تصرف عدوانی

اگر شخصی با زور و بدون رضایت مالک یا مستاجر ، زمین یا ملک آن را تصرف کند این عمل وی تصرف عدوانی نامیده می شود.به عبارتی اگر کسی به جبر و تعدی ، مال مورد تصرف کسی را از دست او در آوردتصرف عدوانی  انجام داده و طبق قانون این عمل به دو صورت کیفری و حقوقی قابل پیگیری است.

تعریف حقوقی تصرف عدوانی :

 ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی :«دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.»

سابقه تصرف خواهان که مدعی تصرف عدوانی خوانده است چه مدت می باشد؟

در قانون قدیم حداقل یک سال گفته شده بود اما در حال حاضر طبق قانون جدید مدت مشخص نشده و مدت هر چندکوتاه باشد مورد حمایت قرار گرفته ولی با توجه به نظرات متعدد به نظر میرسد تصرف حداقل یک سال مد نظر می باشد و تصرف محسوب می شود.

اگر کسی بدون رضایت دیگری اتومبیل او را تصاحب و خود استفاده کند مرتکب تصرف عدوانی شده است ؟

خیر، تصرف عدوانی در رابطه اموال غیر منقول مانند زمین ،خانه ،مغازه ،و…مطرح می شود در رابطه با اموال منقول مثل اتومبیل جای بحث جرایم دیگر می باشد.

تفاوت و شباهت تصرف عدوانی کیفری با خلع ید

دعوای خلع ید (یا همان دعوای مالکیت ) : در واقع دعوای مالکیت دعوایی است که در آن دادگاه در صورتی حکم علیه خوانده صادر می نماید که خواهان با ارایه ادله متناسب ،مالکیت خود را نسبت ملک مورد دعوا که خوانده آن را انکار می نماید و نیز غاصبانه بودن ید خوانده را اثبات می کند. :در یک مثال ساده :آقای ب در یک منزل مسکونی ساکن و متصرف می باشد و آقای الف مدعی است که این منزل که آقای ب متصرف آن است ملک الف بوده و سند مالکیت دارد و آقای ب به زور و عدوان آن را متصرف شده و الف در خواست خلع ید  را دارد .

دعوای تصرف عدوانی :سبق تصرف خواهان و عدوانی بودن تصرف خوانده محور رسیدگی است .در دعوای مذکور مطابق ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی ابراز سند مالکیت دلیل سابقه تصرف خواهان می باشد مگر اینکه خوانده استفاده از حق را به طریق دیگر ثابت کند .

یعنی در دعاوی تصرف عدوانی مهم این است که خواهان سابقه تصرف در مال غیر منقول (ملک ،زمین ) داشته باشد و خوانده به زور مال غیرمنقول را از دست خواهان گرفته باشد و خودش تصرف کند .

در یک بیان کلی :در تصرف عدوانی مهم نیست ملکی  که خواهان قبلا در تصرف داشته مال خواهان بوده یا نه مهم این هست که ملک را در تصرف و اختیار داشته و به مالکیت خواهان توجه نمی کنیم و مهم این است که خواهان ادعا می کند ملکی را که در اختیار داشته دیگری (خوانده )به زور از چنگ او خارج کرده است ولی در دعوای خلع ید خواهان ادعا می کند که مالک ملک است و خوانده به زور آن را از اختیار او خارج کرده است

دعوای تخلیه ید چیست ؟ در دعوای تخلیه ید خواهان مدعی است که خوانده قبلا به موجب قانون یا قرار دادی مثل قرار داد اجاره متصرف در ملک من بوده ولی حالا که قانونا مهلت تصرف او تمام شده یا مدت قراردادش  تمام شده همجنان در ملک من مانده و ملک را تخلیه نمی کند و خوانده نیز قبول دارد که خواهان مالک ملک است ولی به زور از ملک خارج نمی شود.

برای مثال :آقای الف مستاجر و ساکن ملک اقای ب می باشد و عقد اجاره بین آنها به مدت یک سال منعقد شده است بعد از پایان یک سال آقای ب که مالک ملک (موجر) است به آقای الف (مستاجر) می گویند مهلت اجاره تمام شده و خانه را تخلیه کن ولی با این حال آقای الف (مستاجر ) خانه را تخلیه نمی کند  و در واقع در این صورت ادامه سکونت مستاجر قانونی نیست و عدوانی است و خواهان در این مورد دعوای تخلیه ید اقامه می کند .

ماده ۱۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی:«سرایدار ،خادم ،کارگر و به طور کلی هر امین دیگری ،چنانچه پس از ده روز از تاریخ ابلاغ اظهار نامه مالک یا ماذون از طرف مالک یا کسی که حق مطالبه دارد مبنی بر مطالبه مال امانی از آن رفع تصرف نکند متصرف عدوانی محسوب می شود.

ماده ۴۹۴قانون مدنی : عقد اجاره به محض انقضای مدت برطرف میشود و اگر پس از انقضای آن مستاجر عین مستاجره را بدون اذن مالک مدتی در تصرف خود نگاه دارد موجر برای مدت مذکور مستحق اجرت المثل خواهد بود، اگر چه مستاجر استیفای منفعت نکرده باشد و اگر با اجازه مالک در تصرف نگه دارد وقتی باید اجرت المثل بدهد که استیفا منفعت کرده باشد مگر اینکه مالک اجازه داده  باشد که مجانا استفاده نماید.

بیشتر بدانیم : تصرف عدوانی پارکینگ

اگر کسی ملک متصرفی مستاجر را از تصرف او خارج کند مستاجر چه دعوایی می تواند مطرح کند؟؟

مطابق ماده ۱۷۰ قانون آیین دادرسی مدنی مستاجر که متصرف قانونی ملک است در این صورت دعوای تصرف عدوانی مطرح می کند .

چه موقع دعوای تصرف عدوانی مطرح می شود ؟

۱.موضوع اختلاف مال غیر منقول باشد مثل زمین ،خانه ،مغازه و…

۲.خواهان مدعی تصرف قبلی در مال غیر منقول مزبور بوده :(یعنی خواهان مدعی باشد ملک مزبور مدتها در تصرفش بوده )و خواهان مدعی تصرف فعلی خوانده به طور عدوانی باشد .(خواهان مدعی باشد ملکی را که مدتها در تصرف داشته خوانده به زور از دست او گرفته )

۳. خوانده انکار کند .(خوانده همه ادعا های خواهان را انکار کند و مدعی تصرفات خودش

انواع تصرف عدوانی

تصرف عدوانی به دو دسته  کیفری  و  حقوقی تقسیم می شود

تصرف عدوانی کیفری

تصرف عدوانی کیفری عبارت است از اخراج مال غیر منقول بدون رضایت مالک یا اجازه از طرف مالک توسط دیگری با علم به موضوع و از روی عمد. جرم تصرف عدوانی از جمله جرایم علی اموال و مالکیت است که موضوع آن مال غیر منقول متعلق به دیگری است. قانونگذار در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی جرم تصرف عدوانی را پیش بینی نموده و بیان می دارد در صورت اجتماع عناصر سه-گانه جرم مرتکب به مجازات یک ماه تا یکسال حبس محکوم می شود.

جرم تصرف عدوانی

عناصر جرم تصرف عدوانی عبارتند از :

اول) عنصر قانونی جرم تصرف عدوانی : مواد ۶۹۰ تا ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی
دوم) عنصر مادی جرم تصرف عدوانی : استیلای عرفی و مادی مرتکب بر مال غیرمنقول متعلق به دیگری به قصد استفاده از آن به نفع خود.
سوم) عنصر معنوی جرم تصرف عدوانی : قصد اضرار به غیر، سوءنیت خاص این جرم نیست.

برای طرح دعوای تصرف عدوانی کیفری کدام مرجع صالح می باشد ؟

دادسرا و دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول

نکته : دعاوی مربوط به مال غیرمنقول مطابق قانون شوراهای حل اختلاف قابل طرح در شوراهای حل اختلاف نمی باشد

دعوای تصرف عدوانی را از کدام راه (حقوقی یا کیفری ) مطرح کنیم ؟

۱.اگر خواهان حقوقی باشیم نیاز به اثبات مالکیت و دلایل مالکیت خود نداریم و صرف اینکه ملکی را که حداقل یک سال در تصرف داشتیم از تصرف ما خارج کرده باشند کافی برای اقامه دعوای حقوقی خواهد بود .

۲.به دلایل و اسناد و مدارک خود نگاه می کنیم.اگر دلایل مالکیت مثل سند مالکیت داشته باشیم بهتر است دعوای کیفری مطرح کنیم چون داشتن سند مالکیت در مراجع کیفری مورد توجه قرار می گیرد ولی در حقوقی به سند توجه نمیشه فقط تصرف قبلی خواهان اگر محرز باشد کافی است .

۳.در اکثر مواقع خواهان صرفا میخواهد به ملک خود برسد و فقط از دنبال خسارت و آثار مالی و اجرت المثل ایام تصرف و…می باشد و دنبال مجازات خوانده از طریق کیفری ازجمله حبس نمی باشد .

۴.معمولا روند دادرسی حقوقی طولانی تر از کیفری می باشد .

۵.در صورت داشتن دلایل مالکیت و اسناد مالکیت اقامه دعوای کیفری سهل تر می باشد

۶.دعوی مربوط به مال غیر منقول از پیچیدگی و اهمیت بالا برخوردار می باشد و قانونگذار توجه ویژه به این مورد داشته است و….

با توجه به این موراد به طور مثال خواهان تصمیم می گیرد که از طریق کدام کانال حقوقی یا کیفری طرح دعوا کرده و احقاق حق کند.توصیه میشود براینکه درست انتخاب کنیم که از کدام راه وارد بشویم و چونه احقاق حق کنیم حتما در دعوا وکیل داشته باشیم .

پس در دادگاه کیفری خواهان باید مالکیت خود را اثبات کند ولی در دادگاه حقوقی خواهان نیاز به اثبات مالکیت ندارد و تصرف قبلی خواهان و عدوانی بودن عمل خوانده برای طرح دعوا کافی است

تفاوت تصرف عدوانی کیفری با حقوقی

۱-مهمترین فرق بین آنها در کیفری با حقوقی  بودن، وجود یا عدم وجود رکن روانی در متصرف عدوان است که برای مجرم شناخته شدن شخص مرتکب، باید توسط قاضی احراز شود که وی میدانسته مال متعلق به غیر است.
2- در قانون مجازات اسلامی احراز مالکیت ضرورت دارد در حالی که در قانون آیین دادرسی مدنی نیاز یه احراز مالکیت نیست همچنین در قانون آیین دادرسی مدنی احراز سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف (تصرف جدید) خوانده ملاک بوده ولی در قانون مجازات اسلامی نیازی به کشف و احراز سبق تصرف شاکی نمی باشد.
3-دعوی تصرف عدوانی با تقدیم دادخواست حقوقی قابل طرح بوده ولی شکایت کیفری تصرف عدوانی صدور حکم رفع تصرف نیاز به تقدیم دادخواست حقوقی ندارد و صرف شکایت کیفری برای تعقیب جزایی متهم و صدور حکم رفع تصرف کفایت می کند.
نکته : مساله تصرف عدوانی هم از حیث حقوقی و هم از لحاظ کیفری قابلیت رسیدگی و تعقیب دارد فلذا چنانچه در محکمه حقوقی دادخواست رفع تصرف تقدیم دادگاه شده باشد در دادگاه کیفری صرفا باید متهم از حیث جرم تصرف عدوانی موضوع ماده ۶۹۰ ق.م.ا تحت تعقیب واقع شود و مطالبه رفع تصرف در شکایت کیفری عملی لغو به نظر می رسد . طرح شکایت کیفری و تقاضای رفع تصرف عدوانی منوط به احراز مالکیت شاکی است به همین دلیل از غیر مالک قابلیت استماع ندارد و اقامه دعوی تصرف غاصبانه در صورتی قابلیت استماع دارد که خواهات دارای سبق تصرف باشد.

بیشتر بدانیم : مشترکات و مشاعات ساختمان‌ها

مراحل شکایت تصرف عدوانی

شکایت تصرف عدوانی از دو طریق قابل انجام است. یکی از روش ها حقوقی می باشد. از نظر حقوقی شاکی باید به طرف مقابل اظهار نامه بفرستد و از او درخواست رفع تصرف عدوانی کند. اگر متهم این کار را انجام ندهد، می توانید به دادگاه محل وقوع ملک، دادخواستی ارسال کنید.

دادگاه جلسه ای تشکیل داده و از طرفین برای رسیدگی در مورد رفع مشکل با توافق، استعلاماتی از اداره ثبت دریافت می کند و در صورت نبود مشکلات حقوقی و قضایی مانند: معارض برای ملک و … حکم رفع تصرف عدوانی را صادر می کند. حکم صادره توسط دادگاه قابل تجدید نظر خواهی می باشد و اجرای احکام توسط دادگاه صادرکننده حکم، قابل اجرا است.

از نظر کیفری شاکی می تواند از طریق دادسرا از طرف مقابل شکایت کند و دادسرا پرونده را مورد بررسی قرار نی دهد و به آن رسیدگی می کند. بازپرس در رسیدگی به پرونده، متهم را احضار می کند و قرار های کفالت و یا وثیقه صادر می کند. در آخر پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری ارجاع داده می شود و دادگاه وقت رسیدگی را تعیین کرده و طرفی را احضار می کند.

اگر بین طرفین صلح به وجود نیاید و دلایل کافی برای اثبات مالکیت وجود داشته باشد، دادگاه بر علیه متصرف عدوانی حکمی صادر می کند. این حکم قابل تجدید نظر خواهی است که توسط اجرای احکام کیفری اجرا می شود.

مدارک مورد نیاز برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری

در صورتی که شما مدارک و مستندات کافی برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری را در اختیار دارید، می‌توانید به دادسرا مراجعه کرده و شکایت خود را ثبت کنید. دادسرا پس از بررسی شکایت، پرونده را به دادگاه کیفری ارسال خواهد کرد. دادگاه کیفری پس از رسیدگی به پرونده، حکم مقتضی را صادر خواهد کرد. در ادامه به برخی از مدارک و مستنداتی که می‌توان برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری ارائه داد، اشاره می‌کنیم:

• سند مالکیت
• اسناد عادی
• شهادت شهود
• اظهارنامه مالک یا متصرف قانونی ملک
• گزارش کارشناس رسمی دادگستری
• سایر ادله و مدارکی که نشان دهد فرد مالک قانونی ملک یا مال مورد نظر است

اگر فرد نتواند مدارک کافی برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری ارائه دهد، ممکن است در دادگاه محکوم به جرم تصرف عدوانی کیفری شود. تمام مدارکی را که مربوط به مالکیت شما است، جمع‌آوری کنید. این مدارک می‌تواند شامل موارد ذکر شده در بالا باشد. همچنین لازم است مدارک خود را به خوبی نگهداری کنید. این کار را می‌توانید با کپی کردن مدارک و نگهداری آنها در مکانی امن انجام دهید.

اگر مدارک خود را گم کرده‌اید، سعی کنید آنها را دوباره پیدا کنید. اگر موفق به پیدا کردن مدارک خود نشدید، می‌توانید از دادگاه درخواست کنید که برای شما یک گواهی المثنی صادر کند. علاوه بر این برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری لازم است با یک وکیل مشورت کنید. یک وکیل می‌تواند به شما کمک کند تا مدارک خود را جمع‌آوری کنید و در دادگاه از حقوق خود دفاع کنید.

بیشتر بدانیم : وکیل تصرف عدوانی

مجازات جرم تصرف عدوانی

مجازات جرم اینگونه تصرفات  طبق ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی می گوید هر کس … اقدام به هرگونه … تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق در موارد مذکور نماید به مجازات ۱ ماه تا یکسال حبس محکوم می شود و دادگاه را موظف به رفع تصرف مذکور یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق نماید.
دعوای تصرف عدوانی از جمله دعاوی غیرمالی می باشد که خواهان باید هزینه ثبت دعاوی غیرمالی را بر اساس تعرفه معینه که هر ساله از سوی قوه قضائیه تعیین می گردد ابطال نماید.

تصرف عدوانی در ملک مشاع

مال مشاع مالی است که بیش از یک نفر در جزء جزء آن مال مالک باشند ، بدون اینکه سهم هر یک در آن مال خاص مجزا شده باشد. از آنجا مرتکب هم در این اموال مالک است آیا باز جرمی محقق می شود؟
این جرم در اموال مشاع نیز قابل تحقق است ، زیرا کل مال مشاع به یک نفر تعلق ندارد و تصرف در این مال حتی از طرف یکی از شرکاء بدون اجازه سایر ماکین تصرف در مال دیگری است. از این رو شرط تعلق داشتن مال به دیگری وجود دارد . از طرف دیگر از لحاظ عنصرمعنوی وقتی شریک مال مشاع با سوء نیت این اقدام را مرتکب می گردد، نظم عمومی جامعه را نیز مختل نموده و از آنجا که هدف حقوق کیفری حفظ حقوق و آزادی های فردی و نظم عمومی است می توان قائل شد که این اقدام شریک موجب ایراد ضرر به شریک دیگر و حقوق او شده است. به این ترتیب به نظر می رسد که بتوان قائل به تحقق این جرم در اموال مشاع نیز شد.

رسیدگی ،صدور رای و شکایت در دعوای تصرف عدوانی به چه نحو انجام می شود ؟

۱.مطابق ماده ۱۷۷ قانون  آیین دادرسی مدنی رسیدگی به دعاوی تصرف تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست وخواهان در نوبت رسیدگی قرار نمی گیرد و رسیدگی خارج از نوبت خواهد بود.

۲.رعایت اصل تناظر در این دعاوی نیز الزامی است یعنی خواهان و خوانده در این دعاوی حق دفاع در مقابل همدیگر را دارند .

۳ در دادگاه باید تصرف قبلی خواهان و تصرف غتصبانه خوانده احراز شود .

۴.شخص ثالثی هم که در دعوای تصرف عدوانی خود را ذی نفع می داند می تواند وارد شود .

۵.دعوای تصرف عدوانی به محض صدور حکم ،حکم فورا اجرا می شود و باید سریع رفع تصرف شود .

۶.چون دعوای تصرف مذکور غیر مالی اعتباری می باشد بنابراین مانند دعاوی غیر مالی در هر حال قابل تجدید نظر می باشد .و تجدید نظر خواهی در این مورد برخلاف سایر دعاوی مانع اجرای حکم نیست .

و تمامی این موارد مستلزم رسیدگی به ادله و ادعاها و استدلات طرفین دعوا می باشد .

اوصاف و ویژگی های تصرف عدوانی:در رابطه با دعوای تصرف خواهان و خوانده و مالی که تصرف روی آن انجام شده یک سری ویژگی ها دارد که براساس آنها می توان دعوای تصرف مطرح کرد .

آثار تصرف عدوانی

بعد از اینکه تصرف عدوانی خوانده در دادگاه ثابت شود تکلیف آثارو اقدمات انجام شده در ملک مورد تصرف عدوانی چه خواهد شد؟:

ممکن است  متصرف مذکور در ملک مورد تصرف اقداماتی از قبیل :

۱.بنا بسازد

۲.درخت بکارد

۳زراعت کند

اگر متصرف عدوانی (خوانده)در زمینی که عدوانا تصرف کرده درخت بکارد یا بنا بسازد و دادگاه حکم به رفع تصرف بدهد تکلیف درخت و بنا چه می شود؟

اگر خوانده مدعی مالکیت زمین مزبور باشد درخت و بنا در زمین باقی می ماند و متصرف در ظرف یک ماه از تاریخ اجرای حکم در باب مالکیت به دادگاه صلاحیتدار دادخواست دهد و اگر ادعای مالکیت نکند بنا و درخت را قلع و قم می کنند .

اگر متصرف عدوانی در زمین مورد تصرف زراعت کرده باشد تکلیف چیست ؟

مطابق ماده  ۱۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد متصرف باید فوری محصول را برداشت نماید و اجرت المثل بدهد.

اگر موقع برداشت محصول نرسیده باشد تکلیف چیست ؟

در این مورد چه وقت برداشت محصول باشد چه موقع برداشت محصول نباشد و چه اینکه بذر روییده باشد یا نه خواهان می تواند متصرف را مکلف به معدوم کردن زراعت کند و اصلاح آثار تخریبی را بخواهد.و یا خواهان می تواندبا جلب موافقت خوانده ۲ کار کند .۱.قیمت بذر و دسترنج را پرداخت کند و ملک را تصرف کند یا ۲.ملک را تا برداشت محصول در تصرف متصرف قرار دهد و اجرت المثل را بگیرد .

مراحل ثبت شکایت در تصرف عدوانی کیفری

در صورتی که تصرف عدوانی کیفری باعث شده است تا حقوقی از شما ضایع شود و یا اینکه علیه شما شکایتی مبنی تصرف عدوانی انجام شده است لازم می باشد که اطلاعات خود در خصوص مراحل طرح دعوا در دادگاه را افزایش دهید. برای شکایت از تصرف عدوانی کیفری و اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری، باید مراحل زیر را طی کنید:

مدارک لازم را جمع آوری کنید: مدارکی که باید برای شکایت ارائه دهید به شرح زیر است.

• کپی سند مالکیت
• کپی گزارش پلیس
• کپی اسناد مربوط به تصرف عدوانی، مانند عکس ها، فیلم ها و شهادت شهود

شکایت خود را به دادسرای محل وقوع جرم ارائه دهید: شکایت شما باید کتبی باشد و باید شامل موارد زیر باشد:

• نام و مشخصات شما
• نام و مشخصات فرد متصرف
• تاریخ و محل وقوع جرم
• شرح جزئیات جرم
• ادله و مدارک شما

پس از ارائه شکایت، دادسرا تحقیقات خود را آغاز خواهد کرد. این تحقیقات ممکن است شامل مصاحبه با شما، فرد متصرف و شهود و بررسی مدارک شما باشد. پس از پایان تحقیقات، دادسرا تصمیم خواهد گرفت که آیا شکایت شما را قبول کند یا خیر. اگر دادسرا شکایت شما را قبول کند، پرونده شما به دادگاه کیفری ارسال خواهد شد.

در دادگاه کیفری، فرد متصرف به جرم تصرف عدوانی محاکمه خواهد شد. اگر فرد متصرف مجرم شناخته شود، ممکن است به حبس، جزای نقدی، یا هر دو محکوم شود. در صورتی که به تصرف عدوانی کیفری دچار شده اید، بهتر است برای مشاوره با یک وکیل کیفری اقدام کنید. یک وکیل کیفری می تواند شما را در مراحل شکایت و پیگیری پرونده راهنمایی کند.

شرایط اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری

جرم تصرف عدوانی در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است. این ماده مقرر می دارد: «هر کس به عنف یا تهدید یا حیله و نیرنگ یا با علم به اینکه غاصب است، مال غیرمنقول دیگری را از تصرف صاحب آن خارج کند یا در تصرف خود نگه دارد، علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از دو تا پنج سال محکوم می شود». برای تحقق جرم تصرف عدوانی، لازم است شرایط زیر وجود داشته باشد:

• مال مورد تصرف غیرمنقول باشد.
  مال متعلق به دیگری باشد.
  متصرف مال به عنف یا تهدید یا حیله و نیرنگ یا با علم به اینکه غاصب است، مال را از تصرف صاحب آن خارج کند یا در تصرف خود نگه دارد.
  متصرف مال عالم به این موضوع باشد که مال متعلق به دیگری است.

مجازات تصرف عدوانی کیفری

در بالا تلاش کردیم تا شرایط لازم برای اثبات مالکیت در تصرف عدوانی کیفری را به طور کامل شرح دهیم. اکنون وقت آن رسیده است تا نکاتی را در خصوص مجازات فرد محکوم در تصرف عدوانی کیفری ارائه دهیم. اگر شرایط فوق وجود داشته باشد، مرتکب جرم تصرف عدوانی محسوب می شود و به حبس از دو تا پنج سال محکوم می شود.

در صورتی که جرم تصرف عدوانی در شرایطی که موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی باشد، مرتکب علاوه بر حبس به جزای نقدی نیز محکوم می شود.
در صورتی که جرم تصرف عدوانی توسط دو یا چند نفر به صورت دسته جمعی ارتکاب یابد، هر یک از مرتکبین به حداکثر مجازات مقرر در قانون محکوم می شود.
در صورتی که جرم تصرف عدوانی منجر به ایراد صدمه بدنی یا فوت شود، مرتکب به مجازات مقرر در قانون برای صدمه بدنی یا قتل عمد محکوم می شود.

مزایای داشتن وکیل در دعاوی تصرف عدوانی

۱.تصرف عدوانی دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول بوده که به جهت اهمیت مال غیر منقول جز دعاوی پیچیده و حساس می باشد .

۲.با توجه به شباهت دعاوی تصرف تشخیص اینکه دعوای مربوط به مال غیر منقول تصرف عدوانی است یا ممانعت یا مزاحمت و مالکیت و.. سخت می باشد .

۳.اهمیت تشخیص دعاوی تصرف از جهت نحوه و چگونگی طرح دعوا می باشد درصورت عدم تشخیص درست ممکن است دعوا با قرار رد و منع مواجه شود

۳.در طرح دعاوی تصرف معمولا با توجه به ادله موجود تصمیم می گیریم طرح دعوای حقوقی یا کیفری کدام به نفع ما هس و این ایجاب می کند که وکیل درپرونده حضور داشته باشد

۴.درصورتی که دعوا در ابتدا به صورت صحیح اقامه نشود آثار منفی متعدد به دنبال خواهد داشت که حضور وکیل این امر را مانع خواهد شد برای نمونه ماده ۱۶۳ آیین دادرسی مدنی مقرر می دارد کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوا کرده باشد نمی تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا نماید.

۵.باتوجه ضمانت های متعدد که در مواد قانونی مطرح و همچنین مجازات و مسئولیت های پیش بینی شده در قانون اقتضا دارد که شخص متخصص اقدام کند تا خواهان به همه حقوق خود برسد.مثل در خواست اجرت المثل ایام تصرف که مستلزم اقامه دعوا و صدور حکم است

۶.در مجموع در پرونده هایی که موضوع مال غیرمنقول هست مبلغ مال غیرمنقول قابل توجه می باشد  که خواهان ممکن است در صورت یک اقدام نادرست مبلغ مزبور از دست بدهد هرچند در حقیقت محق بوده باشد.

7. در دعاوی تصرف عدوانی برخی نهاد های حقوقی مثل ورود ثالث و …امکان دارد و اینگونه موارد مهلت های قانونی خاص خود را دارد که در صورت عدم حضور وکیل به دلیل عدم آگاهی افراد از اینگونه موارد ممکن است حقشان ضایع شود و چون بعد از سپری شدن برخی مواعد و مهلت های قانونی برخی موارد قانونی قابل اجرا نمی باشد .

۸.در دعاوی مربوط به اموال غیر منقول مثلا تصرف عدوانی و سرقفلی و.. حضور و مشاوره و اقدام وکیل بسیار توصیه می شود بخاطر تعدد قوانین و روند دادرسی و مهلت ها و مواعد مختلف و جلوگیری از تضییع حق .

مدارک مورد نیاز برای گرفتن وکیل تصرف عدوانی 

• کارت ملی
• مدارکی که سبق تصرف را ثابت کند
• اصول اسناد مالکیت

دفتر وکالت در تهران

۳ سوال متداول از تصرف عدوانی کیفری

۱-آیا تصرف عدوانی کیفری تنها از طریق مالک قابل طرح است؟
در دعوی تصرف عدوانی کیفری مسأله مالکیت مطرح میباشد لذا تنها از طرف مالک یا نماینده قانونی وی قابل اقامه است.

۲-ضمانت اجرای تصرف عدوانی اموال منقول چیست؟
تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق اموال منقول همچنان با ماده یک از قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرفات عدوانی قابل رسدگی و اعاده به وضع سابق است.

۳-آیا این جرم تصرف عدوانی در اموال مشاع قابل تحقق هستند؟
بله، طبق ماده ۱۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی اگر در مال مشاع بعضی از شرکاء مانع تصرف یا استفاده یا مزاحم استفاده بعضی دیگر شـونـد، حسب مورد در حکم تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب خواهند بود.