مجازات خیانت در امانت

همه ما با خیانت در امانت آشنا هستیم و این موضوع به معنای آن است که مالی که برای ما نیست همراه با سوء نیت اقداماتی را انجام دهیم که منجر به ورود ضرر و زیان شود.
برای مثال ممکن است فردی خودرو خود را به یکی از آشنایانش به‌عنوان امانت بدهد تا از آن در پارکینگ منزلش نگهداری کند، اما آن فرد آشنا به جای نگهداری خودرو در پارکینگ از آن به عنوان وسیله‌ای برای مسافرکشی استفاده کند که در اینصورت اقدام آن فرد تحت عنوان خیانت در امانت شناخته می‌شود.

خیانت در امانت چه زمانی محقق می‌شود؟

گاهی اوقات ممکن است که در زمان نگهداری از امانت به از بین رفتن مال منجر شود اگر فردی در این روش منجر به نابود شدن مال دیگری شود طبق قانون می‌توان با او برخورد کرد.
به طور کلی خیانت در امانت زمانی محقق می‌شود که فرد مالی را به صورت امانت به دیگری داده باشد تا آن را صرف کارت مشخص و معین می‌کند، اما آن فرد و امین وظایفی که به او سپرده شده است را انجام ندهد و به روش دیگری از آن استفاده کند که در این صورت خیانت در امانت محقق خواهد شد.

بیشتر بدانیم : آیا در مورد جهیزیه می توان علیه شوهر شکایت سرقت یا خیانت در امانت نمود

دفتر وکالت در تهران

مجازات خیانت در امانت چیست؟

بر اساس قانون و طبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی هر گاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته‌هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت و هر کار با اجرت یابی اجرتی به کسی داده شود و بنابراین بوده که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخص آن اشیاء نزد او بوده آن‌ها را به ضرر مالکین یا متصرفین آن‌ها استعمار یا دستگاه بیات لبیک یا مفقود کند به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.
توجه به این نکته ضروری است که برای اثبات جرم خیانت در امانت حتماً باید ثابت شود که فرد از مال در راهی غیر از آنچه که برایش تعیین شده بود استفاده کرده و موجب ضرر و زیان بسیار شده است.

شرایط تحقق جرم خیانت در امانت :

• موضوع جرم باید مال یا وسیله تحصیل مال باشد.
• مال امانی باید از سوی مالک یا متصرف قانونی به امین سپرده شده باشد.
• مال به یکی از طروق قانونی و با شرط استرداد یا به مصرف معین رسانیدن، به امین سپرده شده باشد.
• بین فعل مرتکب و ضرر مالک یا متصرف قانونی آن رابطه علیت برقرار باشد.

ارکان جرم خیانت در امانت

هر جرمی برای تحقق باید مرکب از عناصر متشکله خود باشد و تا زمانی که همه ارکان جرم وجود نداشته باشند، جرم محقق نخواهد شد. ارکان جرم خیانت در امانت شامل عنصر قانونی ، مادی و معنوی می باشند.

• رکن قانونی جرم خیانت در امانت

نصوصی که موجب آن ، ارتکاب جرم خیانت در امانت از طرف قانون گذار صریحا ممنوع و مستحق مجازات معرفی شده است . مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ از فصل بیست و چهارم قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ می باشند.
در حال حاضر رکن قانونی جرم خیانت در امانت ماده ۶۷۴ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ می باشد که در آن آمده است:
«اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته هایی مانند سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هرکار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و باید اشیای مذکور مسترد شود یا به طور معینی به مصرف برسد و شخصی که فردی که اشیاء نزد او بوده است ، اموال را به ضرر مالک یا متصرف آن ها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد».

• رکن مادی جرم خیانت در امانت

عنصر یا رکن مادی جرم خیانت در امانت شامل استعمال ، تصاحب، مفقود و تلف کردن مال امانت داده شده است که به شکل فعل یا ترک فعل می باشد. عمدتاً جرم خیانت در امانت به صورت فعل است و در ماده ۶۷۴ بیان شده است.
افعالی که رکن مادی جرم خیانت در امانت را شامل می شوند عبارتنداز:

تصاحب کردن

تصاحب در لغت به معنای صاحب شدن و مالک شدن است . تصاحب به عنوان بارزترین مصداق رفتار مجرمانه خیانت در امانت عبارت است از تصرف به عنوان مالکیت یا تصرف مالکانه امین در مال مورد امانت به عبارت دیگر یعنی شخصی که مال را به امانت قبول کرده است و امین محسوب می شود ، مال مورد امانت را از آن خود بداند و به گونه ای رفتار کند که مالک مال به نظر برسد.

استعمال کردن

استعمال در لغت به معنای به کار بستن و به کار بردن آمده است . در اصطلاح منظور از استعمال موردنظر در این جرم به کاربردن ناروای مال مورد امانت و سوء استفاده از آن در غیر از محل مورد نظر امانت گذار است، به عبارت دیگر مراد از استعمال به کار بردن مال امانی در هدفی غیر از آنچه بر روی آن توافق شده است.

مفقود کردن

مفقود یعنی گم کردن و معدوم کردن. منظور از مفقود کردن ، مفقود شدن در اثر تعدی و تفریط در نگهداری مال امانی نیست ، بلکه منظور آن است که امین مال امانی را با قصد ایراد ضرر به امانت گذار ، مفقود یا ناپدید کند ؛ لذا امین باید در اقدام خود سوء نیت در اضرار به مالک را داشته باشد که فراتر از تعدی و تفریط است و اگر گفته شود که برای تحقق خیانت در امانت تعدی و تفریط لازم است. در واقع امین کاری کند که دستیابی به مال مورد امانت برای مالک غیرممکن باشد.

تلف کردن

اتلاف در لغت به معنای نابود کردن و هلاک کردن است و در اصطلاح تلف کردن یعنی نابود کردن مال موجود به نحوی که غیر قابل استفاده گردد. با این تعاریف تلف ممکن است جزئی و ناظر به از بین رفتن قسمتی از مال مورد امانت باشد و یا تلف کلی که تمام یک مال معین مورد امانت باشد و یا تلف کلی که تمام یک مال معین مورد امانت را شامل شود مانند خراب کردن اتومبیل مورد امانت یا از بین بردن سند مورد امانت و نظایر آن.

• رکن معنوی جرم خیانت در امانت

خیانت در امانت از جرایم عمدی مقید می باشد که برای تحقق آن هم سوء نیت عام و هم سوءنیت خاص نیاز است. در واقع مرتکب می بایست قصد خیانت و قصد نتیجه خاص یعنی اضرار به مالک یا متصرف را داشته باشد . فلذا برای مجرم شناختن امین لازم است که احراز شود که امین با علم و آگاهی نسبت به تعلق مال به مالک یا متصرف قانونی مبادرت به ارتکاب رفتارهای چهارگانه فیزیکی در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی که در مطالب فوق به آن ها اشاره شد، نموده و از این طریق موجبات ضرر و زیان مالک یا متصرف قانونی را فراهم کرده است.

تفاوت خیانت در امانت با سرقت و کلاهبرداری

جرم خیانت در امانت در زمره جرایم مقید است و رفتار مرتکب، منتهی به نتیجه خاصی می‌شود. بدین ترتیب ورود ضرر به مالک یا متصرف، بر اثر فعل مرتکب، لازمه تحقق خیانت در امانت می باشد.
در کلاهبرداری، نتیجه جرم، بردن مال غیر است، در حالی که انتفاع کلاهبردار یا فرد مورد نظر وی از آن نیز شرط است اما در جرم خیانت در امانت، فقط ورود ضرر به مالک یا متصرف شرط است، حتی اگر خود خائن از مال منتفع نشده باشد.
در کلاهبرداری متهم با توسل به اقدامات متقلبانه، مال غیر را به دست می‌آورد، در صورتی که در جرم خیانت در امانت زیان‌دیده از جرم، با میل و رضای خود مال خود را در اختیار متهم می‌گذارد.
تفاوت جرم خیانت در امانت با سرقت نیز این است که در سرقت مرتکب مال غیر را به طور مخفی می‌رباید.

زمان تحقق جرم خیانت در امانت

زمانی که مالک مال را مطالبه می نماید و امین (شخصی که مال به وی سپرده شده است) با سوءنیت (قصد عدم استرداد و ضرر زدن به مالک) از بازگرداندن آن خودداری نماید، چه مال موجود باشد یا قبلا تلف یا مصرف شده باشد، جرم محقق خواهد شد. البته این عدم استرداد باید همراه با سوءنیت باشد، یعنی اگر شما در هنگام مطالبه به هر دلیلی بدون اینکه قصد عدم بازگرداندن و ضرر زدن به مالک را داشته باشید، از بازگرداندن مال ناتوان باشید، جرمی در کار نخواهد بود.
نکته: سوءنیت و انگیزه دو امر متفاوت هستند که باید آن‌ها را تفکیک نمود، سوءنیت به معنای قصد ارتکاب عملی است، در حالی که انگیزه هدف پنهان در انجام کاری است، عدم استرداد باید آگاهانه و از روی قصد و نیت ضرر رساندن به مالک باشد.

مرجع صالح رسیدگی به جرم خیانت در امانت

محکمه جرم خیانت در امانت در محلی برگزار می گردد که مالِ به امانت سپرده شده مطالبه می‌‌گردد و امین از استرداد آن خودداری می‌کند. به طور معمول مراجع رسیدگی کننده درخواست دارند که پیش از ثبت شکایت، اظهارنامه‌ای برای مطالبه مال فرستاده شود و مرجع صالح، نشانی شخصی که مال در دست وی است و اظهارنامه به آن نشانی فرستاده شده را، ملاک عمل قرار داده و پرونده را به دادسرای آن محل ارجاع می دهد.

چگونگی شکایت از جرم خیانت در امانت

محل ثبت تمامی جرایم در وهله‌ی اول در دادسرا (محل وقوع جرم) صورت می‌گیرد. دادسرا با توجه به دلایل ارائه شده از سوی شاکی نظیر شهادتِ شهود، رسیدِ دریافت مال و اظهارنامه‌های بدون پاسخ، اقدام به تحقیقات می‌نماید و در نهایت یا جرم را محتمل دانسته و پرونده را با کیفرخواست به دادگاه کیفری فرستاده یا اساساً جرمی اتفاق نیفتاده و با صدور قرار منع تعقیب، شکایت را رد مینماید.
هرچند امروزه با توجه به الکترونیکی شدن سیستم قضایی، در بعضی جرایم مانند صدور چک بلامحل باید از دفاتر خدمات قضایی اقدام نمود، لیکن این دفاتر فقط وظیفه ثبت و ارجاع شکایات به دادسرا را دارند و به هرحال اولین مرجع رسیدگی کننده به جرایم همان دادسرای محل وقوع جرم است.
در دادگاه کیفری نیز قاضی با بررسی پرونده، تصمیم مقتضی را خواهد گرفت و در صورت تحقق جرم نسبت به صدور حکم اقدام می کند.

بیشتر بدانیم :صلاحیت دادگاههای کیفری و حقوقی 

روشهای اثبات خیانت در امانت چیست؟

درباره روشهای اثبات خیانت در امانت چه میدانید؟ زمانی که فردی دعوای خیانت‌ در امانت مطرح می‌کند باید بتواند این جرم را اثبات کند. برای اثبات خیانت‌ در امانت در حقیقت باید یک دعوای کیفری مطرح کنید. برای این کار شما به مشاوره و حمایت یک وکیل باتجربه نیاز خواهید داشت. در هر پرونده حقوقی و کیفری یا دعاوی خانواده و ملکی، شما باید از کمک یک وکیل متخصص برای دفاع از حقوق خود و طرح دعوا کمک بگیرید. یک فرد قانون‌شناس که بتواند دلایل و شواهد را در دادگاه اثبات کند.

اثبات جرم خیانت‌ در امانت در حقیقت به کمک بهترین وکیل دعاوی کیفری نیاز دارد. فردی که در این نوع از پرونده‌ها فعالیت داشته و تجربه کاری در این زمینه را داشته باشد. در این مقاله تلاش کردیم که مطالب مفیدی در زمینه اثبات جرم خیانت‌ در امانت و مسائل مرتبط با آن با شما عزیزان در میان بگذاریم.

راه‌های اثبات جرم خیانت‌ در امانت

چطور می‌توانیم وقوع جرم خیانت‌ در امانت را ثابت کنیم.بهترین روش برای طرح دعوای خیانت‌ در امانت در دادگاه و اثبات این حرم چیست؟برای ثابت کردن وقوع جرم خیانت‌ در امانت در حضور قاضی باید چه کرد؟چطور باید دلایل خود را برای اثبات جرم خیانت‌ در امانت به دادگاه ارائه کنیم؟ چطور باید از دلایل اثباتی جرم استفاده کنیم؟ بهترین روش اثبات جرم خیانت‌ در امانت در دادگاه چیست؟ رویه عملی اثبات جرم خیانت‌ در امانت چیست؟ اگر فرد موفق به اثبات اتهام خیانت‌ در امانت نشود، چطور مجازات خواهد شد؟ چطور می‌توان یک لایحه دفاعی خوب در زمینه جرم خیانت‌ در امانت به دادگاه ارائه کرد؟ چرا به کمک وکیل خیانت‌ در امانت نیاز داریم؟

دلایل اثبات خیانت‌ در امانت

اگر قبل از شکایت برای اثبات خیانت در امانت با یک وکیل خیانت‌ در امانت مشورت کنید، به شما توضیح خواهد داد که برای ارائه یک دعوای حقوقی و کیفری نیاز به داشتن شواهد و مدارک کافی دارید و اگر نتوانید با دلایل کافی دادگاه را قانع کنید، ممکن است این مسئله برای شما مشکل‌ساز شود و طرف مقابل می‌تواند به خاطر بهتان و دروغ از شما شکایت کند. بنابراین پیش از اقامه دعوا از یک وکیل متخصص مشورت بخواهید.

دلایل اثبات جرم خیانت‌ در امانت شامل این موارد است:

اقرار

شهادت

علم قاضی

اقرار: اقرار به معنی اعتراف فرد به انجام جرم است. درصورتی‌که متهم پرونده در حضور قاضی یک‌بار به ارتکاب جرم اعتراف کند و ادعای شاکی را بپذیرد.

شهادت: یعنی فردی بدون به جز دو طرف دعوا، به مقامات قضایی در زمینه وقوع یا عدم وقوع جرم توسط یک فرد شهادت دهد. در این حالت دو شاهد عادل مرد باید به خیانت متهم در امانت شهادت دهد.

علم قاضی : اگر شواهد و مدارک موجب شود که قاضی به یقین برسد که جرم موردنظر رخ داده است.

ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی بیان می‌دارد:

براساس ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی از این قرار است: ۱- اقرار ۲ – شهادت ۳- قسامه و سوگند ۴- علم قاضی

قسامه و سوگند در اثبات جنایات قابلیت استناد دارد و در اثبات خیانت‌ در امانت نمی‌توان از سوگند و قسامه استفاده کرد.

نحوه اثبات جرم خیانت‌ در امانت

برای اثبات جرم خیانت‌ در امانت ، لازم است مقام قضایی یا قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده بر مبنای شواهد و دلایل ، پرونده را بررسی کند و بر طبق مدارک رأی خود را صادر کند. بنابراین نحوه اثبات این جرم در دادگاه اهمیت بالایی دارد. بهترین روش برای اینکه فرد بتواند در یک دادگاه حقانیت خود را ثابت کند، ارائه کردن دلایل و شواهدی است که قابلیت اثبات حقوقی داشته باشند.چنانچه یک دلیل درست در محل نادرست و زمان نادرست ارائه شود، ممکن است تأثیر لازم را نداشته باشد. بنابراین توصیه می‌شود که در چنین جرائمی از کمک یک وکیل استفاده کنید تا در چنین پرونده‌هایی از حقوق شما دفاع کند.

برای مطرح کردن شکایت درباره جرم خیانت‌ در امانت و اثبات آن باید شاکی دلایل خود را دسته‌بندی کند و این دلایل و شواهد را در طول دادگاه و در زمان مناسب ارائه کند. برای این کار باید حتماً با وکیل متخصص کیفری مشورت کنید و بتوانید راهکارهای قانونی مناسبی را از وکیل خود بگیرید.

مراحل اثبات خیانت‌ در امانت باید طوری باشد که در متن شکایت‌نامه درج شده باشد که شما مال خود را در چه زمانی به دست امین سپردید و امین اجازه انجام چه کاری را داشت یا چه‌کارهایی را باید با آن مال انجام می‌داده ؟ مثلاً قرار بوده صرفاً مال موردنظر را تا مدتی نزد خود نگه دارد یا مالش را در مسئله و موارد خاصی مصرف کند. بعد از روشن کردن ابعاد امانت و توافق میان طرفین، باید فرد دلایل و شواهد خود را در زمینه خیانت‌ در امانت ارائه کند.

وجود هرکدام از دلایل فوق، به طور دقیق در متن شکایت‌نامه ذکر می‌شود و تنظیم دفاعیات شما توسط وکیل می‌تواند کمک کند که به نتیجه بهتری دست پیدا کنید.

آنچه باید درباره تعیین امین بدانید.

مراحل عملی و لایحه دفاعیه اثبات جرم خیانت‌ در امانت

باید بدانید که اثبات خیانت‌ در امانت بسیار سخت‌گیرانه است و شاکی باید بتواند از روش‌های قانونی جرم را ثابت کند. اگر شاکی نتواند قاضی را قانع کند و شبهه‌ای در وقوع جرم وجود داشته باشد، ممکن است قاضی آن را رد کند و چنانچه قاضی بر بی‌گناهی متهم حکم دهد، آن فرد می‌تواند از شاکی شکایت نماید.
مجازات جرم خیانت‌ در امانت

درصورتی‌که وقوع جرم خیانت‌ در امانت اثبات شود، مجازات آنچه خواهد بود؟ براساس ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی مرتکب این جرم به ۶ماه تا ۳ سال حبس محکوم می‌شود. همچنین قانون کاهش مجازات حبس تعزیری که در سال ۱۳۹۹ تصویب شد، فرد را به بین ۳ تا ۱۸ ماه حبس کاهش داده است. همچنین در قانون جدید کاهش مجازات زندان، این جرم یکی از جرائم قابل‌گذشت محسوب می‌شود. یعنی در صورت گذشت شاکی، پرونده می‌تواند مختومه شود.
مجازات عدم اثبات جرم خیانت‌ در امانت

درصورتی‌که فرد علیه دیگری دعوای خیانت‌ در امانت نماید و نتواند آن را ثابت کند، در این حالت فرد می‌تواند درخواست اعاده حیثیت کند و به مقام قضایی شکایت کند. بنابراین بهتر است پیش از شکایت کردن ، همه‌چیز را به درستی بررسی کنید و سپس برای شکایت کردن یا شکایت نکردن تصمیم بگیرید.

مجازات قانونی جرم خیانت در امانت

هرگاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شود.
چنانچه تصمیم به طرح دعوا یا دفاع از دعوای طرح شده بر علیه شما در موضوعات مختلف کیفری، حقوقی و غیره را دارید، توصیه می کنیم قبل از هر اقدامی مشاوره حقوقی داشته باشید و برای این منظور می توانید ضمن تماس با موسسه حقوقی حق گرا از راهنمایی و مشاوره و خدمات کارشناسان حقوقی خبره و وکلای پایه یک با تجربه موسسه ما بهره مند گردید. با ما تماس بگیرید.

بیشتر بدانیم : ویژگیهای یک وکیل خوب

❓ ۱۰ سوال برتر درباره مجازات خیانت در امانت

سؤال ۱:
🔹 خیانت در امانت چیست و چه مصادیقی دارد؟

پاسخ:
خیانت در امانت به عملی گفته می‌شود که شخصی مالی را که به امانت دریافت کرده است، بدون اجازه مالک استفاده، تلف یا منتقل کند.
مثال‌ها:

• گرفتن پول یا کالا برای مدت مشخص و عدم بازگرداندن آن

• سوءاستفاده از اموال امانتی

• فروش یا هدیه دادن مال امانتی بدون اجازه مالک

سؤال ۲:
🔹 مجازات خیانت در امانت در قانون ایران چیست؟

پاسخ:
طبق ماده ۶۶۴ قانون مجازات اسلامی، کسی که خیانت در امانت کند، بسته به نوع جرم:

• حبس از سه ماه تا دو سال

• یا جزای نقدی معادل ارزش مال

• یا هر دو مجازات ممکن است اعمال شود.

سؤال ۳:
🔹 آیا خیانت در امانت فقط شامل پول می‌شود؟

پاسخ:
خیر، هر نوع مال منقول یا غیرمنقول که به امانت سپرده شده باشد، شامل خیانت در امانت می‌شود، از جمله: اسناد، طلا، لوازم منزل یا خودرو.

سؤال ۴:
🔹 آیا سوءنیت برای اثبات خیانت در امانت لازم است؟

پاسخ:
بله. شخص باید عامدانه و با علم به امانت بودن مال، آن را تلف یا استفاده کرده باشد تا جرم محقق شود.

سؤال ۵:
🔹 تفاوت خیانت در امانت و سرقت چیست؟

پاسخ:

• سرقت: شخص مال را به صورت غیرقانونی و بدون اذن مالک می‌گیرد.

• خیانت در امانت: مال به امانت داده شده و شخص آن را بدون اجازه یا سوءاستفاده می‌کند.
  به عبارتی، در خیانت در امانت، مالک اصلی مال رضایت اولیه داشته است.

سؤال ۶:
🔹 آیا خیانت در امانت قابل گذشت است؟

پاسخ:
بله. مالک مال می‌تواند با رضایت خود شکایت را پس بگیرد یا گذشت کند.
در صورت گذشت مالک، پرونده کیفری مختومه می‌شود.

سؤال ۷:
🔹 آیا خسارت مالی در خیانت در امانت قابل مطالبه است؟

پاسخ:
بله، مالک می‌تواند علاوه بر شکایت کیفری، دادخواست مطالبه خسارت یا رد مال بدهد.

سؤال ۸:
🔹 نحوه شکایت از خیانت در امانت چگونه است؟

پاسخ:
مالک مال می‌تواند شکایت کیفری به دادسرا تقدیم کند و مدارک زیر را ارائه دهد:

• رسید یا سند مالکیت

• مدارک نشان‌دهنده تحویل مال به امانت

• شواهد سوءاستفاده یا عدم بازگرداندن مال

سؤال ۹:
🔹 مدت زمان رسیدگی به پرونده خیانت در امانت چقدر است؟

پاسخ:
مدت زمان رسیدگی بستگی به پیچیدگی پرونده، تعداد شواهد و میزان مال دارد. معمولاً پرونده‌های ساده چند هفته تا چند ماه و پرونده‌های پیچیده ممکن است بیش از یک سال طول بکشد.

سؤال ۱۰:
🔹 آیا وکیل می‌تواند در پرونده خیانت در امانت کمک کند؟

پاسخ:
بله. وکیل متخصص کیفری می‌تواند:

• شکایت را حرفه‌ای تنظیم کند

• جمع‌آوری مدارک و شواهد را سازماندهی کند

• در دادگاه نمایندگی مالک را بر عهده گیرد و شانس موفقیت پرونده را افزایش دهد.