جرم کودک آزاری و مجازات آن

مفهوم کودک آزاری و مصادیق آن

کودک آزاری به هر نوع رفتاری گفته می شود که توسط والدین یا دیگران بر روی کودک(فرد زیر ۱۸ سال) انجام می گیرد و به سلامتی جسمی و روانی وی آسیب می رساند. کودک آزاری ممکن است به صورت انجام عمل «فعل» باشد مانند تنبیه بدنی و یا عدم انجام عملی«ترک فعل» باشد مانند گرسنه نگه داشتن عمدی کودک. رفتارهایی که به‌صورت تصادفی انجام می‌شوند کودک آزاری به حساب نمی‌آیند، مانند این‌که کودکی به علت تصادم با موتور دچار مصدومیت شود.

تعریف کودک آزاری:

کودک آزاری به هر نوع رفتاری گفته می شود که توسط والدین یا دیگران بر روی کودک(فرد زیر ۱۸ سال) انجام می گیرد و به سلامتی جسمی و روانی وی آسیب می رساند. کودک آزاری ممکن است به صورت انجام عمل «فعل» باشد مانند تنبیه بدنی و یا عدم انجام عملی«ترک فعل» باشد مانند گرسنه نگه داشتن عمدی کودک. رفتارهایی که به‌صورت تصادفی انجام می‌شوند کودک آزاری به حساب نمی‌آیند، مانند این‌که کودکی به علت تصادم با موتور دچار معیوبیت شود.

علائم کودک آزاری:

از علائم کودک آزاری می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

افسردگی، اختلال شخصیت، ناتوانی در یادگیری، پرخاشگری، احساس گناه، کاهش اعتماد به نفس، جویدن ناخن و …

انواع کودک آزاری:

کودک آزاری انواع مختلفی دارد مانند کودک آزاری جسمی، عاطفی ، جنسی، صنعتی، تحصیلی

بیشتر بدانیم :لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان و مجازاتهای عدم رعایت آن

[WD_Button id=3119]

تشریح مصادیق کودک آزاری:

۱) کودک آزاری جسمی:

به هر نوع سوءرفتاری گفته می شود که بر روی جسم کودک انجام گرفته و موجب صدمه زدن به وی می شود مانند شکستن استخوان، سوزاندن پوست، ایجاد جراحت یا بریدگی یا کبودی بر روی جسم کودک.

۲) کودک آزاری عاطفی(روانی)

به رفتارهایی گفته می شود که کودک را به لحاظ عاطفی (روانی) تحت تاثیر قرار میدهد مانند بی توجهی و غفلت نسبت به کودک، فراهم نکردن بهداشت،طردکردن، نادیده گرفتن،خرد کردن شخصیت، وادارکردن کودک به انجام رفتار نامناسب.

۳) کودک آزاری جنسی :

به هر نوع بهره کشی جنسی از کودک گفته می شود که توسط افراد دیگر انجام می شود مانند ازدواج زود هنگام، لمس بدن کودک، وادار کردن کودک به مشاهده تصاویر و یا اعمال مستهجن.

۴) کودک آزاری صنعتی:

به استفاده از کودکان در انواع مشاغل گفته می شود مانند کار کردن کودکان در کارخانه ها، تولیدی ها،مزارع .

۵) کودک آزاری تحصیلی :

به مجبور کردن کودک جهت گرفتن نمره بالا و تحصیل در مدارج بالا هنگامی که کودک به لحاظ ذهنی توانایی نداشته باشد کودک آزاری محسوب می شود.

[WD_Button id=3117]

بیشتر بدانیم : آشنایی با مقررات قانونی که درباره کودکان کار وجود دارد!

علل کودک آزاری:

۱) علت خانوادگی :

نداشتن مهارت لازم توسط والدین جهت تربیت کودک،ناآگاهی والدین نسبت به توهین و تحقیرآمیز بودن رفتار آنان نسبت به کودک، سواد کم والدین، مشاجرات مکرر، داشتن سوء پیشینه توسط والدین باعث می شود آن ها با رفتارهای خود کودک را مورد آزار قرار دهند.

۲) علت فرهنگی :

زندگی کردن در طبقات اجتماعی و اقتصادی پایین کودک را بیشتر در معرض آسیب قرار می دهد.

۳) علت روانی :

هنگامی که والدین به اختلالات روانی مبتلا باشند کودکان را مورد آزار و اذیت قرار می دهند

مانند تندخویی، خشونت، بی توجهی و یا اینکه برخی از کودکان به علت شرایط روانی خاصی که دارند بیشتر در معرض آسیب قرار می گیرند مانند کودکان غیرطبیعی یا طرد شده.

۴) علت اقتصادی :

فقر باعث می شود والدین به علت فشارهای مالی کودکان را مورد آزار قرار دهند.

شرایط اعمال مجازات کودک آزاری

رساندن اشخاص خاطی به مجازات کودک آزاری می تواند باعث کم شدن خشونت علیه کودکان شود. قانونگذار برای حمایت بیشتر از کودکان جرایم علیه ایشان را عمومی تلقی کرده است. به این معنی که هر شخصی در جامعه با مشاهده آزار جسمی و روحی علیه کودکان می تواند اقدام به شکایت نماید. بنابراین پیگیری شکایت و مجازات کودک آزاری نیاز به شاکی خصوصی ندارد و این جرم از طرف دادستان عمومی پیگیری خواهد شد.

کودک آزاری می تواند هرگونه فعل یا ترک فعلی را شامل شود. به این ترتیب فقط آسیب فیزیکی به کودک، تحقیر، توهین و آزار جنسی جرم نیست. بلکه بی توجهی کردن به کودک، رها کردن او، گرسنه نگه داشتن کودک نیز از طرف قانونگذار جرم انگاری شده است.

عنوان پدر و مادر نمی تواند به اشخاص این اجازه را بدهد که هر نوع رفتاری با کودک داشته باشند. چنانچه شخصی آزار علیه کودک را مشاهده کند می توان با اطلاع دادن به مراکز قانونی جلو رفتار خشونت آمیز علیه کودکان را بگیرد.

تنبیه والدین چنانچه از حد معمول خارج شود و آثار صدمات جسمی بر روی تن کودک قابل مشاهده باشد، یا آسیب روحی مانند افسردگی و اضطراب ناشی از رفتار خشونت آمیز والدین در کودک دیده شود قابل پیگیری خواهد بود.

نحوه شکایت از کودک آزاری و مراحل اعمال مجازات کودک آزاری

افراد می توانند برای ثبت شکایت کودک آزاری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنند و شکایت خود را به ثبت برسانند. پس از آن پرونده در دادسرای عمومی یا حسب مورد در دادسرای اطفال پیگیری خواهد شد. با تعیین وقت قبلی در دادگاه کیفری به موضوع رسیدگی می شود و مجازات کودک آزاری اعمال خواهد شد.

چنانچه افراد در اطراف خود شاهد کودک آزاری هستند علاوه بر شکایت در مراجع قانونی می توانند از طریق پلیس ۱۱۰ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ موضوع را گزارش نمایند.

نحوه مقابله با کودک آزاری:

هر نوع کودک آزاری باید به مراکز ذیربط و از جمله آژانس اجتماعی و شماره تلفن ۱۲۳ گزارش شده تا از ادامه آن جلوگیری شود. همچنین هنگامی که با کودکی برخورد می شود که مورد آزار و اذیت قرار گرفته بهتر است با مراکز حمایت از کودکان تماس گرفته و آن ها را در جریان گذاشت.این مراکز ملزم هستند کودک را تحت حمایت قرار داده و حتی جهت دفاع از آن ها به مراجع قضایی مراجعه نمایند.

مجازات کودک آزاری:

۱- طبق قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب سال ۱۳۸۱، کودک آزاری جرم عمومی محسوب شده و نیازی به شاکی خصوصی ندارد.

۲- هرگونه خرید، فروش، بهره‌کشی و به کارگیری کودکان به منظور ارتکاب‌ اعمال خلاف ازقبیل قاچاق، ممنوع و مرتکب حسب مورد علاوه بر جبران خسارات وارده‌به شش ماه تا یک سال زندان و یا به جزای نقدی از ده میلیون ریال تا بیست میلیون ریال محکوم خواهد شد.

۳- هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده‌گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و ممانعت از تحصیل آنان ممنوع و‌مرتکب به سه ماه و یک روز تا شش ماه حبس و یا تا ده میلیون ریال جزای‌نقدی محکوم می‌گردد.

۴- کلیه افراد و مؤسسات و مراکزی که به نحوی مسؤولیت نگاهداری و‌سرپرستی کودکان را بر عهده دارند مکلفند به محض مشاهده موارد کودک آزاری مراتب را‌جهت پیگرد قانونی مرتکب و اتخاذ تصمیم مقتضی به مقامات صالح قضائی اعلام نمایند‌تخلف از این تکلیف موجب حبس تا شش ماه یا جزای نقدی تا پنج میلیون ریال خواهد بود.

آیا کودک آزاری توسط والدین جرم است ؟

خشونت خانگی تنها شامل افراد بزرگسال نمی‌شود، شاهد این ادعا آمار اورژانس اجتماعی در خصوص میزان کودک آزاری توسط والدین است. به عبارت دیگر کودک‌آزاری از جمله معضلات اجتماعی محسوب می‌شود که همگام با رشد آمار خشونت در جامعه، افزایش پیدا کرده است.

تا پیش از ۱۳۸۱، کودک‌آزاری از جرایم خصوصی شناخته می‌شد و فقط پدر که ولی‌ کودک است، حق داشت در صورت رخ دادن کودک‌آزاری شکایت کند. در ۱۳۸۱ طرحی ۱۲ ماده‌ای به پیشنهاد انجمن حمایت از حقوق کودکان به مجلس ارائه شد و با پیگیری کمیسیون بهداشت مجلس تصویب شد که بر اساس آن کودک‌آزاری از مصادیق جرایم عمومی قرار گرفت و اعلام جرم علیه مرتکبان کودک‌آزاری ممکن شد و این تولد رسمی کودک در قوانین ما بود. براساس این قانون کودک‌آزاری از جرایم عمومی محسوب می‌شود و نیاز به شاکی خصوصی ندارد، یعنی هرکس می‌تواند به محض دیدن مورد کودک‌آزاری آن را گزارش دهد و دادستان هم به‌عنوان مدعی‌العموم باید موضوع را پیگیری کند.

*کودک آزاری ها را با تلفن ۱۲۳ مطرح کنید

به منظور سهولت کار برای تماس با اورژانس اجتماعی ، شماره تلفن ۱۲۳ در نظر گرفته شده است
این شماره تلفن در ۱۹۰ شهرستان کشور قابل شماره گیری است و مردم می توانند موارد کودک آزاری، همسرآزاری و خودکشی را به آن گزارش کنند.
همجنین  مراکز مداخله بحران بهزیستی نیز مانند خط تلفنی ۱۲۳ در ۱۹۰ شهرستان قابل دستیابی است و مردم می توانند به صورت حضوری به این مراکز مراجعه کرده و موارد کودک آزاری، همسرآزاری و خودکشی را اطلاع دهند.
در بسیاری از مواقع ، موارد کودک آزاری که تلفنی یا از طریق خودروی خدمات سیار گزارش می شود به مراکز مداخله در بحران ارجاع داده می شوند چون در مراکز مداخله در بحران در مرکز استان علاوه بر روانشناس و مددکار، پزشک و پرستار و مشاور حقوقی هم وجود دارد.

نحوه ی نگارش لایحه درباره مجازات کودک آزاری

نگارش لایحه درباره مجازات کودک آزاری همانند نوشتن لایحه در تمام مباحث حقوقی، نیازمند مهارت و اطلاعات صحیح و کامل حقوقی می باشد. از آنجایی که مرتکبین این جرایم در برخی موارد، مشکلات روانی دارند و یا به دلیل مصرف مواد یا مشروبات الکلی دست به چنین کارهایی می زنند، در نوشتن لایحه باید به نکات این چنینی نیز اشاره کرد. علاوه بر وجود این مشکلات می توان در نوشتن لایحه به عوامل دیگری مانند مشکلات فرهنگی، اقتصادی، خانوادگی و… نیز اشاره کرد که می تواند کودک را در معرض آزار و اذیت قرار دهد چه بسا که در بیشتر موارد این اذیت ها از سوی والدین کودک خواهد بود. در لایحه درباره مجازات کودک آزاری می توان به این موارد نیز اشاره کرد. لایحه ی شما باید آغاز و پایان مناسبی داشته باشد و در عین مختصر بودن، ریز نکات اساسی را برای قاضی روشن کند. علاوه بر این موارد، باید توجه داشته باشید که نوشتن لایحه مذکور هدف شما را به صورت واضح مشخص کند و جای هیچ ابهامی را برای قاضی رسیدگی به پرونده باقی نگذارد. در ادامه ی مطلب به یک نمونه از لایحه درباره مجازات کودک آزاری اشاره می کنیم.

مصادیق جرم کودک آزاری و مجازات آن

قانونگذار برای حمایت از حقوق کودکان و مجازات کودک آزاری، قانون حمایت از کودکان و نوجوانان را در سال ۱۳۸۱ تصویب نمود.
مطابق ماده ۱ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان، کلیه افرادی که به سن هجده سالگی تمام(هجری شمسی) نرسیده اند، از حمایت های این قانون بهره مند می شوند.
در ماده ۲ قانون یادشده، مقنن به سلامت جسمانی کودکان اکتفا ننموده و تمامی اذیت و آزاری که موجب صدمه جسمی، روانی و اخلاقی به کودک شود را ممنوع اعلام کرده است.
همچنین مطابق ماده ۵ این قانون، کوک آزاری از جمله جرائم عمومی محسوب می شود و نیاز به شکایت شاکی خصوصی ندارد.
در خصوص مجازات کودک آزاری باید گفت که مطابق ماده ۳ قانون فوق الذکر، اعمالی همچون خرید، فروش، بهره‌ کشی و به کارگیری کودکان به منظور ارتکاب ‌اعمال خلاف از قبیل قاچاق، توسط قانونگذار ممنوع گردیده است و هر شخصی که مرتکب این اعمال گردد علاوه بر جبران خسارات وارده ‌به شش ماه تا یک سال زندان و یا به جزای نقدی از ده میلیون ریال تا بیست میلیون ریال محکوم خواهد شد.
همچنین مطابق ماده ۴ این قانون، هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده‌ گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و جلوگیری از تحصیل آن ها ممنوع و‌ مرتکب به سه ماه و یک روز تا شش ماه حبس و یا تا ده میلیون ریال جزای ‌نقدی محکوم می‌ گردد.
نکته قابل توجه این است که مطابق ماده ۶ قانون فوق، حتی برای کسانی که شاهد کودک آزاری هستند و هیچ اقدامی جهت جلوگیری از آن انجام نمی دهند ، مجازات تعیین شده است.
همچنین باید اشاره داشت که مطابق ماده ۷۹ قانون کار، به کارگیری افراد زیر ۱۵ سال و به کار گماردن افراد بین ۱۵ تا ۱۸ سال در کارهای سخت جرم است.

نمونه ی لایحه درباره مجازات کودک آزاری

ریاست محترم دادگاه اطفال و نوجوانان شهرستان…..

با عرض سلام و احترام

اینجانب……. مطالب ذیل را جهت دفاع از حقوق موکلم آقا / خانم……. در پرونده کلاسه ی……. معروض می دارم. از محضر محترم دادگاه، تقاضای صدور حکم شایسته را برای نامبرده خواستار می باشم.

چندی پیش آقای….. اقدام به شکایت از موکل بنده به اتهام تجاوز و کودک آزاری نمودند. با توجه به اظهارات کودک، طفل بزه دیده اینگونه بیان کرد که آقای….. (موکل بنده) با دیدن کودک، او را به طبقه پایین ساختمان برده و اقدام به درآوردن لباس های طفل و لمس بدن وی نموده است اما در این فاصله کودک از فرصت استفاده کرده و با دویدن به سمت راه پله خود را به خانه رسانده و موضوع را با پدرش در میان گذاشته است. با توجه به شکایت شاکی مبنی بر انجام عمل تفخیذ و تجاوز جنسی به طفل، نظریه پزشکی قانونی وجود آثار ضرب و جرح را رد و وجود علائم لواط را بر روی بدن طفل تایید نکرد که همین گواهی، دلیل محکمی مبنی بر بی گناهی موکل بنده می باشد. با توجه به انکار صریح موکلم نسبت به اتهام مذکور، اظهارات طفل بزه دیده، فقدان ادله اثباتی کافی و محکمه پسند، عدم وقوع بزه و وجود گواهی پزشکی قانونی مبنی بر عدم وجود آثار و با توسل به قاعده برائت، از محضر محترم دادگاه تقاضای صدور حکم برائت را برای موکلم خواستارم.

با تشکر و تجدید احترام