ساعت کار
شنبه تا پنجشنبه 8 تا 22
آدرس شرق
تهران خ فرجام پ948
آدرس غرب
م2 صادقیه مجتمع تجاری
تلفن
09199075966

وبلاگ

نفقه و میزان آن

مبلغ نفقه در سال ۱۴۰۱

۴.۶/۵ - (۱۰ امتیاز)

تعریف نفقه

در زبان ساده و عامیانه به خرج و مخارجی که مرد باید به زن با شرایط عقد دائم پرداخت کند نفقه می گویند. مرد این وظیفه را بر عهده دارد و مبلغ نفقه بدون در نظر گرفتن درآمد و وضعیت مالی خود، بر اساس موقعیت خانوادگی دختر می باشد. زمانی که یک مرد کم درآمد با دختری از یک خانواده مرفه و با تمکن مالی مناسب ازدواج می کند باید طبق وضعیت دختر در خانه پدری خرج و مخارج بپردازد حتی اگر در خانه پدری خادم داشته است باید شوهر نیز برای او خادم بگیرد تا در کارهای منزل به او کمک کند.

مبلغ نفقه زن و فرزند در سال ۱۴۰۱ چقدر است؟

تعیین میزان نفقه بر عهده دادگاه و کارشناس منتخب است. از آنجا که هیچ کس دوست ندارد راهی راهروهای دادگاه شود و اینکار بسیار کسل کننده و وقت گیر بنظر می رسد برای گرفتن نفقه و رسیدن به نتیجه مطلوب نیاز است از تجربیات وکیل استفاده کرد یا از طریق سامانه های مشاوره حقوقی در این زمینه مشاوره های لازم را دریافت کرد.

در هیچ یک از ماده ها و تبصره های قانونی میزان خرج و مخارج زن تعیین نشده است و تعیین مبلغ نفقه بر حسب نظر کارشناسی که توسط دادگاه انتخاب شده مشخص می شود و کارشناس نیز بر پایه عرف و شان زن تعیین و مسائلی همچون نیازهای متداول زن و عرف منطقه را در نظر می گیرد.

میزان نفقه زن و فرزند نیر در سال ۱۴۰۰ ثابت نیست و کارشناس نفقه در این سال را هم برای هر شخصی بر اساس شاخص های که دارد تعیین می کند.

علاوه بر دادن انفاق به زن، زوج باید به فرزندان و پدر و مادر خود نیز معاش پرداخت کند اگر در صورت داشتن تمکن مالی از پرداخت امتناع کند مرد محکوم به حبس خواهد شد. همانطور که به آن اشاره شد مرد در صورتی که توانایی مالی را داشته باشد باید هزینه پدر و مادری که توانایی کسب درآمد را ندارد بپردازد. هنگامی که مرد در امرار معاش همسر و فرزندان موفق باشد پرداخت خرج و مخارج پدر و مادر نیز بر او واجب می شود. همسر، فرزندان، پدر و مادر به ترتیب دارای اولویت هستند.

درخواست تعدیل مبلغ نفقه

نکته مهمی که در بحث انفاق وجود دارد نفقه جزو جرایم مستمر است که به عنوان مثال: زنی برای دریافت خرج تیرماه از همسرش شاکی می شود و بعد از شکایت کیفری آن را دریافت می کند اما ماه بعد نیز شوهر از پرداخت هزینه امتناع می کند. زن باز هم می تواند از طریق شکایت کیفری این کار را تکرار کند. هر زمانی که مرد ترک انفاق کرد زن می تواند شکایت خود را به دادگاه ارائه دهد.

مرد در صورتی که بعد از حکم دادگاه مبنی بر پرداخت انفاق دچار مشکلاتی از جمله از دست دادن توانایی کار کردن و وضعیت سخت اقتصادی شود می تواند از دادگاه صادر کننده حکم، درخواست تعدیل کند و از دادگاه بخواهد تغییری در حکم ایجاد کند. دادگاه نیز با بررسی اسناد و مدارک مرد و نظر کارشناس نسبت به تعدیل نفقه اقدام می کند. آوردن دلایلی که قانون آن را قبول کند، ارائه اسناد و مدارک معتبر، معرفی کامل درآمد ماهیانه و اموال برای تعدیل نفقه لازم است.

نفقه

دادخواست دریافت مبلغ نفقه

اگر زن بخواهد خرج و مخارج گذشته خود را از شوهرش طلب کند باید از طریق دفاتر خدمات قضایی مطالبه خود را ثبت کند. اگر مرد نتواند مبلغ مورد نظر را بپردازد و مالی هم نداشته باشد تا از طریق آن مخارج پرداخت شود زوجه میتواند دادخواست طلاق خود را تنظیم نماید.

همه زنانی که از زوج خود تمکین می کنند شامل انفاق خواهند شد. داشتن شغل، پول دار بودن و یا بر خلاف این موارد تاثیری در دادن مخارج نخواهند داشت و تمامی زوج های که دارای عقد دائم باشند و از شوهر خود تمکین کنند نفقه دریافت می کنند. دادن انفاق یک وظیفه از طرف شوهر است و زن در هر شرایطی شایسته دریافت آن است.

 

اقلام شامل انفاق

غذا، لباس، هزینه درمانی، مسکن، لوازم خانه، هزینه سفر و اگر از خانواده اشراف باشد خدمتکار جزو اقلام نفقه هستند که شوهر وظیفه دارد آنها را برای زوجه و فرزندان تامین کند. انفاق علاوه بر زوجه شامل فرزندان، پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ، نوه و نبیره نیز می شود اما اولویت اول با زوجه، اولویت دوم با فرزندان و اولویت سوم با پدر و مادر است.

البته در ارتباط با هزینه درمانی که جزو انفاق است هزینه های درمان معمول مد نظر است و در مورد بیماری های صعب العلاج و بیماری های خاص که هزینه های زیادی را دارند اجباری برای پرداخت آنها توسط مرد نیست و در چنین مواردی قاضی بر اساس شرایطی که زن و مرد دارند تصمیم گیری خواهد کرد.

 

مجازات نپرداختن نفقه چیست؟

نفقه

نظام حقوقی ایران بر خلاف حقوق سایر کشور ها ناظر بر این است که زن و شوهر پس از ازدواج اموال مشترک تشکیل نمی‌دهند یعنی زنی که دارای منزل و خودرو است به صرف ازدواج اموالش با اموال مرد تلفیق نمی شود و برعکس این نیز صادق است. زیرا  بر اساس ماده  قانون مدنی ۱۱۱۸ زن می‌تواند مستقلا در دارائی خود هر تصرفی را که می خواهد انجام دهد این ماده قانون ریشه فقهی داشته و معتقد است زن و شوهرباید از لحاظ امور مالی مستقل باشند و زن بتواند آزادانه در تمام چیزهایی که تملک پیدا می‌کند تصرف کند و شوهر وی نیز حق دخالت در اموال زن را نخواهد داشت.

همچنین در حقوق اسلامی آمده است که زن می تواند برای انجام کارهایی که در منزل شوهر به امر او انجام می دهد حق الزحمه دریافت کند به شرط اینکه قصد تبرع نداشته باشد یعنی نخواهد آن کار ها را به صورت رایگان انجام دهد.

همچنین با توجه به اینکه در ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی آمده و به موجب آن نفقه زن در عقد دائم بر عهده شوهر است و در صورت خودداری مرد از پرداخت آن زن می تواند از طریق دعوای حقوقی یا کیفری به نفقه برسد.

درباره فلسفه پرداخت نفقه لازم به ذکر است فرض بر این بوده که معمولا خانم ها در خانه مانده، به امور منزل رسیدگی می کنند و کمتر به کار اقتصادی مشغول هستند بنابر این درآمدی ندارند و باید مبلغی به عنوان نفقه به آن ها پرداخت شود اما شرط دریافت نفقه تمکین از شوهر است.

در ماده  ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه زوجه را شامل همه نیاز های متعارف و مناسب با وضعیت زن از قبیل منزل، پوشاک، هزینه درمان و خادم در صورت عادت یا نیاز به دلیل مرض یا نقصان می داند. این ماده اصلاح شده ماده قدیم است که برخی موارد را به صورت محدود آورده بود اما در اینجا قانونگذار حصری نبودن مواردی که جزء نفقه است را با آوردن لفظ از قبیل نشان داده است.

ضمن اینکه از ماده مذکور به روشنی به این نتیجه می رسیم که نفقه شامل همه  احتیاجات زن به طور متعارف است؛ آنچه میزان نفقه را مشخص می کند وضعیت مالی زن است نه مرد یعنی اگر شوهر وضعیت مالی خوبی نداشته باشد اما همسرش از خانواده متمکنی باشد شوهر نمی تواند بگوید نفقه نمی دهم، حتی گفته شده اگر زن عادتا خدمتکار داشته باشد شوهر باید برای او خدمتکار بگیرد.

زن نسبت به نفقه حق مالکانه ندارد یا زن می تواند کدام اموال تحت عنوان نفقه از شوهر خود مطالبه کند

آیا زن نسبت به اموالی که به عنوان نفقه می گیرد حق مالکانه دارد؟ 

در پاسخ به این سوال باید گفت مقصود از بررسی ماهیت حق زن بر نفقه این است که ببینیم آیا زن مالک چیزی می‌شود که مرد به عنوان نفقه به او می‌دهد یا فقط اجازه استفاده کردن از آن را دارد؛اگر زن مالک چیزی باشد می‌تواند در آن تصرف مالکانه انجام دهد یعنی حتی آن چیز را از بین ببرد.

برای تشخیص این موضوع باید بین اموال مصرف شدنی که با انتفاع(استفاده بردن) از بین می برند و اموال مصرف نشدنی تفاوت قائل شد. درباره اموال مصرف شدنی مانند صابون، عطر و …می توان گفت زن مالک آن ها است برای مثال اگر صابونی خریداری شد و زن در استفاده از آن ها صرفه جویی کند و آخر ماه تعدادی صابون اضافه بماند زن حتی می تواند آن ها را از بین ببرد.

دسته دیگر اموالی هستند که با انتفاع از بین نمی‌روند مانند منزل، اثاث منزل، کفش و ..‌. که زن نسبت به منزل فقط اجازه انتفاع و استفاده کردن را دارد اما راجع به اموالی مانند کفش بین فقها اختلاف نظر وجود دارد، برخی اعتقاد دارند زن نسبت به این ها حق انتفاع دارد و به عقیده برخی در مورد اموالی مانند کفش اصل بر مالکیت زن است، عرف ما هم بیشتر این نظر را می‌پذیرد که شوهر می‌خواهد این اموال را به مالکیت زن درآورد مگر اینکه قصد خود را از عدم تملیک مشخص کند یا این قصد از شواهد و قرائنی مشخص شود.

البته در کل این باعث نمی شود که زن به طور غیر متعارف و به زیان شوهر در این اموال تصرف کند و از باب مسئولیت مدنی می‌شود از زنی که به علت استفاده غیرمتعارف باعث زیان در  اموال شده، خسارت خواست.

 

امتیازاتی که قانون برای نفقه زن  قائل شده است

نفقه زن نسبت به نفقه خویشاوندان دارای امتیازاتی است که یکی از آن ها تقدم نفقه زن است. این یعنی اگر وضعیت مالی مرد طوری نباشد که بتواند هم به زن و هم به اقارب نفقه دهد نفقه فقط به زن تعلق می گیرد. مزیت دیگر این است که زن می تواند نفقه ایام گذشته را تقاضا کند اما اقارب این حق را ندارند.

همچنین نفقه زن مشروط به فقر زن یا تمکن مرد نیست و اگر زن ثروتمند بود نیز می تواند از شوهر نفقه بگیرد، امتیاز دیگر این است که نفقه زوجه، تکلیفی یک جانبه است یعنی زن هیچگاه مکلف به نفقه دادن به شوهر نیست اما نفقه اقارب تکلیفی متقابل است؛ علاوه بر این ها طلب زن بابت نفقه طلب ممتاز است و در صورت ورشکستگی، دین به زن مقدم است یعنی اول باید دین زن را پرداخت.

مطابق ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی، نفقه زن در طلاق رجعیه در مدت عده بر عهده شوهر است مگر این که طلاق در حالت نشوز اتفاق افتاده باشد. اما در عده طلاق بائن و فسخ نکاح زن حق نفقه ندارد مگر اینکه از شوهر خود حامله باشد، و دلیل قانونگذار از این قانون این است که زن فرزند مشترک را می پرورد به علاوه در این زمان انجام فعالیت اقتصادی برای او دشوار یا ناممکن است.

همچنین زن در زمان عده وفات نیز حق نفقه دارد؛ این حق از اموال شوهر تامین می‌شود و مطابق ماده ۱۱۱۰ قانون مدنی که اصلاحیه ماده پیشین است در صورت عدم پرداخت، این نفقه از اموال اقارب تهیه و تامین خواهد شد.

نفقه

در صورت خودداری مرد از پرداخت نفقه دادگاه میزان نفقه را معین کرده و مرد را نسبت به پرداخت آن محکوم می کند. مطابق ماده ۱۱۲۹  قانون مدنی هرگاه اجرای این حکم ممکن نباشد زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند.

طبق ماده قدیم افراد واجب النفقه می‌توانستند برای نفقه مانند سایر طلبکاران به دادگاه مراجعه کنند. دادگاه در صورت فراهم بودن شرایط با توجه به نظر کارشناسان میزان نفقه را تعیین کرده و مرد را به پرداخت آن محکوم می‌کرد.

اگر مرد از اجرای رای استنکاف کند بر اساس اصول و قوانین اجرای احکام مدنی نفقه را از وی میگرفتند حتی می‌توانستند مرد را طبق  قانون اجرای محکومیت‌های مالی جلب کنند.

طبق قانون جدید اگر محرز شود الزام کسی که پرداخت نفقه به عهده او است میسر نیست دادگاه با در خواست خواهان می‌تواند حتی از اموال غایب، به میزان و معادل نفقه استحقاقی در اختیار واجب النفقه قرار دهد.

این یعنی کسی که مکلف شده نفقه را پرداخت کند، اما از پرداخت آن خودداری می‌کند و حتی  در مورد فرد غایب، دادگاه می‌تواند اموالش را در اختیار واجب النفقه قرار داده و مخارج آن ها  را تامین کند.

نفقه زن شاغل

یکی از مزایای نفقه زن آن است که پرداخت نفقه به وی مشروط به فقر زن نیست . بنابراین حتی اگر زن دارای اموالی بوده و قادر به تامین نیازهای خود بوده و همچنین در صورتی که زن شاغل باشد ، باز هم پرداخت نفقه زن بر عهده شوهر است . لذا در پرداخت نفقه به زن تفاوتی میان زنان شاغل و زنان غیر شاغل نیز وجود ندارد . برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد ویژگی های نفقه زن کلیک کنید .

اما پرداخت نفقه به فرزند اینگونه نیست ؛ چرا که شرط پرداخت نفقه به فرزندان این است که فرزند صاحب مال کافی نباشند و نتوانند به واسطه اشتغال به کاری نفقه خود را تأمین نمایند . بنابراین ، اگر فرزندان خودشان صاحب دارایی باشند و یا بتوانند کار کنند و صاحب درآمد باشند ، پرداخت نفقه ایشان بر پدر ضروری نیست

 

مجازات نپرداختن نفقه چیست؟

اگر زن از دادگاه تقاضای نفقه کند باید ثابت کند ناشزه نیست و تمکین کرده یا خیر تصریح کرد: برخی فقها عقیده دارند اثبات تمکین بر عهده زن است اگر زن نتواند تمکین را ثابت کند دادگاه شوهر را به پرداخت نفقه محکوم نمی کند.

برخی فقها اعتقاد دارند نفقه به موجب عقد ایجاد نمی شود بلکه تمکین نیز شرط آن است اما نظر دیگری وجود دارد که می گوید به محض شکل گیری عقد زن مستحق نفقه است مگر اینکه مرد ثابت کند زن از وی تمکین نکرده است.

بسیار پیش می آید عقد صورت می گیرد اما تا فاصله عروسی زن در خانه پدرش می ماند در این زمان مرد مکلف به پرداخت نفقه زن است مگر اینکه بتواند ثابت زن ناشزه است بنابر این نیازی به اثبات تمکین زن نیست و مرد برای خودداری از پرداخت مبلغ نفقه باید عدم تمکین زن را ثابت کند.

درباره ضمانت اجرای مربوط به موضوع نفقه باید گفت این موضوع علاوه بر ضمانت اجرای حقوقی ضمانت اجرای کیفری نیز دارد. ماده ۶۴۲ قانون مجازات سابق برای عدم پرداخت نفقه حبس از ۳ ماه و ۱ روز تا ۵ ماه را مقرر کرده بود.

قانون جدید حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ ضمن نسخ ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی در ماده ۵۳ خودش کیفری را برای ترک انفاق تعیین کرده و این را از جرائم قابل گذشت دانسته است. طبق ماده ۵۳ هر کسی با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تادیه نفقه سایر افراد واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه ۶ (بیش از ۶ ماه تا ۲ سال) محکوم می شود، تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت در هر زمان تعیقب جزایی یا اجرای مجازات متوقف می شود.

همچنین امتناع از پرداخت مبلغ نفقه زوجه ای که طبق قانون (برای مثال به دلیلی مانند خوف جانی) مجاز به عدم تمکین است و نفقه فرزندان ناشی از تلقیح مصنوعی یا تحت سرپرستی مشمول همین ماده قانون است.

نفقه

منظور از پرداخت نفقه زن پس از طلاق رجعی چیست؟

 در صورت طلاق رجعی زوجین، زوج وظیفه پرداخت مبلغ نفقه به زن یا زوجه را دارد. طلاق رجعی نوعی از طلاق از است که مرد بعد جاری شدن صیغه طلاق و حتی ثبت آن چنانچه بخواهد به مدت سه ماه ( مدت عده )  به حکم شرع و قانون می تواند دوباره زندگی مشترکش را با زن بدون هیچ تشریفاتی و حتی خواندن صیغه محرمیت و نکاح شروع کند. اما پس از پایان مدت عده دیگر این حق را نخواهد داشت و زن در این مدت به شرع و قانون همسر مرد محسوب می شود و حق ازدواج با هیچ مردی تا پایان مدت سه ماه را ندارد. با این حال زن تا پایان مدت مشخص شده سه ماهه می تواند در خانه مرد زندگی کند و مرد به وی نفقه پرداخت نماید. در طلاق زن یائسه و دختر دوشیزه ( رابطه جنسی و نزدیکی با شوهر خود نداشته باشد ) قابل رجعت نیستند پس مشخص است که نفقه در مدت عده نیز به آنان تعلق نمی گیرد. طلاق بائن نوع دیگر طلاق است که در این حالت پس از جاری شدن صیغه طلاق زن تا پایان مدت عده حق ازدواج نخواهد داشت و مرد نیز حق رجعت به وی را ندارد پس نفقه به زن در مدت عده در این نوع طلاق قابل پرداخت نیست و از مسئولیت مرد خارج است.

 

نتیجه گیری

وجود قوانین و ماده های مختلف در موضوع انفاق از جمله شرایط گرفتن انفاق، تعیین مقدار انفاق، مرجع رسیدگی به پرونده و … باعث می شود برای گرفتن حق خود اطلاعات کافی و تخصصی حقوقی را داشته باشید در غیر اینصورت به نتیجه نخواهید رسید و برای سهولت در مطالبه و پیگیری دادخواست باید از حضور مشاوره یا وکیل بهره برد.

مسائل حقوقی خرج و مخارج زن، تمکین و اثبات برخی از موارد، تخصص حقوقی و تجربه را می طلبد که هر فردی به تنهایی از عهده آن بر نمی آید. بهره مندی از مشاوره و یا وکیل نفقه می تواند زوج و زوجه را در گرفتن حق خود کمک کند و با استفاده از راهکارهای قانونی سریع تر نتیجه حاصل می شود.

داشتن وکیل نفقه مزایایی از جمله کاهش زمان دادرسی، گرفتن سریعتر حکم جلب شوهر به دلیل پرداخت نکردن خرجی، توقیف دارایی مرد به دلیل پرداخت نکردن مخارج بعد از اجرا و گرفتن حق طلاق و دریافت حداکثر مبلغ نفقه  است. وکیل های پایه یک دادگستری در بزرگترین مرکز حقوقی حق گرا  با بهره گیری از تجربیات و داشتن علم حقوق به راحتی می توانند زوجه را در گرفتن حق خود همراهی کنند.

مجموعه دفتر وکالت حق گرا

پیشنهاد می گردد در صورتی که با مشکل دریافت نفقه ، حق حضانت فرزندان و درخواست طلاق دارید با مراجعه به یکی از نزدیکترین  دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب  تهران ، پیگیری موضوع را به وکلای با تجربه ما بسپارید

4 دیدگاه در “مبلغ نفقه در سال ۱۴۰۱”

  1. میخاستم بپرسم اگه پدر نفقه فرزند را پرداخت نکنه،مادر میتونه شکایت کنه ونفقه معوقه فرزندش رو بگیره؟

  2. علی جوادی

    مبلغ نفقه در سال ۱۴۰۱ طبق قانون برای زن با تحصیلات بالا ۱۲۰۰۰۰۰میباشد ،سوال من این است که برای زن دیپلمه چه میزان میباشد

    1. عباس معصومی

      سلام،
      طبق عرف محل و استطاعت مالی زوج و خصوصیات دیگر توسط کارشناس در رشته خانواده تعیین می شود

یک پیام بگذارید

مشاوره از طریق واتساپ
ارسال
تماس با ما