طلاق غیابی چیست؟ | شرایط، مراحل، مدارک و حقوق زن در طلاق غیابی
طلاق غیابی از طرف مرد
طلاق غیابی از طرف مرد زمانی شکل قانونی و موجه به خود می گیرد که پس از درخواست طلاق از طرف مرد، زن در دادگاه برای طلاق حاضر نشود. بر اساس قانون جاری، مرد هر زمان که بخواهد می تواند به دادگاه مراجعه کرده و با ارائه دلایل موجه تقاضای طلاق همسرش را ارائه نماید. در ادامهمراحل ، مدارک و به حقوق زن در طلاق غیابی پرداخته می شود
پس از ثبت درخواست طلاق مرد در دادگاه خانواده ، اگر زن یا وکیل او در هیچ یک جلسات رسیدگی به دعوای طلاق حاضر نشوند و لایحه ای به دادگاه ارائه نکنند حکم طلاق غیابی از طرف دادگاه برای مرد صادر می شود و مرد می تواند با در اختیار داشتن حکم صادر شده به محضر ها و دفترخانه های طلاق مراجعه کرده و نسبت به جاری کردن حکم طلاق اقدام کند.
منتهی برای صدور رای طلاق باید برای دادگاه مسجل گردد که احضاریه دادگاه به صورت واقعی از طرف زوجه رویت شده و او یا وکیلش برای داد رسی به دادگاه خانواده مراجعه نکرده اند. بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی، زوجه یا زن ۲۰ روز پس از صدور حکم طلاق غیابی از طرف مرد فرصت دارد نسبت به حکم صادر شده اعتراض و وا خواهی کند.
بر اساس ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، مرد تنها با رعایت شرایط مندرج در قانون و مراجعه به دادگاه خانواده می تواند درخواست طلاق زوجه خود را ثبت کند. بر اساس قانون حمایت از خانواده مراحل طلاق غیابی از سوی مرد شامل ارجاع به داوری و دریافت گواهی عدم سازش است که عدم حضور زن می تواند باعث تسریع در روال کار شود.
همچنین باید به این نکته اشاره کرد که برای طی شدن روال قانونی و دریافت حکم طلاق غیابی از طرف مرد می بایست شرایط مقرر شده در قانون از طرف او رعایت و اعمال شود.
یعنی مرد باید حقوق قانونی زن را که در عقدنامه در قبال آن متعهد شده است به وی به پردازد سپس می تواند در محضر یا دفترخانه اقدام به طلاق کند. از جمله حقوق مالی مهم زن، پرداخت مهریه قبل از انجام طلاق است.
علاوه بر این اگر زن شرایط دریافت اجرت المثل زندگی مشترک را داشته باشد یا به هر دلیلی در اموال و وسایل خانه شوهر شریک باشد باید حق و حقوق او قبل از انجام اطلاق غیابی به زن یا وکیل قانونی او پرداخت شود.
بیشتر بدانیم : مراحل طلاق غیابی
طلاق غیابی از طرف زن
طلاق غیابی از طرف زن زمانی از نظر قانونی موجه و قابل اجرا است که زن دلایل موجه و معقولی برای ارائه به دادگاه داشته باشد. در این شرایط فقط کافی است که زن به دادگاه خانواده مراجعه کرده و درخواست طلاق خود را ثبت کند. در ادامه از سوی شعبه مربوطه دادگاه خانواده ابلاغیه برای مرد فرستاده می شود.
اگر مرد یا وکیل او در موعد مقرر در دادگاه حاضر نشوند دادگاه می تواند رای طلاق غیابی برای زن صادر کند. در قانون دلایل موجه و معقولی که زن می تواند برای ثبت دادخواست طلاق به آن ها استناد کند به صراحت بیان شده است.
بر اساس قانون دادرسی مدنی در صورتی حکم طلاق غیابی از طرف زن صادر می شود که خوانده، وکیل یا قائم مقام او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشوند و به صورت کتبی هیچ لایحه کتبی برای درج و ثبت در پرونده ارسال نکرده باشند و یا اخطاریه دادگاه به زوج ابلاغ واقعی نشده باشد.
افراد مختلف می توانند برای اطلاع از حکم طلاق غیابی با درج کد ملی در سامانه استعلام طلاق غیابی از شرایط خود کسب اطلاع نمایند. مرد پس از صدور حکم طلاق غیابی از طرف زن ۲۰ روز فرصت دارد اعتراض و وا خواهی خود را به دادگاه مربوطه ابلاغ و اطلاع رسانی کند.
باید به این نکته توجه داشت که زن راساً نمی تواند از مرد درخواست طلاق کند و فقط در صورت ارائه دلایل موجه و محکمه پسند می تواند این درخواست را در شعب دادگاه خانواده ثبت نماید. ازجمله شرایط و دلایل موجه طلاق غیابی از طرف زن می توان به مواردی که در ادامه می آید اشاره کرد.
از دلایل موجه برای طلاق زن وجود عسر و حرج یا سختی غیر متعارف در زندگی مشترک است. مصادیق عسر و حرج در زندگی مشترک می تواند متنوع باشد که از آن جمله می توان به مواردی مثل اعتیاد مرد، ترک زندگی مشترک، ضرب و شتم زن یا هر گونه رفتار غیر متعارف و نابهنجار با زن، ابتلا به بیماری های لاعلاج یا صعب العلاج و … اشاره کرد.
در صورتی که زن بتواند عسر و حرج خود را در زندگی مشترک برای دادگاه با دلایل محکمه پسند اثبات کند و زوج یا وکیل او در جلسات رسیدگی دادگاه حاضر نشوند دادگاه رای طلاق غیابی از طرف زن را صادر می کند. غیبت مرد به مدت چهارسال به شکلی که مفقود الاثر باشد از دیگر دلایل موجه و محکمه پسندی است که زن می تواند با استناد به آن در دادگاه خانواده تقاضای طلاق غیابی کند.
روال کار در این روش به این شکل است که پس از ثبت درخواست طلاق و ارائه دلایل موجه، دادگاه پس از طی شدن مراحل قانونی مثل ارسال اخطاریه و احضار مرد، در صورتی که مرد در جلسات دادرسی حاضر نشود دستور به چاپ آگهی در روزنامه های کثیر الانتشار داده می شود و اگر در مدت مقرر قانونی جوابی از مرد به دادگاه نرسد قاضی مربوطه حکم طلاق غیابی زن را صادر می کند.
همچنین در صورتی که مرد به مدت شش ماه به زن خود نفقه پرداخت نکرده باشد زن می تواند برای مطالبه نفقه به دادگاه مراجعه کند اگر پس از صدور حکم دادگاه باز هم مرد نسبت به پرداخت نفقه زن اقدام نکند یا از توانایی مالی لازم برای این کار برخوردار نباشد زن می تواند از دادگاه درخواست طلاق غیابی نماید در صورتی که مرد یا وکیل او در جلسات دادرسی دادگاه حاضر نشوند روند صدور رای طلاق غیابی زن تسریع می شود.
قوانین گرفتن طلاق غیابی
قوانین گرفتن طلاق غیابی با توجه به گسترش ترک زندگی مشترک به دلیل مهریه های بالا یا اعتیاد به مواد مخدر از تنوع و کیفیت مناسبی برخوردار می باشد.
طلاق غیابی از طرف مرد یا زن زمانی مطرح می شود که زن یا مرد به هر دلیل از زندگی مشترک راضی نیستند و تمایل دارند به آن خاتمه دهند ولی یکی از طرف های دعوا یا وکیل او به هر دلیل تمایل ندارند در جلسات دادگاه برای طلاق حاضر شوند. در این شرایط دادگاه پس از بررسی دلایل طلاق زوجه یا زوجه در صورت مطابقت آن با قانون وضع شده رای به طلاق غیابی می دهد.
مثلا از جمله قوانین طلاق غیابی می توان به ماده ۱۱۰۳ قانون مدنی اشاره کرد که می گوید مرد و زن باید با هم حسن معاشرت داشته باشند و اگر یکی از طرفین زندگی مشترک را ترک کند و مفقود الاثر باشد طرف مقابل می تواند از مراجع قانونی در خواست طلاق غیابی کند که پس از طی شدن مراحل قانونی و اثبات ادعای مطرح شده دادگاه رای به طلاق غیابی می دهد.
همچنین طبق ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی مرد باید به زوجه خود نفقه پرداخت کند که در صورت عدم پرداخت زن می تواند به دادگاه خانواده شکایت کند و اگر پس از رای دادگاه تا شش ماه مرد نسبت به پرداخت نفقه اقدام نکند یا توان مالی این کار را نداشته باشد زن می تواند در خواست طلاق غیابی نماید.
بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، در صورتی که ادامه زندگی مشترک زوجین موجب عسر و حرج زن گردد. زوجه می تواند با مراجعه به مراکز قانونی درخواست طلاق کند منتهی شرط رای دادگاه برای طلاق غیابی اثبات موارد و مصادیق عسر و حرج زن است.
ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی می گوید که حق طلاق با مرد است لذا اگر مرد درخواست طلاق به طرفیت همسرش را در دادگاه خانواده ثبت کند چه زن در دادگاه حاضر شود یا غایب باشد مرد می تواند با پرداخت حق و حقوق مشخص شده او را طلاق دهد.
بر اساس ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی اگر زوج یا مرد به مدت ۴ سال زندگی مشترک را ترک کرده و مفقود الاثر باشد زن می تواند از دادگاه خانواده درخواست طلاق غیابی کند.
همچنین اگر مرد شروط عقدنامه را امضاء کرده باشد و با توجه به بند ۸ و ۱۱ ترک منزل او بیش از شش ماه شده باشد زن یا زوجه می تواند با استناد به این بندها از دادگاه خانواده درخواست طلاق کند. در این شرایط اگر مرد یا نماینده او پس از ارسال احضاریه دادگاه در جلسات آن شرکت نکند معمولا دادگاه رای به طلاق غیابی می دهد.
با توجه به شهر محل سکونت مبالغ درخواستی برای برخی از این گامها ممکن است متفاوت باشد. حدود هزینه برای هر یک به شرح زیر است:
حق الوکاله وکیل دادگستری موضوعی توافقی است اما نرخ مصوب پایهای نیز برای آن تعیین شده است. بطور معمول حقالزحمه یک وکیل پایه یک دادگستری برای طلاق غیابی مبلغی کمتر از ۵ میلیون تومان است که میتواند شامل هزینههای دادرسی و اداری مربوط به طلاق نیز باشد.
هزینه دادرسی شامل هزینه ارسال دادخواست و هزینه رسیدگی است. طلاق غیابی یک دادرسی غیرمالی بوده لذا مبلغ پرداختی برای دادرسی در سال ۱۴۰۱ در حدود ۲۰۰ هزارتومان است.
هزینه داوری درصورتی که داور توسط دادگاه تعیین شده باشد. داوری شرایطی داشته و میتواند توسط زوج یا زوجه و از بستگان آنها تعیین شود اما اگر طرفین داوری معرفی نکرده و یا داور انتخابیشان توسط دادگاه تایید نشود باید به داوری که دادگاه تعیین میکند رجوع کنند. هزینه داوری در سال ۱۴۰۱ مبلغی در حدود ۱۰۰ هزارتومان است.
جلسات مشاوره جلساتی اجباری برای انواع طلاق هستند با هدف جلوگیری احتمالی از طلاق تنظیم شدهاند. این جلسات روانشناختی برای طرفین و تقریبا در پنج جلسه در نظر گرفته شدهاند. هزینه هر جلسه مبلغی کمتر از ۶۰ هزارتومان است.
هزینه ثبت طلاق نیز به دفاتر ازدواج و طلاق پرداخت میشود تا طلاق در شناسنامه ثبت شوند. هزینه ثبت در شهرهای مختلف ممکن است متفاوت باشد اما نرخ مشخص شده برای آن در سال ۱۴۰۱ مبلغی در حدود ۴۰۰ هزارتومان است.
این هزینهها برای طلاق غیابی نیز صدق میکنند. اما با توجه به خواهان و خوانده در هر پرونده نکاتی درمورد هزینههای طلاق غیابی وجود دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد.
هزینه طلاق غیابی برای زن
بطور کلی در طلاق غیابی شخص خواهان ملزم به پرداخت هزینههای رایج آن است. هزینه دادرسی از جمله مبالغیست که در طلاق توافقی یا طلاق از سمت مرد توسط زوج نیز باید پرداخت شود اما در این نوع از طلاق برعهده زوجه است.
بعلاوه زوجه برای طلاق نیاز به معاینات پزشکی ماننده تست بارداری دارد. از جمله هزینههایی که در طلاق غیابی بر عهده زن است. درصورتی که زوجه ادعای دوشیزگی کند نیز بایستی این ادعا را با آزمایشات پزشکی قانونی اثبات کند که هزینه مجزایی خواهد داشت.
آخرین نکته درمورد طلاق غیابی از طرف زن اینکه درصورت داشتن حق طلاق، فرآیندهای قانونی با یک وکیل معالواسطه برای زوج طی خواهد شد و طلاق توافقی در نظر گرفته میشود. اما درصورتی که زوجه حق طلاق نداشته باشد دادخواست طلاق با ادعای عسر و حرج بررسی خواهد شد و وی مسیر دشواری برای اثبات آن به دادگاه خواهد داشت، لذا هزینهی وکلا در این مورد ممکن است بیشتر از سایر روشهای طلاق باشد.
هزینه طلاق غیابی برای مرد
به طور کلی قانون حق طلاق را به مرد داده و اقدام به طلاق غیابی از طرف مرد شامل همان هزینههای معمول طلاق برای وی خواهد شد. هزینه دادرسی، داوری، وکیل و ثبت طلاق در دفاتر اسناد رسمی هزینههای طلاق غیابی برای مرد خواهد بود.
نکته مهم درمورد طلاق از طرف مرد این است که زوج در هر نوع از طلاق موظف به پرداخت حقوق مالی زن است. مهریه در طلاق غیابی، نفقه و اجرتالمثل از جمله حقوق مالی زن است که پیش از طلاق موظف به پرداخت تمام و کمال آن به زن خواهید بود.
هزینههای معمول طلاق در روشهای مختلف آن نسبتا یکسان است. آنچه که موجب تفاوت هزینههای پرونده شما میشود معمولا پیچیدگی شرایط پرونده همچون اثبات عسر و حرج برای زن و یا امور مربوط به مهریه است
سخن پایانی
وقتی زن و مرد در زندگی مشترک تفاهم نداشته باشند و نتوانند با هم زندگی کنند قانونگذار برای رفع مشکل راهکار طلاق را به آن ها توصیه می کند. طلاق انواع مختلفی داد که با توجه به شرایط زوجین تعریف می شود. یکی از انواع طلاق، طلاق غیابی است.
طلاق غیابی زمانی نمود قانونی پیدا کرده و قابل اجرا است که یکی از طرفین با دلایل موجه قصد پایان زندگی مشترک را داشته باشد و طرف دیگر یا نماینده او پس از دریافت احضاریه به هر دلیل در جلسات دادگاه حاضر نشوند.
منتهی باید توجه داشت که بر اساس قوانین جاری مردن هر زمان بخواهد می تواند به دادگاه خانواده مراجعه کرده و همسر خود را پس از پرداخت حق و حقوق ثبت شده طلاق دهد. اگر زن یا وکیل او در جلسات دادگاه حاضر شوند طلاق شرایط عادی دارد و اگر زن یا وکیل او حاضر نشوند دادگاه رای به طلاق غیابی می دهد.
منتهی باید توجه داشت که شرایط مرد و زن در طلاق متفاوت است و اگر زن به دادگاه خانواده مراجعه کند باید دلایل قانع کننده ای برای جاری شدن صیغه طلاق داشت باشد. اگر زن دلایل موجه و محکمه پسندی برای ثبت طلاق داشته باشد و مرد یا وکیل او در جلسات رسیدگی دادگاه شرکت نکنند معمولا پس از طی روال قانونی دادگاه مربوطه رای به طلاق غیابی می دهد.
باید به این نکته توجه داشته که زن یا مرد پس از صدور رای طلاق غیابی دادگاه ۲۰ روز فرصت وا خواهی و اعتراض نسبت به رای صادر شده دارند و در صورت گذشت زمان مشخص شده رای دادگاه قطعی می شود.
🔹 ۱۰ سؤال پرتکرار درباره حقوق زن در طلاق غیابی + پاسخ کامل
۱. طلاق غیابی چیست؟
طلاق غیابی نوعی طلاق است که در آن یکی از زوجین (معمولاً مرد) در جلسات دادگاه حاضر نمیشود و با وجود ابلاغ قانونی، از حق دفاع خود استفاده نمیکند. در این حالت، دادگاه میتواند بهصورت غیابی رأی صادر کند.
۲. طلاق غیابی معمولاً از طرف چه کسی مطرح میشود؟
در عمل، طلاق غیابی بیشتر از طرف زن مطرح میشود؛ بهویژه زمانی که شوهر مجهولالمکان باشد، خارج از کشور زندگی کند یا عمداً در جلسات دادگاه شرکت نکند.
۳. شرایط لازم برای صدور حکم طلاق غیابی چیست؟
مهمترین شرط، ابلاغ قانونی دادخواست و وقت رسیدگی به خوانده و عدم حضور او در دادگاه است. همچنین زن باید دلایل قانونی طلاق (مانند عسر و حرج، ترک انفاق، غیبت طولانی) را اثبات کند.
۴. آیا طلاق غیابی بدون رضایت شوهر امکانپذیر است؟
بله. اگر دادگاه دلایل زن را موجه بداند و شوهر علیرغم ابلاغ، حاضر نشود، حکم طلاق بدون رضایت مرد و بهصورت غیابی صادر میشود.
۵. طلاق غیابی چقدر زمان میبرد؟
مدت زمان طلاق غیابی به شرایط پرونده بستگی دارد، اما معمولاً طولانیتر از طلاق توافقی است و ممکن است چند ماه تا بیش از یک سال زمان ببرد؛ بهخصوص اگر نیاز به نشر آگهی باشد.
۶. آیا در طلاق غیابی مهریه به زن تعلق میگیرد؟
بله. مهریه، نفقه معوقه و سایر حقوق مالی زن ارتباطی به حضوری یا غیابی بودن طلاق ندارد و زن میتواند همزمان یا جداگانه آنها را مطالبه کند.
۷. اگر شوهر مجهولالمکان باشد، طلاق غیابی چگونه انجام میشود؟
در این حالت، دادگاه پس از عدم امکان ابلاغ واقعی، دستور انتشار آگهی در روزنامه رسمی یا کثیرالانتشار را صادر میکند و پس از آن، رسیدگی غیابی ادامه مییابد.
۸. آیا رأی طلاق غیابی قابل اعتراض است؟
بله. شوهر میتواند پس از اطلاع از رأی، در مهلت قانونی واخواهی کند. با این حال، اگر دلایل زن قوی باشد، رأی معمولاً تأیید میشود.
۹. آیا با حکم طلاق غیابی میتوان طلاق را ثبت کرد؟
بله. پس از قطعیت حکم، زن میتواند با معرفی نماینده دادگاه، صیغه طلاق را جاری و طلاق را در دفترخانه رسمی ثبت کند.
۱۰. نقش وکیل در طلاق غیابی چیست؟
طلاق غیابی از پیچیدهترین دعاوی خانواده است. وکیل متخصص طلاق میتواند در اثبات شرایط قانونی، تسریع روند رسیدگی و جلوگیری از رد دادخواست نقش بسیار مهمی داشته باشد.