قرار عدم دسترسی وکیل به مدارک پرونده
حق مطالعه پرونده
مطالعه پرونده حقوقی توسط وکیل:
با تغییر و اصلاح قانون آئین دادرسی کیفری در سال ۱۳۹۴، به نظر میرسد که بهغیراز موارد خاص، دسترسی وکیل و متهم برای مطالعه پرونده می تواند صورت پذیرد و از جزئیات آن آگاهی پیدا کنند و هیچ منعی برای این کار وجود ندارد. اگر چه به نظر میرسد که این کار آسان نیست و در بسیاری از مواقع بازپرسها اجازه مطالعه پرونده را به وکلا یا متهم نمیدهند یا بهسختی میدهند، به نظر میرسد که آنها گمان میکنند در یک پرونده، اگر به متهم یا وکیل اجازه مطالعه پرونده اعطا شود، وی راه فراری برای خودش ایجاد میکند و مشکلات جدیدی درروند رسیدگی به پرونده ایجاد میشود.
اما در حالت کلی به نظر میرسد که مطالعه پرونده ازلحاظ قانونی بلامانع است اما با سختیهایی نیز همراه است، همچنین بهتر است که توسط وکیل صورت بگیرد چراکه یک فرد عادی نمیتواند از همه جزئیات مربوط به پرونده آگاهی یابد و وکیل متخصص بامطالعه آن درمییابد که به چه صورت میتواند از حقوق موکل خود دفاع کند و در چارچوب قانونی سعی در اثبات بیگناهی یا کاهش مجازات موکل خود داشته باشد.
یک مطلب کلی قبل از مطالعه این بخش که باید همه بدونند ، اینه که مطالب توی اینترنت، خیلی بدرد توی دادگاه نمیخوره . این تجربه وکیله که هم زمان می تواند از یکی دفاع و یا بر علیه اون اقامه دعوا کنه و پیروز از دادگاه خارج بشه .
قبول دعاوی حقوقی
شماره و آدرس دفتر وکیل ملکی در تهران
برای مشاوره و اعلام وکالت در پرونده های حقوقی در تهران و سایر شهرستان ها ، می توانید با حضور در دفتر وکالت وکیل حقوقی به ادرس شعبه شرق: میدان رسالت خیابان فرجام پلاک ۹۴۸ تلفن ۵- ۷۷۲۱۲۴۵۴ و یا نزدیکترین دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا از مشاوره وکیل متخصص کیفری استفاده نمود و در صورتی که بعد مسافت و یا سایر عوامل مانع حضور شما می گردد از طریق شماره تلفن ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ به صورت تلفنی، واتساپ و تلگرام با وکیل حقوقی در فرجام گروه حقوقی حق گرا در تماس باشید تا علاوه بر مشاوره در خصوص نحوی اعطای وکالت نیز توضیحات لازم ارائه گردد. ضمن اینکه در سایر نقاط شهر تهران نیز می توانید با مراجعه به سایر دفاتر حق گرا در غرب و شمال و مرکز تهران می توانید به آدرسهای ذیل همین صفحه مراجعه نمایید. ضمن اینکه در صورتی که سوال حقوقی داشته باشید می توانید به سایت دوم به نشانی haghgara.com مراجعه نمایید
مشاوره رایگان
شما می توانید با طرح سوالات حقوقی خود در سایت های مجموعه گروه حق گرا و درخواست پاسخ ، از مشاوره رایگان وکلای حق گرا بهره مند شوید
مطالعه پرونده توسط متهم:
همانطور که پیشتر بیان شد، متهم نیز میتواند و حق دارد بهعنوان یکی از طرفین دعوی پروندهای را که برای آن به وی اتهام زدهشده است مطالعه و بررسی نماید. او میتواند از جزئیات پرونده آگاهی یابد تا اقدامات لازم را برای دفاع از خود انجام داده و بهدرستی بداند که برای چه چیزهایی به وی اتهام زدهشده است و چه مدارکی را لازم است برای رفع اتهام ارائه دهد.
موارد صدور قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق ، اسناد و مدارک پرونده
برای پاسخ به این سوال که موارد صدور قرار عدم دسترسی متهم چیست باید گفت که بر طبق ماده ۱۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری : چنانچه بازپرس ، مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق ، اسناد یا مدارک پرونده را با ضرورت کشف حقیقت منافی بداند ، یا موضوع از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور باشد با ذکر دلیل ، قرار عدم دسترسی به آن ها را صادر می کند .
بر اساس ماده ۱۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری، در سه مورد بازپرس میتواند متهم و وکیل او را از دسترسی به پرونده منع کند:
- جرایم منافی عفت
- جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی
- پروندههایی که مطالعه یا دسترسی به آنها منافی ضرورت کشف حقیقت است.
در واقع برای صدور قرار باید یک از موارد زیر وجود داشته باشد تا بازپرس اجازه صدور قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اسناد و مدارک پرونده را داشته باشد این موارد به تفکیک عبارتند از :
- ۱ – اگر بازپرس مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق ، اسناد یا مدارک پرونده را با ضرورت کشف حقیقت منافی بداند می تواند قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده را صادر نماید و به طرفین ابلاغ کند .
- ۲ – همچنین در صورتی که موضوع پرونده از جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی باشد می توان قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او را صادر کرد .
- ۳ – در اتهامات مربوط به منافی عفت باشد بازپرس می تواند متهم و وکیل او را از دسترسی به اوراق و مدارک منع نماید .
- ۴ – در جرایم با مجازات سلب حیات و حبس ابد بازپرس این اختیار را دارد که قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده را صادر نماید .
بیشتر بدانیم :مطالعه پرونده حقوقی
درخواست مطالعه پرونده
آیا وکیل میتواند در تعیین وقت نظارت، پرونده را مطالعه کند؟
در ابتدا میخواهیم ببینیم تعیین وقت نظارت چیست و در حالت کلی تعیین وقت دادرسی به چند دسته تقسیم میشود؟
بررسی بسیاری از پروندهها در دادگستری، مشمول وقت عادی میشود و این یعنی در شرایط عادی و بدون فوریت در نوبت رسیدگی قرار میگیرد اما درصورتیکه قانونگذار صلاح بداند برای تسریع روند رسیدگی، وقت خارج از نوبت عادی تعیین میگردد که وقت نظارت یکی از این موارد فوقالعاده است.
لایحه مطالعه پرونده
بسمه تعالی
ریاست محترم شعبه …… دادگاه کیفری دو شهر اصفهان
موضوع : درخواست مطالعه پرونده
با سلام
احتراما ضمن تقدیم نسخه اول وکالتنامه و ابطال تمبر وکالتی درخواست مطالعه پرونده کلاسه ۰۰۰۰۰۰مطروحه در آن شعبه مورد استدعاست ، خواهشمند است دستور فرمائید پرونده جهت مطالعه و عنداللزم اخذکپی از اوراق آن در اختیار اینجانب قرار گیرد.
با تجدید احترام
انواع وقت خارج از مدت یا فوقالعاده:
با توجه به ماده ۱۷۷ قانون آئین دادرسی مدنی که در آن گفتهشده است: دعاوی تصرف عدوانی و ممانعت و مزاحمت از حق تابع تشریفات آئین دادرسی نیستند و خارج از نوبت به عمل میآیند.
همچنین در ماده ۴۳۷ قانون آئین دادرسی کیفری بیانشده است که هر وقت تجدیدنظرخواه یا فرجامخواه مدعی اعسار از پرداخت هزینه دعوا شوند، دادگاه صادرکننده اولین رأی، به این ادعا خارج از نوبت رسیدگی مینماید.
بنابراین، اموری که به دستور قاضی فوریت دارند و باید به آنها سریعاً رسیدگی شود، در دادگاه زودتر از بقیه پروندهها و خارج از نوبت بررسی میگردند.
بیشتربدانیم : وکیل واخواهی در امور کیفری
وقت فوقالعاده در چه زمانهایی تعیین میشود؟
یکی از موارد، در ماده ۱۲۰ قانون آئین دادرسی مدنی ذکرشده است که طبق آن بیانشده است: اگر قرار تأمین اجرا شود و بهموجب رأی قطعی محکومبه بطلان دعوا شود یاحقی برای وی اثبات نگردد، خوانده میتواند تا بیست روز پس از ابلاغ حکم قطعی دادگاه، خسارتی را که از قرار تأمین به وی واردشده مطالبه نماید و برای این کار باید دلایل خود را نیز ارائه دهد. همچنین شایان توجه است که در این مطالبه خسارت، پرداخت هزینه دادرسی لازم نیست.
علاوه بر آن، بر اساس ماده ۲۴۵ قانون آئین دادرسی کیفری، دادگاه باید به اختلافات میان بازپرس و دادستان در مورد بازداشت موقت، در وقت فوقالعاده رسیدگی نماید.
وقت نظارت چیست؟
وقت نظارت یا احتیاطی جلسهای است که برای بررسی پرونده بدون حضور طرفین دعوا توسط قضات برگزار میشود. وقت نظارت در قانون پیشبینینشده است اما در برخی موارد که تحت نظر بودن پرونده ضرورت دارد، وقت احتیاطی یا نظارت در دفتر تعیین اوقات ثبت میگردد تا در وقت فوقالعاده به آن رسیدگی شود و پرونده تحت رسیدگی باقی ماند.
وقت نظارت معمولاً بعد از صدور قرار کارشناسی، قرار تحقیق و معاینه محل و… تعیین میشود
در رابطه بااینکه وکیل میتواند در وقت نظارت پرونده را مطالعه نماید یا خیر، شایانذکر است که منعی برای این موضوع وجود ندارد و وکیل اجازه دارد این کار را انجام دهد.
مطالعه پروندهای که زمان زیادی از آن گذشته باشد به چه صورت هست؟
اگر شما پروندههای مختلفی در موضوعات متفاوت داشته باشید و مدتی از روند بررسی هرکدامشان گذشته باشد، در صورت نیاز به مطالعه مجدد پرونده، میتوانید درخواست خود را به دادگاه یا دادسرای مربوطه ارائه دهید و آن محل صالح برای رسیدگی، به درخواست شما پاسخ خواهد داد و مجوز مطالعه پرونده را صادر خواهد کرد.
تفاوت مطالعه پرونده در دادگاه و دادسرا:
مطالعه پرونده در دادسرا و دادگاه باهم تفاوتهایی دارند، چراکه مراحل مقدماتی و اولیه رسیدگی به پرونده در دادسرا انجام میشود اما مراحل بعدی در دادگاه اعمال میگردد. مطالعه پرونده در دادسرا معمولاً سخت است و اجازه این کار داده نمیشود، اما در دادگاه با توجه به قانون هیچ منعی برای این کار وجود ندارد و شاکی و متهم میتوانند پرونده را با جزئیات دقیق مطالعه نموده و بررسی کنند.
سپردن مطالعه پرونده به وکیل چه مزایایی دارد؟
اگر شما مطالعه پرونده را به یک وکیل و کارشناس حقوقی خبره بسپارید، بهراحتی میتوانید جریان رسیدگی به پرونده خود را سرعت بخشید و با دقت و تخصص بالایی به احقاق حقوق خود بپردازید. همچنین دیگر نیازی نیست به شعبات مختلف دادگاه مراجعه کنید و درروند رسیدگی به پرونده سردرگم نخواهید بود و از اتلاف وقتتان جلوگیری خواهید کرد.
بیشتر بدانیم : حق دسترسی به وکیل حق دسترسی وکیل
مطالعه پرونده در دادگاه توسط وکیل چه مراحلی دارد؟
لازم است که وکیل برای درخواست مطالعه پرونده در دادگاه لایحهای را به دادگاه تقدیم نماید و از دادگاه درخواست مطالعه پرونده را داشته باشد. درصورتیکه درخواست وی تائید شود میتواند پرونده را مطالعه نموده و در جریان کلی جزئیات پرونده و روند رسیدگی به آن قرار گیرد. برای کپی اوراق مربوط به پرونده و مدارک نیز باید لایحهای به دادگاه تقدیم نماید و اجازه کپی اوراق پرونده را از دادگاه صالح درخواست کند.
نحوه مطالعه پرونده کیفری:
یکی از سؤالاتی که در خیلی از مواقع برای شاکی یا متهم در پروندههای مختلف پیش میآید این است که نحوه مطالعه پرونده به چه صورت هست و چگونه باید بهطور صحیح از جزئیات پرونده آگاهی یافت؟
پیش از هر چیزی نیاز است که شما علم حقوقی موردنیاز برای پرونده را دارا باشید، یعنی بدانید که پرونده کیفری یا حقوقی مدنظر، چه جزئیاتی دارد و معمولاً روند رسیدگی به آن، به چه صورت هست. موادی که آن موضوع در قوانین مختلف به خود اختصاص داده است را بشناسید و بتوانید آنها را با موضوع موردنظر خود تطبیق دهید. از وکیل خود کمک بگیرید و اگر در جزئیات پرونده اتهامی به شما واردشده و حقوقتان بهناحق در حال پایمال شدن است، بدانید که چگونه باید در پی احقاق حقوقتان با توجه به جزئیات پرونده اقدام کنید
نحوه صدور قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق ، اسناد و مدارک پرونده
برای اطلاع از نحوه صدور قرار عدم دسترسی متهم به اسناد و مدارک موجود در پرونده با وجود موارد قانونی می توان از دسترسی متهم و وکیل وی به اوراق و مدارک پرونده جلوگیری نمود و قرار مقتضی را صادر کرد اما قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده باید به نحوی که در قانون بیان شده است صادر گردد .
در واقع نحوه صدور قرار عدم دسترسی متهم بدین صورت است که ابتدا باید بازپرس با ذکر دلیل قرار عدم دسترسی را صادر می نماید به عبارت دیگر باید بازپرس قید نماید که با توجه به کدام دلیل این قرار صادر شده است و علت صدور آن را در قرار مندرج نماید .
بعد از صدور قرار باید قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده حضوری به متهم یا وکیل ابلاغ گردد و به اطلاع ایشان برسد . متهم یا وکیل ایشان می توانند به قرار اعتراض کنند که این قرار ظرف ۳ روز قابل اعتراض در دادگاه صالح است .
همچنین بعد از این که متهم یا وکیل به قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده اعتراض نمود دادگاه مکلف است در وقت فوق العاده به اعتراض رسیدگی و تصمیم گیری کند .
لازم به ذکر است که برای استناد قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به اوراق و مدارک پرونده می توان به ماده ۱۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری مراجعه نمود .
در خصوص دادگاه های کیفری نیز ماده ۳۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری به حق شاکی یا مدعی خصوصی و متهم یا وکلای آنان جهت مطالعه پرونده، تحصیل اطلاعات از پرونده و اخذ تصویر از اوراق پرونده اشاره می کند. در مقام بیان استثنا تبصره آن ماده مقرر می کند: «دادن تصویر از اسناد طبقه بندی شده و اسناد حاوی مطالب مربوط به تحقیقات جرائم منافی عفت و جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی ممنوع است.» همانگونه که از تکرار این حق در مواد گوناگون مشخص است این حق ریشه در حقوق بنیادی تری مثل حق دفاع یا حق بر دانستن دارد و باید همواره نگاه تنگ نظرانه ای به موانع و عوامل تحدید کننده داشته باشیم.
به نظر می رسد این دست از ممانعت ها بیش از اینکه ریشه در تحلیل حقوقی مقامات قضایی داشته باشد ریشه نقص وسایل اداری و امکانات دادگستری دارد. در گذشته نه چندان دور، تنها راه اخذ رونوشت و تصویر، تهیه کپی از اوراق پرونده بود، شعب دادسراها و دادگاه ها نیز فاقد تجهیزات لازم برای تصویر برداری و کپی از مدارک بودند(وهستند) لاجرم،، اوراق صورتجلسه باید در اختیار طرفهای پرونده قرار می گرفت و همین امر می توانست دارای توالی فاسدی همچون دستبردن در صورتجلسات را داشت باشد. در آن دوره علی رغم تصریح ماده ۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری قدیم به وجود چنین حقی، دادسراها و دادگاه ها از توجه بدان اعراض می کردند و وکلا و اصحاب دعوی نیز با دیده اغماض بر آن می نگریستند؛ اما امروزه با توجه به بسط تجهیزات الکترنیکی امکان اخذ تصویر در برابر دیدگان مقام قضایی یا کارمندان دادگاه میسور است و عدم توجه بدان غیر قابل توجیه و نقض حقوق اصحاب دعوی محسوب می شود و انتظار است مقامات قضایی از چنین ممانعت هایی که موجبات نقض حقوق اصحاب دعوی را در بردارد، خودداری نمایند.
✅ ۱۰ سؤال پرتکرار درباره قرار عدم دسترسی وکیل به مدارک پرونده + پاسخ کامل
۱. قرار عدم دسترسی به مدارک پرونده چیست و چرا صادر میشود؟
قرار عدم دسترسی یعنی مقام تحقیق (بازپرس) با استناد به ماده ۱۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری، اجازه نمیدهد وکیل یا متهم به برخی مدارک مهم پرونده دسترسی کامل داشته باشند.
این قرار معمولاً در پروندههای سنگین مثل جرایم امنیتی، قتل، جرایم سازمانیافته، و جرایم موجب مجازات سلب حیات صادر میشود تا روند تحقیق آسیب نبیند.
۲. آیا بازپرس میتواند بدون دلیل موجه، وکیل را از دیدن اقاریر یا گزارش کارشناسی محروم کند؟
خیر.
بازپرس باید دلایل مشخص، ضرورت قانونی و خطر آسیب به تحقیقات را در قرار خود بنویسد.
تصمیمهای کلی و بدون استدلال قابل اعتراض هستند.
۳. آیا وکیل متهم میتواند نسبت به صدور قرار عدم دسترسی اعتراض کند؟
بله.
بر اساس ماده ۱۹۱، وکیل میتواند به دادستان ناظر پرونده اعتراض کند.
دادستان موظف است ظرف مهلت قانونی بررسی و نظر خود را اعلام کند.
۴. مدت قرار عدم دسترسی چقدر است؟
این قرار نمیتواند دائمی باشد.
تا زمانی ادامه دارد که ضرورت حفاظتی یا تحقیقاتی وجود داشته باشد.
به محض رفع ضرورت، وکیل باید دسترسی پیدا کند؛ در غیر این صورت، ادامه محرومیت تخلف محسوب میشود.
۵. آیا متهمی که پروندهاش جرم موجب سلب حیات دارد، حق بیشتری برای دسترسی به وکیل دارد؟
بله.
در جرایم مهم مثل قتل عمد، محاربه، افساد فیالارض یا جرایم با مجازات سنگین، محدودیت دسترسی باید با احتیاط بسیار بیشتر اعمال شود.
هرگونه تضییع حق دفاع در این پروندهها میتواند موجب ابطال تحقیقات یا نقض حکم شود.
۶. اگر وکیل نتواند پرونده را ببیند، آیا میتواند دفاع مؤثر داشته باشد؟
عملاً خیر.
به همین دلیل قانون تأکید دارد که قرار عدم دسترسی فقط باید در حد ضرورت و موقت باشد.
وکیل بدون مطالعه پرونده امکان دفاع واقعی و کامل ندارد.
۷. آیا وکیل میتواند درخواست کند بخشی از پرونده که محرمانه نیست، در اختیارش قرار گیرد؟
بله.
وکیل میتواند درخواست access جزیی بدهد؛ یعنی اسناد غیرمحرمانه یا بخشهایی از گزارشات که به روند تحقیق لطمه نمیزند.
بازپرس موظف است این درخواست را بررسی کند.
۸. آیا عدم دسترسی وکیل میتواند موجب نقض رأی در دادگاه تجدیدنظر شود؟
بله.
اگر ثابت شود که عدم دسترسی به پرونده باعث تضییع حق دفاع متهم شده، دادگاه تجدیدنظر میتواند حکم را نقض و رسیدگی را مجدداً دستور دهد.
۹. آیا خانواده متهم میتوانند نسبت به این قرار اعتراض کنند؟
خیر.
فقط وکیل یا متهم حق اعتراض دارند.
اما خانواده میتوانند از طریق وکیل منتخب یا تسخیری اقدام کنند.
پیشنهاد می کنیم حتما در این گونه موارد با یک وکیل مشورت نمایید شما می توانید با تماس با شماره ۰۹۱۲۰۹۱۶۵۲۱ از این امکان مشورت استفاده نمایید.
۱۰. آیا در پروندههای امنیتی، قرار عدم دسترسی همیشه صادر میشود؟
خیر.
هرچند در پروندههای امنیتی احتمال صدور این قرار بیشتر است، اما صدور خودکار و دائمی قانونی نیست.
بازپرس باید ضرورت و دلیل مشخص داشته باشد، نه صرف عنوان جرم.
🎯
قرار عدم دسترسی وکیل به مدارک پرونده در چه شرایطی صادر میشود و چگونه میتوان به آن اعتراض کرد؟ در این مطلب ۱۰ سؤال پرتکرار درباره محدودیتهای دسترسی وکیل، حقوق متهم و نحوه پیگیری قانونی توضیح داده شده است.
🏷️
قرار عدم دسترسی وکیل، حقوق متهم، حق دفاع، دسترسی به پرونده کیفری، اعتراض به قرار بازپرس، ماده ۱۹۱ آیین دادرسی کیفری، پرونده قتل، جرایم موجب سلب حیات، وکیل پرونده قتل، ضابطین قضایی، بازپرس، حقوق قانونی وکیل