مهلت فرجامخواهی چه زمانی است؟ چگونه اقدام کنیم؟
مهلت فرجامخواهی چه زمانی است؟ چگونه اقدام کنیم؟
فرجامخواهی چیست؟
فرجامخواهی در لغت به معنای «درخواست بررسی نهایی» و در اصطلاح حقوقی، نوعی اعتراض به رأی قطعی دادگاه است. در این مرحله، پرونده برای بررسی صحت اجرای قوانین و انطباق حکم با اصول حقوقی، به دیوان عالی کشور ارسال میشود. برخلاف مرحله تجدیدنظر که دادگاه مجدداً به موضوع دعوا رسیدگی میکند، در مرحله فرجامخواهی صرفاً بررسی میشود که آیا دادگاه پایینتر بهدرستی قانون را اعمال کرده است یا خیر.
به بیان ساده، فرجامخواهی به معنای «درخواست از دیوان عالی کشور برای نظارت بر صحت رأی» است و نه رسیدگی مجدد به دلایل و مدارک.
تفاوت فرجامخواهی با تجدیدنظر و واخواهی
- واخواهی: زمانی مطرح میشود که رأی صادره غیابی باشد.
- تجدیدنظرخواهی: نسبت به رأی بدوی، در دادگاه تجدیدنظر استان مطرح میشود.
- فرجامخواهی: نسبت به رأی تجدیدنظر یا رأی قطعی صادره در موارد خاص، در دیوان عالی کشور انجام میشود.
بنابراین، فرجامخواهی آخرین مرحله نظارت قضایی بر رأی است و پس از آن، رأی در صورت تأیید، لازمالاجرا خواهد بود.
مهلت فرجامخواهی در دعاوی حقوقی
مطابق ماده ۳۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی، مهلت فرجامخواهی برای اشخاص مقیم ایران، بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی است. برای اشخاص مقیم خارج از کشور، این مهلت دو ماه تعیین شده است.
در صورت از دست رفتن مهلت قانونی، حق فرجامخواهی از بین میرود و رأی قطعی تلقی میشود. بنابراین، آگاهی از زمان دقیق ابلاغ و اقدام بهموقع برای تنظیم دادخواست فرجامی بسیار اهمیت دارد.
در مواردی که ابلاغ بهصورت الکترونیکی در سامانه ثنا انجام میشود، زمان درج ابلاغ در سامانه، ملاک شروع مهلت است.
مهلت فرجامخواهی در دعاوی کیفری
در دعاوی کیفری نیز، مهلت فرجامخواهی برای هر یک از طرفین دعوا به شرح زیر است:
- برای محکومعلیه، شاکی خصوصی و دادستان: ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی در داخل کشور
- برای افراد مقیم خارج از کشور: ۲ ماه از تاریخ ابلاغ رأی
چنانچه محکومعلیه در مهلت مقرر فرجامخواهی نکند، رأی کیفری قطعی میشود و اجرای حکم آغاز خواهد شد.
نحوه اقدام برای فرجامخواهی
فرجامخواهی از طریق دادخواست فرجامی انجام میشود که باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به دیوان عالی کشور ارسال شود. در این دادخواست باید موارد زیر درج گردد:
- مشخصات کامل فرجامخواه و فرجامخوانده
- تاریخ و شماره رأی مورد اعتراض
- دلایل و مستندات قانونی فرجامخواهی
- درخواست صریح نقض رأی و اعاده پرونده
همراه با دادخواست باید تصویر رأی، وکالتنامه (در صورت وجود وکیل)، و مستندات لازم پیوست شود.
آثار فرجامخواهی
تقدیم دادخواست فرجامی در برخی پروندهها موجب توقف اجرای حکم میشود؛ مگر آنکه قانون صراحتاً خلاف آن را بیان کرده باشد. دیوان عالی کشور پس از دریافت پرونده، چنانچه رأی را مطابق قانون تشخیص دهد، آن را تأیید (ابرام) میکند و در غیر این صورت، رأی را نقض کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع میدهد.
فرجامخواهی در احکام طلاق توافقی
احکام مربوط به طلاق توافقی معمولاً پس از ثبت در دفتر رسمی طلاق و اجرای صیغه شرعی، قطعی تلقی میشوند و از آنجا که بر مبنای توافق زوجین صادر میشوند، اصولاً قابل فرجامخواهی نیستند. اما در مواردی که یکی از طرفین مدعی شود رأی برخلاف قانون یا بدون رضایت واقعی او صادر شده، میتواند در مهلت قانونی از طریق فرجامخواهی یا اعاده دادرسی اقدام کند.
به عنوان مثال، اگر یکی از زوجین پس از طلاق توافقی متوجه شود شرایط مندرج در توافقنامه برخلاف مفاد اصلی قانون خانواده بوده است، با مشاوره وکیل خانواده میتواند موضوع را در دیوان عالی کشور مطرح نماید.
گروه وکلای حقگرا با دفاتر فعال در شمال، شرق، غرب و مرکز تهران، آماده ارائه خدمات تخصصی در زمینه طلاق توافقی، فرجامخواهی و سایر دعاوی خانوادگی است.
نکات مهم درباره مهلت فرجامخواهی
- مهلت از تاریخ ابلاغ واقعی یا قانونی محاسبه میشود.
- فرجامخواهی خارج از مهلت، مردود اعلام میشود.
- فرجامخواهی فقط در مواردی ممکن است که قانون اجازه داده باشد.
- برای جلوگیری از اشتباه در تنظیم دادخواست، استفاده از وکیل الزامی نیست اما توصیه میشود.
نتیجهگیری
فرجامخواهی آخرین راه نظارت قضایی بر احکام دادگاههاست و مهلت انجام آن بسیار محدود است. چنانچه در مهلت مقرر اقدام نشود، رأی قطعی و غیرقابل تغییر خواهد شد. بنابراین، اطلاع از مهلت فرجامخواهی و نحوه اقدام، یکی از مهمترین نکات حقوقی برای حفظ حقوق اشخاص است. در چنین مواردی، وکیل متخصص دعاوی خانواده و فرجامخواهی میتواند مسیر قانونی را با دقت و سرعت طی کند.
برای دریافت مشاوره و پیگیری فوری دعاوی خانوادگی و ملکی، میتوانید با گروه وکلای حقگرا به شماره ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ تماس بگیرید
🔗 مشاهده مسیر دفاتر در نقشه بلد:
- شعبه شمال: پاسداران، تقاطع کلاهدوز، ساختمان پزشکان ۳۱۰، پلاک ۴۹۲ — ☎️ ۲۲۷۸۴۵۲۶
- شعبه شرق: میدان رسالت، خیابان فرجام، پلاک ۹۴۸ — ☎️ ۷۷۲۱۲۴۵۴-۵
- شعبه غرب: میدان دوم صادقیه، مجتمع تجاری صادقیه — ☎️ ۴۴۰۱۱۳۷۸-۹
- شعبه مرکز: بلوار آفریقا، خیابان والینژاد، پلاک ۴۲ — ☎️ ۸۸۶۰۹۰۶۲-