مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی

اهمیت مشورت با وکیل خسارت

در بیشتر دادگاهها مطالبه خسارت هدف اصلی شکایت می باشد. گاهی به شما خسارتی وارد شده است و شما نمیتوانید به راحتی مسبب اصلی خسارت وارده را مانند تصادفات رانندگی که با حضور افسر پلیس مشخص میشوند تشخیص دهید. پس از تعیین مقصر خسارت شما باید به سراغ میزان خسارت وارده رفته و برای آن نزد مرجع قضایی دادخواست ارائه کنید.

سپس با بررسی مسئله و ادله های مستند به مواد قانونی بتوانید قاضی را مجاب کرده تا رای به نفع شما صادر نماید. در هر قدم از اعمالی که در بالا توضیح دادیم ممکن است که شما به مشکلات متعددی برخورد نمایید.

برای مثال شاید شما در تشخیص مسبب اصلی خسارت به مشکلی برخورد نکنید اما باید توجه داشته باشید با تعنایت به نکته ای که در تیتر بالا توضیح داده شد همیشه مسبب خسارت مسئول جبران آن نیست.

تشخیص مسئول جبران زیانی که شما دیده ایدو مطالبه خسارت نیازمند این است از وکیلی که متخصص امور انواع خسارت است مشاوره حقوقی بگیرید. با توجه به اینکه این شخص نسبت به تمام قوانین و مقررات موجود در این زمینه و همچنین رویه قضایی دانش لازمه را دارد بهترین گزینه برای راهنمایی گرفتن برای شما میباشد.

دفتر وکالت در تهران

دادخواست مطالبه خسارت

قوانین قضائی برای امور مختلفی که موجب ضرر و زیان به جان یا مال دیگران می شود مجازاتی در نظر گرفته است که به آن جرم ارتکابی می گویند که طبق قانون یک تعهد به شمار می آید. این تکلیف قانونی زمانی برای شخص لازم الاجرا می شود که عمداً یا سهواً عملی را انجام دهد که موجب ضرر و زیان دیگران شود، این ضرر می تواند صدمه به سلامتی، مال، آزادی، حیثیت یا شهرت تجاری یا هر حق دیگری باشد.

در واقع می توان گفت خسارات وارده به افراد به هر شکلی که باشد مشمول قانون دعوای مطالبه خسارت است که باید طبق قانون انجام شود و حق مورد نظر از خوانده اخذ می شود.

به طور کلی هر خسارتی که جنبه مادی یا معنوی داشته باشد، دادخواست مطالبه خسارت خواهد داشت و باید اقدام قانونی آن احراز شود. مسئولیت جبران این خسارت بر عهده خوانده و مسئولیت رسیدگی به آن بر عهده دادگاه است. با این شرایط، خوانده باید به طور کامل حق و حقوق مدعی را بپردازد.

لازم به ذکر است که ضرر می تواند مادی یا معنوی باشد. در صورت واگذاری تعهد یا مسئولیت به فردی، عدم تمکین منجر به ضرر و زیان می شود. در این صورت نیز فرد مشمول پرداخت خسارت می باشد. و باید مسئول جبران خسارات و پاسخگوی پرداخت مطالبات باشد.

دعوای مطالبه خسارت

همانطور که ذکر شد، اگر شما به عمد و سوء نیت یا اشتباه و سهل انگاری خسارت مادی یا معنوی به شخصی وارد کنید، مقصر هستید. پس ممکن است آن فرد از شما درخواست جبران خسارت نماید. افراد همچنین ممکن است به عنوان شاکی خصوصی به دنبال سود احتمالی از مجرمان یا جبران هزینه های دادرسی باشند. پیشنهاد می شود حتما در حل این پرونده ها از یک وکیل پایه یک دادگستری شیراز مشورت بگیرید تا زودتر به نتیجه مطلوب برسید.

انواع خسارت های قابل مطالبه

بر اساس قانون خسارات قابل مطالبه، مدعی حق دارد به طور همزمان در جریان دادرسی یا به طور مستقل برای جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تأخیر در انجام وظیفه یا عدم اجرای وظیفه شکایت کند. تکلیف ناشی از تقصیر خوانده در استیفای حق یا امتناع از اعمال آن به خواهان انجام می شود.

همچنین شخص در صورت عدم تسلیم دعوی یا تأخیر در تحویل به دلیل اتلاف مال، می تواند از خوانده غرامت بخواهد. همچنین فرد خوانده می تواند از خواهان برای جبران خسارت شکایت کند و ادعا کند که شاکی عمداً در جریان دادرسی به او خسارت وارد کرده است.

به طور کلی انواع دعوای مطالبه خسارت به دو بخش تقسیم می شود، ضرر و زیان قراردادی و خسارت قهری. حق خسارت ناشی از مسئولیت خصوصی افراد بر اساس یکی از موارد زیر است که به توضیح و بررسی هر یک می پردازیم.

• خسارات ناشی از قراردادها یا تعهدات قراردادی
• ضروریات ناشی از تعهدات قهری یا غیر قراردادی

دعوای مطالبه ضرر و زیان قهری

یکی از انواع مطالبه خسارت، غرامت و ضرر قهری است. این خسارات نقطه مقابل خسارت قراردادی هستند. یعنی هیچ توافقی بین طرفین در این مورد وجود ندارد. به عبارت دیگر اگر قراردادی بین دو نفر نباشد و یکی عمداً یا سهواً به دیگری آسیب برساند، دعوای مطالبه خسارت قهری نام دارد.

این موضوع چندین خسارت و ضرر و زیان های گسترده ای را پوشش می دهد. در موارد وقوع جرم، نام جرایم موجود، جرایم کیفری است و در نهایت با مجازات همراه می شود. اما اگر خسارت مادی یا معنوی اعم از عمدی یا غیر عمدی به شخصی وارد شود، مسبب آن خسارات مسئولیت مدنی دارد و در نتیجه متعهد به جبران خسارت است. در صورت مواجه شدن با مشکل در مطالبه خسارت و تخلف در این حوزه می توانید با کارشناسان حقوقی یا وکیل پایه یک دادگستری شیراز در این زمینه تماس حاصل فرمایید.

دعوای مطالبه ضرر و زیان قراردادی

این خسارت همانطور که از نامش پیداست از توافق طرفین ناشی می شود. بنابراین، اگر یکی از طرفین با امتناع از انجام تعهدات خود در قرارداد، خسارتی به طرف دیگر وارد کند، به طرف دیگر این حق را می دهد که خسارت ناشی از قرارداد را در دادگاه مطالبه کند.

دعوای مطالبه خسارت قراردادی مستلزم قرارداد معتبر، اصولی و لازم الاجرا است. و هر گونه خسارتی که طرف مقابل متحمل می شود، ناشی از نقض این قرارداد و تعهدات قراردادی آن نخواهد بود.

در زمان فسخ قرارداد یا به موجب قرارداد جداگانه دیگری، امکان تعیین خسارت ناشی از تأخیر در انجام یا عدم اجرای تعهدی که از آن به عنوان مسئولیت یاد می شود، وجود دارد. در این خصوص ماده ۲۳۰ قانون مدنی مقرر می دارد:

اگر در معامله مشخص شود که متخلف در صورت تخلف باید خسارت وارده را پرداخت کند، قانونگذار نمی تواند او را کمتر یا بیشتر از حد لازم مجازات کند. اصولاً تعیین مسئولیت تخلف از تعهدات قراردادی به موجب مواد ۱۰ و ۲۳۰ قانون مجازات اسلامی معتبر است و طرفین قرارداد باید آن را رعایت کنند.

شرایط مطالبه خسارت ملکی

دعاوی خسارت به اموال ناشی از گودبرداری و ساخت و ساز غیرقانونی در محله از رایج ترین دعاوی در دادگاه است. گاهی این آسیب ها منجر به تخریب کامل یا جزئی ساختمان های مجاور می شود.

روش های جبران خسارات ناشی از چنین حوادثی شامل پرداخت خسارت عادلانه، جبران ضرر و زیان ها و بازسازی املاک است. در این گونه دعاوی باید با اخذ نظر کارشناس میزان خسارت وارده محاسبه شود و منشأ خسارت به طور کامل نشان داده شود. اثبات وجود رابطه سببیت بین تقصیر عامل آن و منشأ یکی از ویژگی های اصلی این دعاوی محسوب می شود.

مشاوره حقوقی برای خسارات ناشی از قرارداد

یکی از انواع خسارات وارده بر اشخاص خساراتی است که در نتیجه یک قرارداد به آنها وارد شده است. شما اگر با یک وکیل متخصص قراردادها پیش از تنظیم قرارداد خود مشورت کرده باشید حتما درباره خسارات ناشی از قرارداد چیزهایی شنیده اید.

دو راه برای مطالبه خسارت قراردادی پیش روی طرفین عقد وجود خواهد داشت.

اولین راه حل مختص زمانی میباشد که هیچگونه توافقی برای زمان بروز خسارت میان طرفین صورت نگرفته باشد که شخص متضرر میتواند با اثبات رابطه قراردادی و احراز رابطه سببیت میان قرارداد و خسارت نزد دادگاه ضرر و زیان خود را درخواست نماید.

در حالت دوم میان طرفین قرارداد بندی به عنوان وجه التزام مورد توافق قرار خواهد گرفت. این وجه التزام میتواند به جای موضوع معامله تعیین گردد یا برای تاخیر در تادیه موضوع معامله باشد.

تفاوت اینها این است که در مورد اول معمولا مبلغی معادل موضوع معامله تعیین میشود و در صورت درخواست آن دیگر اجبار برای انجام موضوع معامله ممکن نیست اما در مورد دوم معمولا مبلغی جزئی به صورت ماهانه یا روزانه برای تاخیر در انجام است که در کنار امکان اجبار برای انجام موضوع معامله به عنوان خسارت ناشی از تاخیر تادیه دریافت میشود.

مشورت با وکیل برای خسارت های تصادفات رانندگی

یکی از شایع ترین موضوعات در باب جبران خسارت برای موارد تصادفات رانندگی میباشد. برای اینگونه خسارات تشخیص زیان زننده و زیان دیده دشوار نمیباشد.

تنها نیاز است که که پس از تصادفات با کارشناسان پلیس راهور تماس گرفته تا در محل حاضر شوند و کروکی تصادفی را ترسیم کنند. پس از ترسیم کروکی خود ایشان مسبب بروز خسارت را معرفی میکنند. البته شما میتوانید در صورتی که اعلام مقصر را بر اساس مدارک موجود ناعادلانه دیدید نسبت به نظر ایشان هم در مرجع مربوطه اعتراض نمایید. برای دریافت اطلاعات بیشتر و تخصصی تر میتواند با دریافت مشاوره تلفنی از وکیل در همان زمان برای دفاع از حقوق خود اقدام نمایید.

مشاوره حقوقی خسارات تصادفات

در نتیجه دعاوی مطرح شده در مراجع قضایی ممکن است که هر یک از طرفیم متحمل خسارت های مالی و معنوی گردند. از جمله خسارات مادی میتواند به پرداخت هزینه های هنگفت دادرسی در دادگاه ها و همچنین پرداخت حق الوکاله وکیل اشاره کرد. البته مبالغ جزئی هم برای رفت و آمد و … نیز وجود دارد که معمولا از آنها چشم پوشی میشود.

این حق بر اساس ماده ۵۱۵ قانون آئین دادرسی مدنی برای خواهان دعوا وجود دارد که علاوه بر دادخواست اصلی دادخواستی مبنی بر خسارت وارده ناشی از دادرسی به دلیل تقصیر خوانده نسبت به ادای حق یا امتناع از آن به وی وارد شده است ارائه نمایید.

جنبه های معنوی هم مانند از بین رفتن حیثیت شخصی یا کاری نیز وجود دارد که میتوان جبران آنرا از مراجع قضایی درخواست نمود.

خسارت ناشی از ساخت و ساز چگونه قابل دریافت است؟

امروزه به دلیل پیشرفت روزافزون ساخت و ساز در کشور یکی از مسائل مهم بروز خسارت ناشی از افعال سازندگان میباشد.

برای مثال ممکن است در نتیجه تخریب ساختمان یکی از همسایگان شما دیوار شما نیز ریزش کند. در اینصورت بهتر است شما پس از مشورت با وکیل متخصص خسارت از سازنده در مراجع صالح شکایت کرده تا ایشان به اندازه خسارت وارده جبران نمایند.

حتی اگر این تخریب در نتیجه بی احتیاطی شخصی کارگر هم باید باز کارفرما موظف است خسارت شما را پرداخت کرده و سپس خود به کارگر مراجعه نماید.

خسارت ممکن الحصول

منافع ممکن الحصول منافعی هستند که مقتضی وجود آن ها حاصل شده باشد. انواع خسارت های قابل مطالبه این گونه منافع را عرف و قانون در حکم موجود می داند و چنانچه کسی آن را تلف کند یا باعث تقویت آن شود، باید خسارت ناشی از اقدام خود را جبران کند.

نظیر اجرت المثل ایام بیکاری راننده شاغل تاکسی صدمه دیده تا زمان تعمیر. تشخیص اینکه موضوع دعوی مشمول منافع ممکن الحصول بوده و قابل مطالبه است مصداقی بوده و با توجه به ملاک های یاد شده، به عهده قاضی رسیدگی کننده است.

خسارت قانونی

اگر موضوع تعهد پرداخت وجه نقد نباشد، بلکه انجام یا عدم انجام تعهد مالی یا غیر مالی مانند انتقال ملک یا تنظیم سند ” وکیل الزام به تنظیم سند در مشهد ” یا تسلیم موضوع قرارداد یا چیز دیگری غیر از وجه نقد باشد؛ لیکن متعهد در انجام و اجرای آن تاخیر کند یا آن را انجام ندهد و خواهان نیز ثابت نماید که زیان وارده بلاواسطه ناشی از عدم انجام تعهد یا تاخیر آن و یا عدم تسلیم خواسته بوده است؛

می تواند هم زمان یا مستقلاً خسارت ناشی از عدم انجام تعهد یا اجرت المثل ایام عدم تسلیم موضوع قرارداد را با رعایت شرایط ماده ۵۱۵ ق.آ.د.م. مصوب ۱۳۷۹ که مقرر می دارد:

«خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به ادعای حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرت المثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید…» را درخواست نماید.

بیشتر بدانیم : نکات مطالبه خسارات قرارداد

خسارت قراردادی (وجه التزام)

ممکن است اطراف قرارداد در حین انعقاد عقد یا به موجب توافق مستقل دیگر خسارتی را از بابت عدم تاخیر در انجام یا عدم انجام تعهد تعیین نمایند که از آن تحت عنوان «وجه التزام» یاد می شود. در این خصوص ماده ۲۳۰ قانون مدنی چنین مقرر داشته است:

«اگر در ضمن معامله شرط شده باشد که در صورت تخلف متخلف مبلغی به عنوان خسارت تادیه نماید، حاکم نمی تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه ملزم شده است محکوم کند.» اصولا تعیین وجه التزام تخلف از انجام تعهد در قرارداد ها با توجه به مواد ۱۰ و ۲۳۰ ق.م. بلااشکال است و طرفین قرارداد ملزم به رعایت آن هستند.

خسارت معنوی

در مورد این که خسارت معنوی چیست، در اکثر قوانین دنیا تعریف صریحی به عمل نیامده است و در مواردی هم که تعریفی ارائه شده، بیشتر به ذکر مصادیق این نوع از خسارات پرداخته شده است؛ اما با این حال، یکی از تعاریف مطرح در عرصه‌های بین‌المللی و مطالعات تطبیقی، تعریفی است که در دایره‌المعارفِ حقوقِ تطبیقی بیان شده است.

مطابق این تعریف: «خسارت معنوی عبارت است از هرگونه خسارتِ غیر‌ مالی که در نتیجه‌ی مداخله در حقوق مربوط به شخصیت به وجود می‌آید یا مستلزم دخالت در حیطه‌ی شخصیت است؛

به عنوان نمونه دردهای بدنی، اندوه و رنج روحی ناشی از برهم خوردن تعادل شخص، تغییر قیافه، تغییر شکل بدن و اندام‌های آن و ناراحتی ناشی از این تغییر، ترس از بدتر شدن و ترس از مرگ زودرس و …»

خسارت معنونی در قانون آیین دادرسی کیفری

مقنن در تبصره ۱ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ مقرر می دارد: «زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی، خانوادگی یا اجتماعی است…» بنابر تعاریف ارائه شده می توان خسارات معنوی را به دو دسته کلی تقسیم کرد:
دسته اول: صدمات وارده به یکی از حقوق مربوط به شخصیت، شرافت و آزادی های فردی می باشد.
دسته دوم: صدمات روحی و روانی و به طور کلی زیانی که به عواطف افراد وارد می شود.

در ادامه ماده ۱۴ ق.آ.د.ک. جدید، بعضی از راه های جبران خسارت معنوی را بدین شرح اعلام می دارد: «… دادگاه می تواند علاوه بر صدور حکم به جبران خسارت مالی، به رفع زیان از طرق دیگر از قبیل الزام به عذرخواهی و درج حکم در جراید و امثال آن ها حکم نماید.»

بیشتر بدانیم : خسارات ناشی از تسبیب

خسارت تاخیر تأدیه

اگر موضوع تعهد مطابق قانون یا قرارداد منعقده مانند قرارداد بیمه یا فروش و… مستلزم پرداخت وجه نقد باشد؛ لیکن متعهد در سررسید آن به تعهد خود عمل ننماید، وکیل چک در مشهد مانند اینکه با وجود سر رسید چک وجه آن را کارسازی نکند یا شرکت بیمه ای با وجود دریافت مدارک و اسناد لازم به تعهدات خود مطابق ماده ۲۲ آیین نامه اجرای حمایت از حقوق بیمه شدگان و بیمه گذاران مصوب ۱۳۹۱ به تعهد خود در پرداخت خسارت عمل نکند یا تاخیر در انجام آن داشته باشد

متعهدله می تواند همزمان با الزام متعهد به پرداخت وجه نقد، خسارات تاخیر تأدیه با رعایت شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ که مقرر می دارد:

«در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه دائن و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سر رسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند.» را درخواست یا مستقلاً این خواسته را تحت دعوای دیگری مطرح نماید.

شرایط مطالبه خسارت تاخیر تأدیه

تعهد در نظام حقوقی ایران از جایگاه رفیعی برخوردار است به طوری که قانونگذار قانون مدنی مبحثی را تحت عنوان در خسارات حاصله از عدم اجرای تعهد مقرر کرده و ماده ۲۲۸ را منحصرا درمورد تعهد نقدی وضع کرده و برای تاخیر در تادیه دین(پولی) خسارتی در نظر گرفته که خسارت تاخیر تادیه نام دارد. برای دریافت خسار قابل مطالبه تاخیر تادیه شرایط لازم است:

موضوع تعهد وجه باشد:

اگر موضوع تعهد کالا یا انجام یا عدم انجام کاری باشد، مشمول ماده نخواهد بود. البته سبب ایجاد دین (وجه) مؤثر در مقام نیست. انواع خسارت های قابل مطالبه در قانون اداره حقوقی در نظریه ۷۳/۷-۲۳/۱/۱۳۹۱ آ.ح.ق. اشعار داشته: «دین موضوع ۵۲۲ آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹ مطلق بوده و شامل هر نوع دینی است که به ذمه مدیون استقرار یافته است (دین مذکور باید از نوع وجه رایج باشد) و تفاوتی میان دیونی که دارای منشأ مختلف می باشد وجود ندارد.»

بنابراین در صورتی که موضوع تعهد، انجام یا عدم انجام کاری باشد، مطابق قانون امکان پرداخت خسارت تاخیر تأدیه وجود ندارد بلکه خواهان می تواند هزینه های دادرسی، حق الوکاله وکیل ، هزینه کارشناسی و سایر هزینه های مربوط به انجام موضوع تعهد یا عدم انجام آن را از دادگاه مطالبه نماید.

بیشتر بدانیم : مطالبه خسارات قرارداد

موضوع تعهد وجه رایج باشد:

منظور از وجه رایج، وجه مبادلاتی هر کشور است که در حال حاظر برای معاملات تجاری بین مردم رواج دارد. یکی از اساتید حقوق وجه رایج را چنین تعریف نموده است:

«در ایران یا خارج رواج داشته و به عبارتی پول قانونی یک کشور باشد.» متاسفانه بعضی از مراجع قضایی با استنباط ناصواب از کلمه «رایج» برای مطالبات ارزی، خسارت تاخیر تأدیه لحاظ نمی کنند؛ این درحالی است که دیوان عالی کشور در رأی وحدت رویه ۹۰-۴/۱۰/۱۳۵۳ هیئت عمومی به صراحت خسارت تاخیر تأدیه را در مورد ارزهای خارجی پذیرفته است.

متن رأی وحدت رویه بدین شرح است: «نظر به اینکه پرداخت وجه برات با پول خارجی بنا به مدلول ماده ۲۵۲ قانون تجارت تجویز شده است و مطابق قسمت آخر بند «ج» ماده ۲ قانون پولی و بانکی کشور، پرداخت تعهدات به ارز با رعایت مقررات ارزی مجاز می باشد

و نظر به بند ۱ ماده ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی راجع به ارزیابی خواسته در مورد پول رایج ایران و پول خارجی تخصیص دادن ماده ۷۱۹ قانون آیین دادرسی به دعاوی که خواسته آن پول رایج ایران است صحیح نیست و عبارت وجه نقد مذکور در این ماده اعم است از پول رایج ایران و پول خارجی و بنابراین مقررات فصل سوم قانون مزبور در باب خسارت تاخیر تأدیه شامل دعاوی نیز که خواسته آن پول خارجی است می شود.»

طلبکار بدهی خود را مطالبه کرده باشد:

بدون مطالبه حق امکان رسیدگی توسط مرجع قضایی وجود ندارد؛ بنابراین برای اینکه طلبکار بتواند مطالبه خسارت تاخیر تأدیه نماید الزاما باید خسارت خود را از طریق اظهارنامه، دادخواست، نامه دو قبضه سفارشی یا هر وسیله دیگری که از نظر قانون معتبر شناخته می شود، از مدیون مطالبه کند.

مدیون متمکن از پرداخت بوده و از ادای دین خودداری کرده باشد: وکیل اعسار در مشهد یعنی مدیون معسر نبوده و ملائت مالی برای پرداخت دین خود را داشته؛ لیکن عمدا یا سهوا از ادای دین خودداری کرده باشد؛

انواع خسارت های قابل مطالبه

اگر کسی محکوم به پرداخت وجهی گردد ولی اعسار وی نسبت به محکوم به ثابت شود، مطالبه خسارت تاخیر تأدیه فاقد وجاهت قانونی است.
ارزش وجه نقد تغییر فاحش داشته باشد:

تغییر فاحش به تورم در جامعه بستگی دارد. مطابق مفاد ماده ۴۱۷ ق.م. تغییری فاحش است که عرفا قابل مسامحه نباشد و مابین فاصله سررسید یا مطالبه تا زمان پرداخت صورت گیرد.

هزینه مشاور حقوقی خسارت

هزینه مشاوره حقوقی در موسسه حقوقی حق گرا با توجه به اینکه حضوری یا تلفنی برگزار شود متفاوت میباشد.