در رای صادره مکان مشخصی تعیین شده باشد، نباید دمای هوا بسیار سرد یا بسیار گرم باشد. شدت ضربه شلاق نباید به صورتی باشد که باعث خطر جانی یا نقص عضو محکوم علیه شود. همچنین اجرای حکم شلاق در زمان بیهوشی ممنوع است و استفاده از داروهای بی حسی، مواد روانگردان و هر چیزی که مانع احساس درد باشد، قبل و یا در حین اجرای حکم شلاق ممنوع است و حکم در اینصورت اجرا نمی شود. در مواردی که اجرا کننده حکم شلاق شک کند که چند ضربه شلاق زده است، با توجه به لزوم رعایت احتیاط در حق محکوم علیه، بنا بر اکثر گذاشته می شود. اگر محکوم علیه در هنگام اجرای حکم شلاق بیهوش شود، اجرای حکم متوقف می شود و تا زمان بهبودی کامل وی اجرای حکم به تاخیر می افتد.
اگر کسی به دو یا چند محکومیت به شلاق حدی یا تعزیری محکوم شود، مانند آنکه به ۱۰۰ ضربه شلاق حدی بدلیل جرم زنا و ۸۰ ضربه شلاق تعزیری به جرم شرب خمر محکوم شود، میان دو اجرای حکم تا زمان حاصل شدن بهبودی، تاخیر می افتد. مگر اینکه خود فرد خواهان انجام حکم دوم قبل از بهبودی باشد و پزشکی قانونی نیز اعلام کند که اجرای حکم دوم خطر جدی به همراه نخواهد داشت.
بیشتر بخوانید: نحوه اجرای مجازات حبس در قانون مجازات اسلامی
نکاتی در مورد نحوه اجرای مجازات شلاق
- دادگاه میتواند با ملاحظه وضع متهم، (فقدان سابقه کیفری و سن او) مجازات شلاق را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- دادگاه در صورت رضایت شاکی، میتواند میزان شلاق محکوم علیه را تقلیل دهد.
- دادگاه میتواند با ملاحظه وضع خاص محکوم علیه، مجازات شلاق وی را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- وضعیت خاص محکوم علیه و معیل بودن وی میتواند موجب تبدیل مجازات شلاق به جریمه نقدی گردد.
- چنانچه پرداخت جریمه نقدی از تحمل مجازات شلاق برای محکوم علیه مناسبتر باشد، جریمه نقدی مورد حکم قرار میگیرد.
- در مواردی که امکان تحصیل اهداف دادرسی با جزای نقدی و یا شلاق فراهم میباشد، لازم است از کیفر زندان اجتناب شود.
- دادگاه می تواند با توجه به وضعیت متهم، مجازات شلاق را به جزای نقدی تبدیل و سپس این مجازات تبدیل شده را برای مدتی تعلیق نماید.
جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.
شرایط اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع
بر اساس ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی ، مجازات جرم رابطه نامشروع مشخص شده است که به موجب این ماده ” هر گاه زن و مردی که بین آنها علقه زوجیت نباشد ، مرتکب روابط نامشروع یا عمل منافی عفت غیر از زنا از قبیل تقبیل ( بوسیدن ) یا مضاجعه ( هم آغوشی ) شوند ، به شلاق تا نود و نه ضربه محکوم خواهند شد و اگر عمل با عنف و اکراه باشد فقط اکراه کننده تعزیر میشود ” .
همچنین از آن جهت که ممکن است رابطه نامشروع در فضای عمومی جامعه ارتکاب یافته باشد ، ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی نیز مجازات رابطه نامشروع در فضای عمومی را بیان کرده است : ” هر کس علنا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید ، علاوه بر کیفر عمل به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می گردد” .
همانطور که مشاهده می شود ، بر اساس قانون مجازات اسلامی ، جرم رابطه نامشروع و مجازات آن ، یک مجازات تعزیری است ؛ چرا که در بیان مجازات رابطه نامشروع ، تا ۹۹ ضربه شلاق بیان شده است و این بدان معناست که قاضی مجاز است تا با توجه به اوضاع و احوال هر پرونده ، مجازات تا ۹۹ ضربه شلاق یا تا ۷۴ ضربه شلاق را مقرر دارد و خلاصه اینکه اختیار تعیین مجازات در دست قاضی است . بر خلاف جرم زنا که مجازات آن حدی است ؛ یعنی مقدار آن توسط شارع مشخص شده است .
اما اگر پرسیده شود که شرایط اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع چیست ، باید گفت که جرم رابطه نامشروع نیز مانند سایر جرایم منافی عفت همچون زنا یا لواط باید ابتدا در دادگاه و نزد قاضی به اثبات رسیده باشد تا شرایط اجرای مجازات آن یعنی شلاق فراهم باشد که از جمله دلایلی که به واسطه آن می توان رابطه نامشروع را ثابت و مجازات شلاق را در خصوص آن اعمال نمود ، می توان به اقرار خود فرد یا شهادت شهود اشاره نمود .
علاوه بر این ، در جرایم رابطه نامشروع از طریق فضای مجازی همچون تلگرام ، اینستاگرام یا واتساپ نیز می توان از طریق اسکرین شات پیام ها و تصاویر رد و بدل شده ، اقدام به اثبات رابطه نامشروع نمود و در نهایت ، پس از اینکه وقوع جرم در دادگاه محرز شد ، شرایط اجرای مجازات رابطه نامشروع ( یعنی حکم شلاق ) به وجود خواهد آمد .
لذا مجازات رابطه نامشروع صرفا ناظر بر روابط نامشروع فیزیکی نبوده و در مورد روابط نامشروع مجازی هم ممکن است حکم به مجازات صادر شود و گاها ملاحظه می شود برای رابطه نامشروع پیامکی نیز حکم شلاق صادر و اجرا می شود که همانطور که گفته شد ، تشخیص وجود شرایط اجرای مجازات حکم شلاق رابطه نامشروع و تعیین میزان مجازات شلاق ، در اختیار قاضی است .
نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع
در هر صورت ، بعد از اینکه میزان مجازات شلاق رابطه نامشروع ( تا ۹۹ ضربه ) توسط قاضی تعیین شد ، نوبت به اجرای مجازات حکم شلاق رابطه نامشروع می رسد . در این خصوص گاهی این سوال مطرح می شود نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع چیست ؟
در خصوص نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع ، می توان در آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود ، سلب حیات ، قطع عضو ، قصاص نفس و عضو و جرح ، دیات ، شلاق ، تبعید ، نفی بلد ، اقامت اجباری و منع اقامت در محل یا محل های معین ” مواردی را ملاحظه نمود که ذیلا مطرح می شود :
بر اساس این آیین نامه راجع به نحوه اجرای احکام کیفری ، قاضی به محض اینکه پرونده را وصول نمود ، آن را ثبت کرده و پیش از اینکه حکم شلاق رابطه نامشروع را اجرا نماید ، وجود موارد زیر را بررسی کرده و در صورتجلسه منعکس می کند :
ابلاغ شدن صحیح حکم و قطعی یا قابل اجرا بودن حکم شلاق رابطه نامشروع و نبود مانع قانونی برای اجرای حکم شلاق و همچنین نبود ابهام یا اجمال در خصوص حکم مجازات شلاق رابطه نامشروع . سپس اگر حکم شلاق رابطه نامشروع قابل اجرا بود ، قاضی اجرای احکام موظف است قبل از اجرای حکم ، هویت محکوم را با توجه به اوراق هویتی وی یا دلایل قطعی دیگر تطبیق داده و سپس دستور اجرای حکم شلاق را صادر نماید .
البته در خصوص نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع باید گفت که به موجب ماده ۱۰ آیین نامه نحوه اجرای شلاق ، در صورتی که پس از اثبات رابطه نامشروع و صدور حکم مجازات ، هر یک از این موانع قانونی وجود داشته باشد ، قاضی اجرای احکام باید با تنظیم صورتمجلس و ذکر علت ، انجام تشریفات قانونی و همچنین اخذ نظر پزشکی قانونی ، دستور تعویق اجرای مجازات شلاق رابطه نامشروع را تا رفع مانع یا سپری شدن مدت آن صادر نماید :
” دوران بارداری ،
دوران پس از زایمان تا حداکثر شش ماه و صرف نظر از زنده یا مرده بودن مولود ،
دوران شیردهی توسط مادر حداکثر تا رسیدن طفل به سن دو سالگی ،
بیماری جسمی یا روانی محکوم تا زمان بهبودی ؛ منوط به آنکه اجرای مجازات موجب تشدید بیماری یا تاخیر در بهبودی شود ،
ایام حیض یا استحاضه و اجرای مجازات شلاق در این ایام ؛
جنون پس از صدور حکم قطعی در مجازات های تعزیری ” .
در خصوص محل اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع نیز ماده ۱۵ این آیین نامه تعیین تکلیف نموده که به موجب آن ” در مواردی که حکم به اجرای علنی مجازات در مکان معین صادر شده است ، حسب تصمیم دادگاه اقدام می شود . اما چنانچه مکان خاصی برای اجرای علنی مجازات مشخص نشده باشد ، محل اجرای مجازات با پیشنهاد قاضی اجرای احکام کیفری و موافقت دادستان تعیین می شود ” . البته معمولا حکم شلاق رابطه نامشروع در مکان علنی اجرا نمی شود .
همچنین نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع در خصوص اشخاصی که در زندان هستند به این ترتیب است که قاضی بلافاصله پس از اجرای حکم ، دستور آزادی فرد را صادر می کند و رئیس زندان هم مکلف است اگر محکوم علیه به علت دیگری بازداشت نباشد ، وی را فورا آزاد نماید . همچنین بر اساس قانون معمولا یک هفته قبل از اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع مفاد حکم به محکوم اعلام و تفهیم می شود .
بیشتر بخوانید: شکایت از جرم رابطه نامشروع
مجازات شلاق رابطه نامشروع چگونه اجرا می شود
در رابطه با نحوه اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع مطالبی در قسمت قبل ذکر شد و در قسمت آینده نیز نحوه تبدیل حکم مجازات شلاق رابطه نامشروع و عدم اجرای آن بررسی می شود ؛ با این حال در آیین نامه مذکور ، موادی اختصاصی در مورد نحوه اجرای مجازات شلاق ، ضمن مبحث پنجم ارائه شده است که در ارتباط با نحوه اجرای مجازات شلاق بر محکومان است .
اجرای مجازات شلاق رابطه نامشروع به وسیله نوار چرمی به هم تابیده شده به طول ۱۰۰ الی ۱۲۰ سانتی متر و به قطر تقریبی ۱/۵ سانتی متر که فاقد گره باشد انجام می شود و نحوه اجرای شلاق باید به گونه ای باشد که ضربات به جلوی بدن ، سر ، صورت ، گردن و عورت برخورد نکند . اگر مجازات شلاق رابطه نامشروع در فضای سرپوشیده است ، باید دمای هوا معتدل باشد و اگر در فضای باز اجرا می شود نباید هوا بسیار گرم یا بسیار سرد باشد ؛ همچنین است اجرای مجازات تهمت رابطه نامشروع توسط دیگری .
استفاده از هرگونه داروی بی حسی و ضد درد قبل از اجرای حکم شلاق رابطه نامشروع ممنوع است . اگر محکوم هنگام اجرای مجازات شلاق بیهوش شد ، اجرای حکم متوقف می شود و تا زمان بهبودی به تاخیر می افتد . همچنین ، اگر فرد همزمان به شلاق حدی و تعزیری محکوم باشد ، پس از اجرای حکم اولیه ، تا زمان بهبودی از محل اصابت ضربات قبلی، شلاق مجدد وی به تاخیر می افتد ؛ مگر اینکه خود وی خواهان اجرای حکم دوم باشد و برای سلامتی وی خطری نداشته باشد .
شلاق تعزیری در حالتی بر بدن محکوم نواخته می شود که وی بر روی شکم خوابیده باشد و پوشش او متعارف باشد . در این صورت ، ضربات شلاق به پشت بدن زده می شود ولی به صورت و سر و گردن و عورت زده نخواهد شد . ضربات شلاق به نحو یکنواخت و در یک جلسه زده می شود و بر خلاف شلاق جرم زنا و تفخیذ و شرب خمر ، شلاق های تعزیری با شدت متوسط زده می شود ؛ به صورتی که خطر جانی یا نقص عضو محکوم نشود .
لازم به ذکر است که حکم شلاق در مورد محکومی که خانم یا مونث است ، به دستور قاضی اجرای احکام کیفری و توسط مامور زن و بدون حضور مردان اجرا می شود . مگر اینکه محل اجرای حکم شلاق در رای دادگاه ، یکی از اماکن عمومی تعیین شده باشد که در این صورت ، حضور مردان مانع اجرای حکم نیست . هر چند در خصوص رابطه نامشروع معمولا اجرای حکم علنی نیست . اجرای حکم مجازات شلاق برای خانم ها در حالتی که نشسته هستند اجرا می شود .