صیغه طلاق توافقی چیست و چگونه جاری میشود؟
صیغه طلاق توافقی چیست و چگونه جاری میشود؟
در طلاق توافقی، زن و شوهر بر سر تمام مسائل از جمله مهریه، نفقه، حضانت فرزندان و جهیزیه با یکدیگر به توافق میرسند و با مراجعه به دادگاه خانواده، تقاضای طلاق خود را ثبت میکنند. اما بسیاری از زوجها در این مرحله با واژهای شرعی و مهم مواجه میشوند: صیغه طلاق توافقی. در واقع، اجرای صیغه طلاق آخرین و رسمیترین بخش از روند طلاق است که بدون آن جدایی زوجین از منظر شرع و قانون رسمیت نمییابد.
منظور از صیغه طلاق توافقی چیست؟
صیغه طلاق، همان جملاتی است که توسط عاقد یا سردفتر طلاق، برای جدایی شرعی زن و مرد خوانده میشود. این صیغه در واقع به معنی اعلام جدایی است و باید مطابق با الفاظ خاصی که در فقه اسلامی آمده، جاری شود. در طلاق توافقی نیز، اگرچه زن و مرد با رضایت متقابل تصمیم به جدایی گرفتهاند، اما تا زمانی که صیغه طلاق توسط مأذون شرعی و با حضور دو شاهد عادل جاری نشود، طلاق به صورت رسمی و شرعی تحقق پیدا نمیکند.
طبق قانون مدنی ایران، طلاق تنها با اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفتر رسمی طلاق معتبر است و صرف توافق کتبی یا شفاهی میان زوجین کافی نیست.
شرایط شرعی برای اجرای صیغه طلاق توافقی
از نظر فقه اسلامی، اجرای صیغه طلاق تابع شرایط خاصی است که باید حتماً رعایت شود. در ادامه، مهمترین این شرایط را بررسی میکنیم:
- طلاق باید توسط مرد یا وکیل شرعی او اجرا شود.
- زن در زمان اجرای صیغه طلاق نباید در دوره قاعدگی یا نفاس باشد (مگر در طلاق بائن یا عدم نزدیکی).
- صیغه باید با الفاظ عربی صحیح خوانده شود، مثلاً: «زَوْجَتی فاطِمَهُ طالِقٌ».
- وجود دو شاهد عادل مرد در هنگام اجرای صیغه الزامی است.
- طلاق باید در دفتر رسمی طلاق ثبت گردد تا جنبه قانونی پیدا کند.
به همین دلیل، حتی اگر زن و مرد همه توافقها را انجام داده باشند، باز هم لازم است برای ثبت رسمی طلاق، به دفترخانه مراجعه کرده و صیغه شرعی را جاری کنند.
نقش دفترخانه طلاق در اجرای صیغه طلاق توافقی
دفترخانه رسمی طلاق، محلی است که در آن، پس از صدور گواهی عدم امکان سازش از سوی دادگاه خانواده، صیغه طلاق جاری و ثبت میشود. در این مرحله، مأذون شرعی (سردفتر طلاق) صیغه را به زبان عربی اجرا میکند و دو شاهد عادل نیز حضور دارند.
در طلاق توافقی، معمولاً زوجین پس از دریافت گواهی دادگاه، به دفترخانهای که معرفی شده مراجعه کرده و پس از انجام تشریفات اداری، صیغه طلاق را جاری میکنند. از آن پس، طلاق بهصورت رسمی در سامانه ثبت احوال ثبت شده و زن و مرد رسماً از یکدیگر جدا میشوند.
بیشتر بدانیم : طلاق بدون ثبت در دفترخانه
آیا زن باید در زمان اجرای صیغه طلاق حضور داشته باشد؟
خیر. در برخی موارد، زن میتواند به شوهر یا وکیل او وکالت دهد تا صیغه طلاق را بدون حضور خودش جاری کنند. در این حالت، وکالتنامهای رسمی تنظیم میشود که اختیار اجرای طلاق را به وکیل یا شوهر میدهد. البته در طلاقهای توافقی، معمولاً هر دو طرف برای امضای نهایی و اطمینان از صحت توافقها، در دفترخانه حضور پیدا میکنند.
صیغه طلاق توافقی چگونه خوانده میشود؟
صیغه طلاق توافقی باید دقیقاً با الفاظ عربی خوانده شود و هرگونه تغییر در عبارت، ممکن است موجب بطلان طلاق گردد. بهعنوان نمونه:
سردفتر (عاقد): زَوْجَتی فاطِمَهُ طالِقٌ
شاهدان: شهادت میدهیم که صیغه طلاق جاری شد.
در صورت رضایت طرفین، سردفتر طلاق، گواهی اجرای صیغه را صادر کرده و مشخصات زن و مرد در دفتر ثبت میشود.
حکم شرعی و فقهی طلاق توافقی
در فقه امامیه، طلاق توافقی بهعنوان نوعی از طلاق خلع یا مبارات شناخته میشود. در طلاق خلع، زن در قبال بخشش مهریه یا مالی به شوهر، از او جدا میشود و در طلاق مبارات، هر دو از ادامه زندگی ناراضی هستند. در هر دو حالت، اجرای صیغه طلاق لازم است.
بنابراین، طلاق توافقی که در دادگاه انجام میشود، باید یکی از این دو نوع طلاق باشد تا از نظر شرعی صحیح محسوب شود. دادگاه نیز معمولاً نوع طلاق را در گواهی خود قید میکند.
آیا میتوان صیغه طلاق توافقی را باطل کرد؟
در صورتی که بعد از اجرای صیغه طلاق مشخص شود یکی از شرایط شرعی رعایت نشده، طلاق باطل است. برای مثال، اگر زن در دوران عادت ماهیانه باشد یا صیغه با اشتباه خوانده شود. همچنین اگر در طلاق خلع یا مبارات، زن از بخشش خود رجوع کند، میتواند درخواست بازگشت به زوجیت دهد، مشروط به اینکه هنوز در دوران عده باشد.
بنابراین، اجرای صحیح صیغه طلاق اهمیت بسیار زیادی دارد و باید حتماً زیر نظر سردفتر رسمی و دو شاهد عادل انجام شود.
نکات مهم پیش از اجرای صیغه طلاق توافقی
- ابتدا باید گواهی عدم امکان سازش از دادگاه دریافت شود.
- طرفین باید تمامی توافقات مالی و فرزندان را مکتوب کنند.
- وکالت در طلاق یا حضور وکیل رسمی الزامی نیست، ولی توصیه میشود.
- صیغه طلاق تنها در دفترخانه رسمی طلاق معتبر است.
- طلاق پس از جاری شدن صیغه و ثبت آن، رسمی و قطعی محسوب میشود.
مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق
بر اساس ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده، گواهی عدم امکان سازش تا سه ماه از تاریخ صدور اعتبار دارد. در این مدت، اگر زوجین برای اجرای صیغه طلاق به دفترخانه مراجعه نکنند، گواهی باطل شده و برای جدایی باید دوباره مراحل دادگاه طی شود.
چرا اجرای صیغه طلاق توافقی باید با نظارت وکیل انجام شود؟
اگرچه اجرای صیغه طلاق در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما از نظر حقوقی و شرعی، دارای ظرافتهای خاصی است. وکلای متخصص در امور خانواده میتوانند از بروز اشتباهات فقهی یا اداری جلوگیری کرده و روند طلاق را سریعتر، مطمئنتر و بدون تنش انجام دهند.
گروه وکلای حقگرا با سالها تجربه در زمینه طلاق توافقی، تنظیم توافقنامه، و اجرای صیغه طلاق آماده ارائه مشاوره و خدمات حقوقی به شماست.
📞 جهت مشاوره فوری با وکلای متخصص خانواده تماس بگیرید:
یا از طریق صفحه تماس با ما در سایت گروه وکلای حقگرا، مشاوره خود را رزرو کنید.
برچسبها: صیغه طلاق توافقی, اجرای صیغه طلاق, طلاق توافقی شرعی, دفترخانه طلاق توافقی, نحوه جاری شدن صیغه طلاق, طلاق خلع و مبارات, وکیل طلاق توافقی در تهران, شرایط اجرای طلاق, گواهی عدم امکان سازش, ثبت طلاق توافقی