اعتراض به شهادت دروغ

آیا راهی برای اثبات شهادت دروغ وجود دارد؟

همانطور که می دانید یکی از ادله ی اثبات، شهادت است. اگر کسی در دادگاه شهادتی علیه دیگری بدهد که دروغ باشد، مطابق قانون مجازات خواهد شد. و در مطلبی دیگر به طول کامل در مورد شهادت دروغ و مجازات آن صحبت کردیم. حال اگر شخصی در دادگاه بر علیه ما شهادت داد، چطور می توانیم کذب و دروغ بودن شهادت او را اثبات کنیم؟ می خواهیم در این مطلب به نحوه ی اثبات شهادت دروغ بپردازیم.

جرم شهادت دروغ چیست؟

به موجب ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی دلایل اثبات دعوی به شرح زیر است:

اعتراف
اسناد مکتوب
شاهد
امارات
قسم

بنابراین شهادت یکی از دلایل اثبات دادرسی مدنی است. شهادت به این معناست که شخصی که به عنوان شاهد به دادگاه خوانده می شود، حقیقت را در مورد آنچه که می تواند جرم باشد بداند و در مراجع ذیصلاح قضایی شهادت دهد.

شهادت، خبری است که می تواند به نفع یا ضرر دیگران باشد و ربطی به خود مطلع ندارد. بنابراین شهادت با اقرار متفاوت است. منظور از جرم شهادت کذب این است که شخص شهادت دروغ بدهد. یعنی برخلاف آنچه واقع شده، در مقام قضایی و در دادگاه شهادت بدهد و شهادت او تأثیر عمده ای در حکم نهایی دادگاه داشته باشد.

شرایط تحقق جرم شهادت دروغ

شهادت دروغ از جرایم عمدی است. زیرا در آغاز شهادت، شاهد باید سوگند یاد کند که جز حقیقت چیزی نگوید. بنابراین او از محتوای شواهد و نتیجه این اقدام آگاه است. به همین دلیل اگر با شهادت حقیقت را کتمان کند و به دروغ و خلاف واقع شهادت دهد، مرتکب شهادت دروغ شده است.

بر اساس ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی، جرم شهادت دروغ هنگام شهادت در دادگاه و نزد مقامات انجام می شود. بنابراین جرم شهادت کذب دو شرط خاص برای تحقق آن دارد که عبارتند از:

اولاً شهادت دروغ باید در دادگاه داده شود تا هر شهادت دیگری خارج از دادگاه جرم محسوب نشود. مثلاً شهادت کذب در مراجع انتظامی و کلانتری ها چون خارج از دادگاه است، جرم نیست.
ثانیاً جدای از جرم شهادت دروغ، برای تحقق آن باید در دادگاه صورت بگیرد. بنابراین شهادتی که به فردی، که فاقد این صلاحیت است داده می شود، نمیتواند جرم کیفری شهادت کذب محسوب شود.

مجازات شهادت دروغ

تضمین شهادت دروغ را می توان در مواد قانونی یافت. این جرم دارای دو دسته است: ضمانت‌های اجرای قانونی و ضمانت‌های اجرای کیفری. به عنوان مثال در ماده ۶۵۰ قانون مجازات برای جرم شهادت کذب پیش بینی شده است.

(کسی که در دادگاه در مراجع قضایی شهادت کذب بدهد به حبس از سه ماه و یک تا دو سال یا جزای نقدی از یک تا دوازده میلیون ریال محکوم خواهد شد).
در صورتی که شهادت دروغ منجر به اجرای مجازات هایی مانند دیه ( دیه شکستن استخوان)، حدود (حد شرب خمر) و قصاص (اعدام) شود، همین مجازات برای کسانی که شهادت دروغ می دهند نیز صادق است. به عنوان مثال، پس از شهادت افراد در مورد جرایمی که موجب قصاص می شود، اما بعد از قصاص ثابت می شود که شهادت دروغ است. کسانی که شهادت دروغ می دهند اعدام می شوند.
بر اساس ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، چنانچه دستگیری ناشی از اعلان مغرضانه یا شهادت کذب یا قصور مقام قضایی باشد، دولت می‌تواند پس از جبران خسارت به شخص مراجعه کند.

جبران خسارت ناشی از شهادت کذب

بر اساس اصل نیاز به جبران خسارت، هرکس به دیگری خسارت وارد کرده باشد، مکلف به جبران آن است. در نتیجه اگر شهادت کذب به دیگران آسیب برساند باید جبران شود. علاوه بر این، قانون، غرامت شهادت دروغ را نیز پیش بینی کرده است. بر اساس ماده ۲۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر دادگاه شهادت از شاهد را بخواهد و گواه را خلاف واقع تشخیص دهد اعم از منفعت یا ضرر. ضمناً در مورد مجازات شهادت دروغ نیز در صورتی که شهادت دروغ آنها موجب ضرر شود محکوم به پرداخت آن می شوند.

ادله ی اثبات دعوای کیفری چیست؟

شرایط تحقق جرم شهادت دروغ چیست؟

از آن جا که جرم شهادت دروغ یکی از جرایم عمدی محسوب می شود، شخصی که مرتکب چنین جرمی می شود باید قصد انجام این کار را داشته باشد. یعنی میل درونی و اراده به انجام شهادت دروغ علیه شخصی داشته باشد. همچنین شخصی که به عنوان شاهد شهادت می دهد به عواقب شهادت دروغ خود به طور کامل واقف است.
این شهادت باید در حضور قاضی دادگاه انجام شود. بنابراین شهادت در هرجای دیگری از جمله کلانتری، جمع دوستانه و … قابل قبول نیست.
یا اینکه شهادت نزد یک مقام رسمی ادا شود. اگر شهادت نزد یک مقام رسمی انجام شود می توان گفت که شهادت کذب اتفاق افتاده است. مثل اینکه شخصی نزد مامور اداره ی ثبت احوال در مورد تولد بچه ای، شهادت دروغ بدهد.

نحوه اثبات به شهادت دروغ چیست؟

هنگامی که طرف مقابل دعوی، علیه شما شاهدی می آورد و اقدام به شهادت دروغ می کند، شما با زیرکی می توانید دست شاهد دروغگو را رو کنید.

۱. جرح و تعدیل شاهد: شاهد برای شهادت دادن باید دارای یکسری شرایطی باشد، شما می توانید با جرح شاهد، اعتراض نمایید که شاهد یکی یا چندتا از شرایط قانونی شهادت که در ماده ۱۳۱۳ قانون مدنی آمده است را ندارد. تعدیل شاهد نیز به معنای این است که شاهد یک یا چند تا از شرایط شرعی شاهد را ندارد.

⊗ جرح شاهد باید قبل از اینکه او اقدام به شهادت دادن نماید، انجام شود.

” ماده ۲۳۴ قانون آیین دادرسی مدنی:

هریک از اصحاب دعوا می توانند گواهان طرف خود را با ذکر علت جرح نمایند. چنانچه پس از صدور رای برای دادگاه معلوم شود که قبل از ادای گواهی جهات جرح وجود داشته ولی بر دادگاه مخفی مانده و رای صادره هم مستند به آن گواهی بوده، مورد از موارد نقض می باشد و چنانچه جهات جرح بعد از صدور رای حادث شده باشد موثر در اعتبار رای دادگاه نخواهد بود.
تبصره – در صورتی که طرف دعوا برای جرح گواه از دادگاه استمهال نماید دادگاه حداکثر به مدت یک هفته مهلت خواهد داد.”

۲.پرسیدن سوالات دقیق و نشان دادن تعارضات میان گفته های شاهد: می توانید با پرسیدن سوالاتی دقیق و با جزئیات دچار سردرگمی شاهد شده و تعارضات میان گفته های او را به قاضی نشان دهید. شما می توانید با طرح سوالات زیرکانه و دقیق به راحتی این مسئله را اثبات نمایید. به ویژه اگر دو یا چند شاهد باشند، راحت تر می توان تناقضات میان گفته های آن ها را اثبات نمود.