حبس تعلیقی چیست ؟

حبس تعلیقی چیست ؟

درباره اصطلاح “حبس تعلیقی” باید بگوییم که طبق قانون مجازات اسلامی، در صورتی که فردی به مجازات حبس تعزیری محکوم شود، بسته به شرایط و تصمیم قاضی، قسمتی یا کل مجازات ممکن است به تعلیق درآید.
به بیان دیگر، زمانی که شخصی طبق قانون محکوم و مجازات تعیین شده برای او حبس باشد، اما به تشخیص قاضی، اجرای حبس برای مدتی به تعلیق درآید، این حالت را “حبس تعلیقی” گویند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در این مورد، می توانید مقاله شرایط تبدیل حبس تعزیری به تعلیقی را مطالعه نمایید.

اگر طی مدت تعیین شده، فرد محکوم به هیچ جرمی مرتکب نشود، محکومیت “حبس” او لغو می‌شود و در صورتی که فرد در این مدت به جرمی مرتکب شود، تنفیذ “مجازات حبس تعلیقی” او اجرا خواهد شد.
به عنوان مثال، زمانی که یک فرد به “حبس تعلیقی ۱۲ ساله” محکوم شده است، به این معناست که او محکوم به “حبس ۱۲ ساله” است که به‌طور موقتی به تنفیذ در نمی‌آید.
اما اگر طی این مدت زمان به جرم دیگری مرتکب شود، حکم اعمال شده و او به عنوان “زندانی” محکوم خواهد شد.

دفتر وکالت در تهران

بیشتر بدانیم : حبس تعزیری

حبس تعلیقی مطابق قانون مجازات اسلامی

در بخش قبل، پاسخی را نسبت به مفهوم “حبس تعلیقی” ارائه دادیم.
همچنین بیان کردیم که در صورتی که فردی محکوم به مجازات حبس تعزیری شود، قاضی دادگاه می‌تواند بر اساس شرایط موجود، تصمیم بگیرد تا مجازات را هم به صورت کامل و هم به صورت ناقص تعلیق دهد.
در این بخش قصد داریم به بررسی “تعلیق مجازات به موجب قانون مجازات اسلامی” بپردازیم.

حبس تعلیقی، در قانون مجازات اسلامی و در ماده ۴۶، به شرح زیر آمده است: در جرائم تعزیری درجه ۳ تا ۸، دادگاه می تواند، در صورت وجود شرایط مقرر، به عنوان تعویق در صدور حکم، تمام یا بخشی از مجازات را از ۱ تا ۵ سال معلق نماید.
دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری نیز پس از اجرای یک سوم مجازات، می تواند از دادگاه صادر کننده حکم قطعی، درخواست تعلیق را داشته باشد.
همچنین، محکوم پس از تحمل یک سوم مجازات، در صورت دارا بودن شرایط قانونی، می تواند از طریق دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری، درخواست تعلیق را داشته باشد.

لازم است توجه داشته باشیم که اگر فردی که در زمان صدور حکم حبس تعلیقی قرار دارد، در ارتکاب جرمی دیگر گرفتار شود، مجازات هر دو جرم، به این معنی که مجازاتی که برای جرمی که حکم حبس تعلیقی برای آن صادر شده است و جرمی که در دوره تعلیق مجازات، ارتکاب شده است، به او تعلق می‌گیرد.

شرایط حبس تعلیقی

در بخش‌های قبلی، توضیح داده شد که حبس تعلیقی یعنی زمانی که قاضی ممکن است در شرایط خاصی تصمیم بگیرد مجازات حبسی که برای متهم تعیین شده است را معلق کند.
اما حالا سوال پیش می‌آید که در چه شرایطی مجاز است حبس تعلیقی اعمال شود؟ شرایط تعلیق مجازات مطابق با قانون مجازات اسلامی در ماده ۴۶ این قانون تعیین شده‌است و شامل موارد زیر است:

در ابتدا، می‌توان گفت که مجازات حبس تنها به دلیل تعزیر نیست و حبس‌های حدی نمی‌توانند تعلیق شوند.
زیرا مجازات‌های حدی براساس قوانین شرعی تعیین شده‌اند و قاضی حقی ندارد که میزان آن‌ها را تغییر دهد.
اما طبق ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی، تعزیر مجازاتی است که نوع، مقدار، کیفیت اجرا و مقررات مرتبط با آن به وسیله قانون تعیین شده است.

همواره، باید به اندازه‌ای مدت زمانی مشخص را برای حبس در نظر بگیریم؛ این مدت زمان می‌تواند بین سه ماه تا پانزده سال باشد.
به عبارت دیگر، امکان دارد که فردی مجازات حبس تعزیری درجه ۲ را بگیرد و مجازات آن به مدت ۱۶ سال باشد، چنانچه قاضی قادر به تعلیق این حکم نیست.

تفاوت زندان تعلیقی و حبس تعزیری

در بخش قبل، شرایط تنفیذ حبس تعلیقی را شرح داده و اظهار کرده‌ایم که این نوع حبس فقط درجه سوم تا هشتم حبس تعزیری محکوم شده است.
اما نوع دیگری از حبس در قانون مجازات اسلامی وجود دارد که به آن حبس تعزیری می گویند.
در این بخش از مقاله، می خواهیم بخش تعیین مجازات حبس تعزیری را توضیح داده و تفاوت آن را با حبس تعلیقی مورد بررسی قرار دهیم.

با توجه به ماده ۱۸ از قانون مجازات اسلامی، تعزیر یک نوع مجازات است که نوع، میزان، کیفیت اجرا و قوانین مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام آن، توسط قانون تعیین می‌شود.
حبس نیز یکی از انواع مجازات تعزیری است که در ماده ۱۹ از قانون مجازات اسلامی مشخص شده است.
حبس تعزیری هشت درجه دارد و شدیدترین نوع آن، درجه یک است که شامل حبس بیش از بیست و پنج سال می‌شود و خفیف‌ترین نوع آن، حبس درجه هشت است که شامل حبس تا سه ماه است.

با توجه به ماده قانون مجازات اسلامی، تفاوت بین حبس تعلیقی و حبس تعزیری در این است که در حبس تعلیقی، مجازات حبس به تعویق می افتد و در واقع معلق می‌شود.
اما حبس تعزیری به صورت عادی و بدون تعویق، به اجرا در می‌آید.
همچنین، حبس تعلیقی فقط در مورد درجات سه تا هشت حبس تعزیری اعمال می‌شود.
در صورت حبس تعلیقی، پس از گذشت مدت قانونی، مجازات حبس اجرا نمی‌شود، اما در حبس تعزیری، مجازات به صورت عملی اجرا می‌شود مگر اینکه تعلیق شود.

بیشتر بدانیم : مجازات قابل تعلیق کدامست؟

فواید حبس تعلیقی

• کمک به اصلاح مجرمان
• کمک به بازگشت آن ها به اجتماع
• کاهش جمعیت زندان ها
• پیشگیری از تاثیرات مخرب محیط زندان بر مجرم

حبس تعلیقی به چه کسانی تعلق میگیرد؟

طبق ماده ۴۰ قانون مجازات اسلامی در صورتی که شرایط زیر مهیا باشد قاضی می تواند اجرای مجازات مجرم را معلق کند:
1. وجود جهات تخفیف که شامل موارد زیر است:

• گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
• همکاری مؤثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان ، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
• اوضاع و احوال خاص مؤثر در ارتکاب جرم ، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
• اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار مؤثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
• ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
• کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
• خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
• مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم “

۲. پیش بینی این که مجرم اصلاح می شود
3. مجرم ضرر و زیان وارده را جبران نماید و یا برای جبران ان ترتیباتی فراهم آورد
4. مجرم سابقه کیفری موثر نداشته باشد

بیشتر بدانیم : جرایم موجب حبس ابد

جرایم غیر قابل تعلیق و تعویق

طبق ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی صدور حکم و اجرای مجازات در مورد جرائم زیر قابل تعلیق و تعویق نیست:

• جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، خرابکاری در تاسسیسات آب، برق، گاز، نفت و مخابرات
• جرائم سازمان یافته، سرقت مسلحانه یا مقرون به آزار، آدم ربایی و اسید پاشی.
• قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت با چاقو یا هر نوع اسلحه ی دیگ ، جرائم علیه عفت عمومی، تشکیل یا اداره مراکز فساد و فحشا.
• قاچاق عمده مواد مخدر یا روانگردان، مشروبات الکلی و سلاح و مهمات و قاچاق انسان.
• تعذیر بدل از قصاص نفس، معاونت در قتل عمدی، محاربه و افساد فی الارض. در این موارد بهتر است با وکیل قتل در گروه وکلای حق گرا صحبت کنید.
  جرائم اقتصادی با موضوع جرم بیش از یکصد میلیون ریال.

نکات مربوط به حبس تعلیقی و تعزیری

• امکان صدور تعلیق حکم و مجازات در مورد جرائم حدی و دیه یا قصاص وجود ندارد.
• در حکم تعلیقی تنها جنبه عمومی مجازات مجرم به تعویق می افتد و به حالت تعلیق در می آید. و جنبه خصوصی مجازات مانند خسارت یا دیه مشمول آین حکم نمی شود.
• اگر مجرم در زمانی که برای او تعیین شده که از یک تا پنج سال متفاوت است مرتکب جرم نشود نه تنها مجازات او اجرا نمی شود بلکه سوء سابقه نیز برای او در نظر گرفته نمی شود.
• مجازات های تعزیری باید مادون حدود، یعنی کمتر از مجازات های حدی باشند.
• تعلیق مجازات یکی از موارد تخفیف مجازات می باشد و اگر دادگاه در رای صادره تصریح در تعلیقی بودن مجازات ننموده باشد در صورت قطعیت رای توسط اجرای احکام رای به مرحله اجرا در خواهد آمد.
• مجازات ها قابل خریدن نیستند .اما تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی ممکن است و آن هم از موارد تخفیف مجازات می باشد.

بیشتر بدانیم : پابند الکترونیکی / تبدیل زندان به حبس خانگی