مجازات جرم تهدید
از آنجا که تهدید اشخاص همیشه به دنبال خود ترس و واهمه به دنبال دارد ناقض حقوق بشر می باشد. بر اساس قوانین کشور و از جمله مواد ۶۶۸ و ۶۶۹ تعزیرات جرم محسوب می گردد . جرم تهدید ناظر به آینده می باشد و فرق آن با اجبار در این است که در تهدید شخص مسلوب الاراده نمی گردد اما در اجبار شخص اراده ای برای انجام عمل ندارد و متهم نمودن وی به امری که در آن اراده ای نداشته است امری عقلانی نمی باشد.
ویژگی های تهدید
- جرم تهدید جرمی مطلق می باشد به این معنی که به صرف گفتن عبارت رعب آمیز این جرم محقق می شود و ایراد خسارت و ضرر اصلا در این جرم موضوعیت ندارد
- تهدید امری نسبی می باشد و صرف اینکه از کسی بترسیم؛ تهدید محسوب نمی شود.
- تحقق آن منوط به تحقق نتیجه تهدید نمی باشد و چه بسا اصلا نتیجه محقق نگردد
- موضوع تحقق این جرم مانند توهین اشخاص حقیقی می باشد.
- تهدید کردن به هر نحو کفایت میکند. پیامک، ایمیل، یا تلفن همراه موضوعیت ندارد.
- دروغ بودن تهدید هیچ تاثیری در میزان مجازات آن ندارد.
- شخص تهدید شونده باید بداند که تهدید کننده قدرت انجام تهدید را داراست.مثلا اگر شخص سالمندی که توانایی حرکت ندارد دیگری را تهدید به آسیب عمیق جسمی کند تهدید محسوب نمی شود.
- تهدید به هر نحو خواه شفاهی باشد، خواه کتبی خواه علنی باشد، خواه غیر علنی اعم از اینکه در خفا باشد یا در مکان های عمومی محقق می گردد
- جرم مذکور حتما نباید علیه شاکی باشد بلکه قانون تهدید کردن او به بستگانش را هم جرم انگاری کرده است.ولی اینکه آیا خویشان دور را هم شامل می شود یا خیر محل بحث است و شمول تهدید در این موارد بعید به نظر می رسد
- خواسته تهدید کننده اهمیتی ندارد .حتی اگر هیچ درخواستی نداشته باشد، باز مشمول ماده قرار میگیرد.

انواع تهدید
الف)تهدید به قتل
طبق ماده ۶۶۹تعزیرات: هر گاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان او نماید،اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه یا زندان از دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
طبق قانون کاهش مجازات حبس های تعزیری، این جرم، جرمی قابل گذشت محسوب و مجازات حداقل و حداکثر حبس آن نیز نصف می شود. یعنی از یک ماه تا یک سال
منظور از ضرر نفسی: ضرری است که متوجه جسم طرف مقابل باشد.مثل اینکه طرف مقابل را تهدید به قتل یا تهدید به قطع اعضا یا تهدید به قطعه قطعه کردن نماید.
منظور از ضرر شرفی: هر نوع ضرری است که متوجه آبروی فرد گردد.مانند اینکه روابط میان شخص و همسرش . اختلافات خانوادگی موضوع تهدید باشد.اگر همراه با تهدید جرم دیگری مانند قذف نیز رخ دهد به آن جرم نیز محکوم میگردد. مانند اینکه شخص بگوید به همه میگویم که تو زنا کاری
گاهی اوقات ممکن است شخصی بدون اینکه به ضررهای جسمی و نفسانی دچار شود، مورد تهدید شخص دیگری قرار بگیرد. یعنی اینکه شخصی فرد دیگری را تهدید میکند که در صورت انجام ندادن خواستههایش، آبرو و حیثیت وی را با اقداماتی که برای هر فردی متفاوت است، از بین میبرد و به حیثیت او صدمه وارد میکند.
چون افراد سودجو از این موضوع اطلاع دارند که مردم به خاطر حفظ آبرو و حیثیت خود، این موضوع را اعلام و پیگیری نمیکنند. این نوع تهدید ممکن است هم باعث تحت تاثیر قرار دادن زندگی فرد شود و هم اینکه باعث ریختن آبروی فرد در خانواده و جامعه میشود؛ یعنی باعث از بین رفتن شرف خانوادگی و موقعیت او در اجتماع میشود.
تهدید به آبروریزی این گونه است که فردی با داشتن اطلاعات و نقاط ضعفی از شخصی دیگر، که آن شخص تمایل ندارد دیگران از آن اطلاعات با خبر شوند، اقدام به تهدید وی میکند، به این صورت که اگر این شخص خواستههای او را برآورده نکند، این اطلاعات را در اختیار دیگران قرار میدهد و برای همه آشکار میکند. این تهدید ممکن است شخص را وادار به انجام هر کاری بکند.
باید بدانید که در این شرایط، قانون قوانینی را به نفع فرد آسیب دیده وضع کرده است. ولی معمولا افراد به دلیل ترس از آبروریزی و ملاحظات عرفی کمتر این گونه تهدیدات را اعلام و پیگیری میکنند. بنابراین بهتر است زمانی که دچار این چنین تهدیداتی میشوید هر چه سریعتر موضوع را به دادگاه اعلام و مراتب را پیگیری کنید؛ تا فرد خاطی به مجازات خود برسد.
همچنین باید بدانید که برای مجازات تهدید لفظی در صورتی که جرمی انجام نشده باشد، ولو اینکه بدانیم شخص جدی است، نیز همان جرم تلقی میشود و شخص مجرم مجازات میشود.
منظور از ضرر مالی: ضرری است که متوجه حقوق مالی او گردد .مانند اینکه شخص بگوید: مغازه ات را خالی میکنم یا ماشینتو آتش میزنم
نکته ای که اینجا وجود دارد این است که در تهدید مالی مال باید مورد حمایت قانون گذار قرار گرفته باشد به این معنی که اگر شخصی دیگری را تهدید بر این امر نماید که مشروبات الکلی او را تلف کند با توجه به مال نبودن مشروب جرم تهدید نیز محقق نشده است.
منظور از افشای سر: چیزی است که شخص صاحب آن بر پنهان ماندن و مکتوم ماندنش اصرار دارد مانند اینکه شخصی دیگری را به افشای رابطه جنسی، وجود همسر اول، فرزند طلاق بودنش تهدید نماید.
ب)تهدید به اخذ نوشته یا سند
طبق ماده ۶۶۸ قانون مجازات بخش تعزیرات: هر کس با جبر و قهر یا با اکراه و تهدید دیگری را ملزم به دادن نوشته یا سند یا امضاء و یا مهر نماید و یا سند و نوشتهای که متعلق به اویا سپرده به او میباشد را از وی بگیرد به حبس از سه ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
طبق قانون کاهش مجازات حبس های تعزیری، مجازات حبس این جرم نیز نصف می گردد یعنی از یک و نیم ماه تا یک سال
- جرم موضوع این ماده بر خلاف تهدید به قتل یا سایر ضرر های مالی نفسی، شرفی .و… مقید و با سو نیت خاص می باشد یعنی حتما باید در نتیجه تهدید از دیگری سند و نوشته بگیرد
- این جرم مانند جرم تهدید به قتل جرم قابل گذشت می باشد.
- علت دادن نوشته یا سند و امضا و مهر باید اکراه و تهدید باشد.
ج)تهدید به بمب گذاری هواپیما، کشتی و وسایل نقلیه
هر کس به قصد بر همزدن امنیت کشور و تشویق اذهان عمومی تهدید به بمبگذاری هواپیما، کشتی و وسائل نقلیه عمومی نماید یا ادعا نماید که وسایل مزبور بمبگذاری شده است علاوه بر جبران خسارت وارده به دولت و اشخاص به شش ماه تا دو سال حبس محکوم میگردد
- جرم موضوع این ماده ادعای دروغ را شامل می شود.زیرا اگر ادعا نماید که وسائل بمب گذاری شده و واقعا هم بمب گذاری شده باشند نه تنها جرمی انجام نداده بلکه باید در خصوص اطلاع دادن، از او قدردانی کرد
- به دلیل اهمیت و گنجایش هواپیما و کشتی حتی در صورت خصوصی بودن مالکیت آن باز هم مشمول مجازات ماده ۵۱۱ می شود و قید عمومی فقط به وسایل نقلیه بر می گردد.
- سوء نیت خاص که همان قصد بر هم زدن امنیت و تشویش اذهان عمومی است بر خلاف تهدید ماده ۶۶۸ لازم است
- فرق تهدید با ادعا در این است که ادعا مربوط به گذشته است اما تهدید مربوط به آینده می باشد.تهدید ممکن است هم دروغ باشد هم واقعیت اما ادعا دروغ است.تهدید حتما به عملکرد خود فرد مربوط است اما ادعا ممکن است راجع به فعل یا ترک فعل دیگری باشد.
د)تهدید همراه با خشونت
در بالا گفته شد که تهدید حتما نباید منتج به نتیجه ی خاصی گردد. اما هرگاه تهدید به اعمال خشونت فوری برای اخذ مال باشد و در عمل نیز سرقت رخ دهد شامل مجازات تهدید ماده ۶۹۹ نمی شود بلکه از موارد سرقت همراه با آزار و تهدید است که طبق ماده ۶۵۲ به حبس از سه تا ده سال و شلاق تا ۷۴ ضربه . البته که آزار و تهدید باید در زمان ربودن اتفاق بیفتد.
وسیله تهدید
طبق ماده ۶۶۹ بخش تعزیرات وسیله تهدید موضوعیت ندارد و تهدید به هر نحوی مجازات دارد.اما باید فرقی بین شخصی که تهدید لفظی می نماید با شخصی که با وسایلی مثل چاقو و اسلحه موجب ارعاب افراد میگردد قائل شد.ماده ۶۱۷تعزیرات این حالت را جرم انگاری کرده و مجازات شدیدتری از تهدید ماده ۶۶۸ در نظر گرفته است.
هر کس به وسیله چاقو و یا هر نوع اسلحه دیگر تظاهر یا قدرتنمایی کند یا آن را وسیله مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد یا با کسی گلاویز شود در صورتیکه از مصادیق محارب نباشد به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
بیشتر بخوانید: مجازات توهین به مقدسات در قانون ایران
صراحت تهدید
تهدید باید صریح و واضح باشد به نحوی که قاضی بتواند از از کلمات گفته شده تهدید را احراز نماید برای مثال اگر به دیگری شخصی بگوید که اگر ماه رمضان نبود تو را می کشتم جرم محقق نشده است .همچنین طبق نظر دکتر میرمحمد صادقی تهدید باید به سمع و نظر مخاطب آن برسد.
تهدید با تلفن
هنگامی که جرم مزاحمت تلفنی با دیگر جرائم باشد از قبیل تهدید و فحش رسیدگی با دادسرای محل وقوع جرم می باشد و طبق نظریه مشورتی ۲۱۷۵/۷ اداره ی حقوقی قوه قضاییه توهین و تهدید از طریق تلفن جرم مزاحمت تلفنی است.اما اگر تنها باشد،طبق قانون قانون اصلاح تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران: هر کس وسیله مخابراتی در اختیار خود را، وسیله مزاحمت دیگری قرار دهد، یا با عمد و سوء نیت ارتباط دیگری را مختل کند، برای بار اول پس از کشف، ارتباط تلفنی او به مدت یک هفته همراه با اخطار کتبی قطع و تجدید ارتباط مستلزم پرداخت هزینههای مربوطه خواهد بود. برای بار دوم پس از کشف، ارتباط تلفنی او به مدت سه ماه همراه با اخطار کتبی قطع و تجدید ارتباط مستلزم تقاضای مشترک و پرداخت هزینههای مربوطه خواهد بود. و برای بار سوم، شرکت ارتباط تلفنی وی را به طور دائم قطع و اقدام به جمعآوری منصوبات تلفن نموده و ودیعه مربوط به مشترک را پس از تسویه حساب مسترد خواهد نمود
تهدیدی که مجازات ندارد
هر تهدیدی را نمی توان مشمول ماده ۶۶۹ دانست. در صورتی که افراد برای اعمال حقوق خود، تهدید به شکایت و مطرح کردن قضیه در دادگاه نمایند مانند اینکه متهمی که زیر شکنجه های بازپرس به او میگوید از تو شکایت خواهم کرد. در واقع اینجا اصلا تهدید موضوعیت ندارد و این عمل یادآوری حق قانونی شکایت است.
نمونه شکوائیه جرم تهدید
درپایان یک نمونه شکوایه و یک مورد رای محکومیت شخص به جهت توهین اشاره می شود.
دادستان محترم عمومی و انقلاب شهرستان
با عرض سلام و ادب
اینجانب دارای شغل … در شهر … می باشم که در تاریخ … در محل کار خویش بر سر مساله ی … با مشتکی عنه که … می باشند دچار اختلاف شدیم که متهم در آن تاریخ قصد ضرب و جرح بنده را داشت که با وساطت اطرافیان نتوانست کاری از پیش ببرد اما متاسفانه پس از گذشت مدت … از تاریخ مذکور متهم بار ها با بنده تماس گرفتند و با بیان این جمله که در هر جایی پیدایت کنم تمام دندان هایت را در دهانت خورد کرده و جای سالم در بدنت نمی گذارم اینجانب را تهدید به ضرب و جرح نمودند همچنین در تاریخ … که بنده در منزل نبوده ام درب منزل اینجانب آمده و اهالی خانه را تهدید کرده اند لذا با توجه به شرح فوق الذکر و ادله ی اینجانب که شامل …، … و … می باشد و عمل ارتکابی مشتکی عنه که واجد وصف مجرمانه ی تهدید به ضرب و جرح و شتم می باشد با استناد به ماده ی ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی تعزیرات و مجازات های باز دارنده تعقیب و مجازات کیفری مشتکی عنه مورد استدعا می باشد.
بهموجب کیفرخواست صادره از دادسرای ناحیه ۱۸ تهران آقایان ع.، آزاد به قید معرفی کفیل، الف. آزاد با معرفی کفیل، متهماند به تهدید ایجاد مزاحمت تلفنی موضوع شکایت ج. ؛ دادگاه با عنایت به اوراق و محتویات پرونده و شکایت شاکی، متن پیامکهای وارده به گوشی تلفن همراه شاکی و دفاعیات بلا وجه متهمین، کیفرخواست صادره و دفاعیات نماینده محترم دادستان بزه انتسابی به متهمین را محرز و مسلم دانسته و مستنداً به مواد ۶۶۹ و ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، هر یک از متهمین را به تحمل نودویک (۹۱) روز حبس بابت مزاحمت و تحمل چهار (۴) ماه حبس بابت تهدید محکوم مینماید. و در راستای اعمال مواد ۴۶ و ۴۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ مجازات حبس چهار (۴) ماه از باب تهدید به مدت دو (۲) سال تعلیق میگردد. رأی صادره حضوری و ظرف بیست (۲۰) پس از ابلاغ، قابلاعتراض در محاکم تجدیدنظر استان تهران میباشد.
نمونه های دیگر شکوائیه تهدید را می توانید در صفحات دیگر سایت مشاهده نمائید.
دادگاه صالح رسیدگی به جرم تهدید
اصل و قاعدهی کلی این است که صلاحیت رسیدگی به هر جرمی جزء وظایف دادسرای عمومی «محل وقوع جرم» است. برای شکایت به منظور رسیدگی به جرم مذکور ، باید به دادسرای محلی که جرم در آن منطقه رخ داده است، مراجعه نمایید. پس از رسیدگی توسط دادسرا و صدور کیفرخواست توسط دادستان و ارسال پرونده به دادگاه؛ دادگاه صالح در رسیدگی به جرم تهدید، دادگاه کیفریِ محلی است که جرم در آن وقوع یافته است.
در پایان بحث، این نکته حائز اهمیت است که اگر تهدید به مرحلهای برسد که اراده را از فاعل سلب کند، اکراه نامیده میشود. فرض کنید کسی با اسلحه دیگری را تهدید به قتل کند و با قراردادن اسلحه بر روی شقیقه او، به وی دستور بدهد خانه دیگری را آتش بزند. در این صورت تهدید و قواعد آن بر مرتکب جرم بار نمیشود، بلکه تهدید تبدیل به اکراه میشود و در این حالت مسئولیت رفتاری که فرد تحت اکراه انجام میدهد برعهدهی «تهدید کننده» است.
سوال شده است
با سلام
شخصی با چاقو به من حمله و تهدید به قتل کرد که توانستم چاقو را از او بگیرم و هیچ ضربه ای با چاقو نتوانست به من وارد کند. در رایی که دادگاه صادر کرده او را به یک سال و یک روز زندان تعزیری و شلاق به دلیل تهدید با چاقو و جریمه تعزیری در حق صندوق دولت به دلیل توهین و دیه در حق من محکوم کرده است. مجازات تعزیری به مدت سه سال تعلیق شده است. آیا می توانم به تعلیق زندان اعتراض کنم زیرا در ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی تصویب ۹۲ قدرت نمایی با چاقو از جمله جرائم غیر قابل تعلیق شمرده شده است. همین طور در سایت پژوهشگاه قوه قضایه اعلام شده است “تهدید با چاقو مصداق بزه قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت با چاقو است و مجازات آن قابل تعلیق نیست”.
پاسخ
با سلام و وقت بخیر
اگر رای بدوی صادر شده شما هنوز فرصت اعتراض رو دارید اما در خصوص موردی که فرمودید (“قدرت نمایی با چاقو”) با مورد شما متفاوت است به این جهت که قدرت نمایی باید در ملاء عام و با ایجاد رعب و وحشت در بین عموم مردم باشد. مورد شما با توجه به توضیحاتتون بیشتر جنبه شخصی دارد. در هر صورت اگر از مصادیق ارعاب و ایجاد وحشت عمومی بوده قابل اعتراض و پیگیری است.
اگر یک فرد با جثه ضعیف و ناتوان جلو شخص قوی هیکل را بگیرد و تهدید به ضرب و جرح بدون سلاح سرد کند آیا این جرم واقع میشود؟
پاسخ
یکی از شرایط برای وقوع جرم تهدید این است که فرد تهدیدکننده باید توانایی انجام موضوعی که به آن تهدید میکند را داشته باشد. بنابراین اگر فردی که فاقد توانایی و قدرت جسمانی است و این مورد نیز در ظاهر واضح است، فردی را که دارای قدرت بدنی (جثه قوی هیکل) است را تهدید کند که کتک میزند و سلاحی هم نداشته باشد، اگر طرف مقابل، از توانایی نداشتن تهدیدکننده آگاه باشد، جرم تهدید رخ نمیدهد و مورد دیگر اینکه باید امکان اجرای این تهدیدی نیز از نظر عقلانی وجود داشته باشد.


سوال شده :
در چه صورت استفاده از سلاح سرد و یا کلا مواردی که به صورت عمومی جرم محسوب می گردد دارای مجازات نیست؟
پاسخ :
هرگاه فردی در مقام دفاع از نفس، ناموس، مال و آزادی، تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز و خطر فعلی یا قریب الوقوع با رعایت مراحل دفاع، مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم است؛ درصورت اجتماع شرایط زیر مجازات نمیشود.
اگر رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر ضرورت داشته باشد، دفاع مستند به قرائن معقول یا خوف عقلایی باشد، خطر و تجاوز به سبب اقدام آگاهانه یا تجاوز خود فرد و دفاع دیگری صورت نگرفته باشد و توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملاً ممکن نباشد یا مداخله آنان در دفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود در این صورت فرد مجازات نمیشود.
طبق تبصره ۱ ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی، دفاع از نفس، ناموس، مال و آزادی تن دیگری در صورتی که او از نزدیکان دفاع کننده بوده یا مسئولیت دفاع از وی برعهده دفاع کننده باشد همچنین اگر فرد آسیب دیده ناتوان از دفاع بوده و تقاضاء کمک کند یا در وضعیتی باشد که امکان استمداد (کمک خواهی) نداشته باشد جایز است.
در تبصره ۲ بیان شده هرگاه اصل دفاع محرز باشد، ولی رعایت شرایط آن محرز نباشد، اثبات نبود رعایت شرایط دفاع برعهده مهاجم است همچنین در تبصره ۳ قانون ۱۵۶ مجازات اسلامی آمده است، در موارد دفاع مشروع دیه ساقط است البته درمورد دفاع در مقابل تهاجم دیوانه دیه از بیت المال پرداخت میشود.
سلام،
بایستی شرایط هشت گانه ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی توسط قاضی دادگاه کیفری احراز گردد.
هرگاه فردی در مقام دفاع از نفس، ناموس، مال و آزادی، تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز و خطر فعلی یا قریب الوقوع با رعایت مراحل دفاع، مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم است؛ درصورت اجتماع شرایط زیر مجازات نمیشود.
اگر رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر ضرورت داشته باشد، دفاع مستند به قرائن معقول یا خوف عقلایی باشد، خطر و تجاوز به سبب اقدام آگاهانه یا تجاوز خود فرد و دفاع دیگری صورت نگرفته باشد و توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملاً ممکن نباشد یا مداخله آنان در دفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود در این صورت فرد مجازات نمیشود.
طبق تبصره ۱ ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی، دفاع از نفس، ناموس، مال و آزادی تن دیگری در صورتی که او از نزدیکان دفاع کننده بوده یا مسئولیت دفاع از وی برعهده دفاع کننده باشد همچنین اگر فرد آسیب دیده ناتوان از دفاع بوده و تقاضاء کمک کند یا در وضعیتی باشد که امکان استمداد (کمک خواهی) نداشته باشد جایز است.
در تبصره ۲ بیان شده هرگاه اصل دفاع محرز باشد، ولی رعایت شرایط آن محرز نباشد، اثبات نبود رعایت شرایط دفاع برعهده مهاجم است همچنین در تبصره ۳ قانون ۱۵۶ مجازات اسلامی آمده است، در موارد دفاع مشروع دیه ساقط است البته درمورد دفاع در مقابل تهاجم دیوانه دیه از بیت المال پرداخت میشود.