تکدی گری و مجازات آن

تکدی گری، کلاشی، ولگردی و مجازات آنها

تکدی گری، کلاشی، ولگردی و مجازات آنها – ماده ۷۱۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ مقرر داشته است: «هرکس تکدی یا کلاشی را پیشه خود قرار داده باشد و از این راه امرار و معاش نماید یا ولگردی نماید به حبس از یک تا سه ماه محکوم خواهد شد و چنانچه با وجود توان مالی مرتکب عمل فوق شود، علاوه بر مجازات مذکور کلیه اموالی که از طریق تکدی و کلاشی به دست آورده است مصادره خواهد شد». در این ماده سه فقره رفتار جرم انگاری شده است:

تکدی گری

«تکدی گری جرمی است مبتنی بر توسل جستن (به عادت) یک فرد به نیکی و احسانِ مالی اشخاص به منظور به دست آوردن کاملاً مجانی وسیله امرار و معاش، بدون اینکه در قبال آن هیچ‌گونه ما به ازای با ارزشی ارائه نماید».[۱] پس فرد باید درخواست مالی کند و نه درخواست کمک غیرمالی مانند هل دادن ماشین و غیره، بدون اینکه مابه ازای با ارزشی ارائه بدهد. پس اگر فردی شیشه ماشین را پاک یا اسپند دود کند و یا آدامس بفروشد، مرتکب جرم تکدی گری نشده چرا که ما به ازای با ارزشی ارائه داده است.

کلاشی

در لغت کلاشی چنین معنا شده است: «آنکه از کسانی به اصرار و ابرام چیز ستاند. آنکه پول درآوردن از کسان به سماجت».[۲] لذا می‌توان گفت کلاشی درخواست کمک مالی است با حیله، نیرنگ و دغل یا با لجاجت و اصرار و سماجت؛ به‌عنوان مثال فردی به دیگری می‌گوید که پول همراه من نیست و پول غذا یا کرایه تاکسی مرا حساب کن و من بعداً می‌دهم، درحالی‌که خودش پول دارد و فرد پرداخت کنده نیز علم به فریب مرتکب دارد، یا شخصی با اصرار در ترمینال‌های برون شهری مجله‌ای را به فردی مسافر می‌فروشد. یا اگر فردی با نسخه دارویی که همراه خود دارد، یا رأیی که دلالت بر الزام وی به پرداخت دیه یا مهریه دارد و قلابی است یا رأیی صحیح به نظر نمی‌رسد، از دیگران پول بگیرد، عمل وی کلاشی است، هرچند درصورتی‌که این رفتارها منتهی به وسایل و عملیات متقلبانه کلاهبرداری شود، ممکن است جرم مزبور محقق شود.[۳]

قانونگذار کلاشی را تعریف نکرده و حتی برای تشخیص مفهوم و تعیین مصادیق آن راهنمایی و اشاره‌ای نکرده است. ولی به نظر می‌رسد کلاشی به تکدی گری و ولگردی با توجه به معنای عرفی و تبادری، تفاوت‌هایی دارد و آن‌هم وجود سوءنیت مجرمانه و انگیزه شریرانه در فاعل و قصد اضرار به دیگری در کلاشی برخلاف دیگر مصادیق است.[۴] اداره حقوقی در نظریه شماره ۳۲۴/۷ – ۲۴/۲/۱۳۸۱: «عمل شخصی که مستمراً از مردم به عنوان اینکه اتومبیلش خراب شده و با خود پول نیاورده است، پول می‌گیرد» را مشمول عنوان کلاشی موضوع ماده ۷۱۲ ق.م.ا. دانسته است.

ولگردی

تکدی گری، کلاشی، ولگردی – ولگرد کسی است که مسکن و مأوای مشخص و وسیله معاش معلوم و شغل یا حرفه معینی ندارد (تبصره ۲ ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲). حسب این تعریف ولگرد دو شرط دارد که باید باهم وجود داشته باشند:

۱- نداشتن شغل و وسیله امرار معاش مشخص؛ بنابراین کارتن‌خوابی که صبح‌ها ضایعات جمع می‌کند، یا دختران فراری که شب‌ها را در پارک سپری و روزها در خیاطی و آرایشگاه زنانه کار می‌کنند، یا فرد بیکاری که در حساب بانکی پول دارد و از سود آن گذران زندگی می‌کند، چون وسیله امرار و معاش دارند، ولگرد محسوب نمی‌شود. همچنین «به محض اینکه وسایل امرارمعاش به طریق صحیح و قانونی وجود داشته باشد، کم یا زیاد بودن آنها اهمیت ندارد مانند فروشنده دورگرد».[۵] اگر فردی سابقاً کارمند دولت باشد و مقرری معینی از دولت دریافت نماید ولی نه مکان دارد و نه شغلی و مقرری دریافتی را نیز عادتاً فوری خرج می‌کند، نمی‌توان او را به عنوان ولگرد تعقیب نمود. «یا حتی اگر کسی به دلیل اینکه در فصل زمستان فصل فقدان کار برای کارگران آن حرفه است، مثل کشاورزان، بیکار باشد ولی ثابت شود متهم مرتباً اشتغال به کار داشته است، موجب ولگرد محسوب کردن وی نیست».[۶]

سؤال: حال اگر درآمد فردی صرفاً یارانه‌های واریزی دولت یا کمک‌های اعطایی سازمان‌های خیریه باشد، آیا مشمول تعریف ولگردی می‌شود یا خیر؟ به نظر می‌رسد با توجه به تفسیر مضیق قوانین کیفری می‌توان عدم شمول و تحقق جرم ولگردی را در خصوص افرادی که با کمک‌های اعطایی نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) یا بهزیستی یا دیگر خیریه‌ها امرارمعاش می‌کنند، صادق دانست.

۲- نداشتن محل سکونت مشخص و معلوم؛ البته لازم نیست اقامتگاه قانونی متهم باشد، بلکه باید حقیقی و واقعی باشد. نوع مسکن مهم نمی‌باشد، حتی پادر مسافرتی یا حلبی یا اتاق کارگری یا گرم‌خانه‌های شهرداری، مسکن یا مأوا محسوب می‌شود. لازم به ذکر است «صرف زندگی توأم با سرگردانی و مسافرت‌های یک فرد برای تحقق بزه ولگردی، کافی نیست».[۷] همچنین به نظر می‌رسد اگر متهمی نه مسکن دارد و نه وسایل معلوم برای امرارمعاش، حامل مقداری حتی قابل‌توجه پول بوده ولی نتوانسته منشاء و منبع آن را ذکر کند، دلیل عدم تعقیب او نخواهد بود. جالب‌توجه اینکه متکدی دارای وسیله امرارمعاش هرچند کارش غیرقانونی است، ولی به دلیل داشتن همین درآمد، ولگرد محسوب نخواهد شد.

با عنایت به اینکه مجازات هر سه جرم سه ماه حبس تعزیری می‌باشد که حسب ماده ۱۹ ق.م.ا. مجازات‌های تعزیری درجه ۸ محسوب می‌شود، بر اساس ماده ۳۴۰ ق.آ.د.ک. در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری ۲ خواهد بود و نیازی به انجام تحقیقات مقدماتی این‌گونه جرایم در دادسرا نیست.

قانونگذار در ماده ۷۱۳ ق.م.ا (تعزیرات) کسانی را که افراد صغیر یا غیر رشید را به تکدی گری بگمارند، مجرم دانسته است. حسب این ماده: «هرکس طفل صغیر یا غیر رشیدی را وسیله تکدی قرار دهد یا افرادی را به این امر بگمارد به سه ماه تا دو سال حبس و استرداد کلیه اموالی که از این طریق به دست آورده است محکوم خواهد شد». قسمت صدر ماده در خصوص گماردن افراد محجور و آسیب‌پذیر و قسمت دوم ماده در خصوص سایر افراد، حتی افراد بالغ و رشید است. قانونگذار متأسفانه مجازات یکسانی را برای هر دو در نظر گرفته است، و شایسته بود در خصوص صدر ماده مجازات شدیدتری وضع کند. با این حال در سال ۱۳۹۲ قانونگذار در ماده ۱۲۸ قانون مجازات اسلامی این خلاء را رفع نمود: «هرکس از فرد نابالغ به عنوان وسیله ارتکاب جرم مستند به خود استفاده نماید به حداکثر مجازات قانونی همان جرم محکوم می‌گردد». البته در این ماده فقط مجازات سوء استفاده ‌کنندگان از نابالغان و نه تمام افراد محجور و آسیب‌پذیر مانند مجانین و غیر رشید را پذیرفته است.

تکدی گری در قوانین متفرقه

الف.مطابق قانون آیین دادرسی کیفری ، تمامی جرائم افرادی که به تـکدی گری مشغول هستند ، جرم مشهود میباشد.
ب.مطابق قانون گذرنامه ، افرادی که در خارج از کشور به تکـدی گری مشغول هستند ، اجازه ورود به کشور را نخواهند داشت. همچنین متکدیانی که به سبب تکدی‌گری و کلاشی دستگیر و محکوم شوند، از داشتن گذرنامه محروم می‌شوند. ماده ۱۶ قانون گذرنامه مصوب اسفندماه سال ۵۱ در این خصوص مقرر کرده است که« به اشخاصی که در خارج از ایران به سبب تکدی یا ولگردی یا ارتکاب سرقت و کلاهبرداری و یا هر عنوان دیگر دارای سوءشهرت باشند هیچ نوع گذرنامه برای خروج از کشور داده نمی‌شود» در واقع برای حمایت از حیثیت جمعی ملت و دولت ایران در سطح جهان، قانونگذار پیش‌بینی کرده است تا مانع خروج این متکدیان و ادامه فعالیت آنها در کشورهای دیگر شود.

پ.مطابق قانون شهرداری یکی از وظایف شهرداری ، جمع آوری افرادی میباشد که مشغول به تکدی گری هستند.
ج.یکی از شرایط شاهد در زمان ادای شهادت ، مشغول نبودن به شغل تکـدی گری میباشد.

بیشتر بدانیم : فرار از صحنه تصادف در چه شرایطی چرم است

مجموعه دفتر وکالت حق گرا

پیشنهاد می گردد در صورتی که با پرونده خانوادگی، ملکی ، حقوقی و…  دارید  با مراجعه به یکی از نزدیکترین  دفتر وکالت حقوقی حق گرا در شمال ، دفتر وکالت شرق و یا دفتر وکالت حقوقی شعبه غرب  تهران ، دفتر مرکز شهر حق گرا  ، پیگیری موضوع را به وکلای با تجربه ما بسپارید

«گداگرام» چیست و چگونه کار می کند؟

«گداگرام» چیست و چگونه کار می کند؟ – آمار و ارقام پلیس فتا نشان می دهد تعداد مجرمانی که به جای زورگیری، سرقت یا کیف قاپی با اندکی بهره هوشی دست به سرقت هایی از نوع مدرن تر می زنند، در حال افزایش است.

تعدادشان اصلا کم نیست، حداقل آمار و ارقام پلیس فتا این را می‌گوید. مجرمانی که به جای زورگیری، سرقت یا کیف‌قاپی با اندکی بهره هوشی دست به سرقت‌هایی از نوع مدرن‌تر می‌زنند و به‌راحتی پشت شیشه‌هایی از جنس مجازی بودن پنهان می‌شوند.

گداگرام یا تکدی گری مجازی

در دنیای امروز دیگر برای کلاهبرداری یا تکدی گری‌های با قصد و غرض، نیازی به پوشیدن لباس چرک مرده و حضور فیزیکی در معابر نیست. برای این کار، حالا تنها یک گوشی دست دوم هم کفایت می‌کند! کلاهبردارانی که به وسیله تحریک حس نوعدوستی مردم و تنها با یک تلفن همراه روزانه تا چند صد میلیون تومان از حساب مردم بر می‌دارند و به‌سادگی به‌جیب می‌زنند. اتفاقی که فقط در کشور ما هم نمی‌افتد و یک معضل جهانی است.

جدیدترین نمونه آن که در خارج از ایران اتفاق افتاد و حاشیه‌ساز شد، ماجرای مرد بی‌خانمانی بود که تمامی دارایی خود – که ۲۰ دلار بود – را برای کمک به یک دختر بی‌سرپناه داده بود و بعد از کمک، آن دختر و دوستش کمپینی برای مرد بی‌خانمان ایجاد می‌کنند و از طریق حس نوع دوستی مردم موفق به جمع‌آوری ۴۰۰ هزار دلار شده بودند که پلیس متوجه شد هر سه این افراد همدست بوده‌اند و این روش را تنها برای تحریک احساسات مردم به کار بسته بودند!

به خاطر انسان بودن!

به گفته پلیس فتا، این روزها یکی از روش‌هایی که مجرمان به منظور کلاهبرداری از مردم استفاده می‌کنند، تحریک احساسات و عواطف آنها است.در این شرایط کلاهبرداران و مجرمان سایبری با برانگیختن حس ترحم و تحریک نمودن حس کنجکاوی افراد با شیوه‌هایی همچون ارسال ایمیل، قرار دادن مطلب در شبکه‌های اجتماعی، تماس تلفنی و … اقدام به فریب مردم می‌کنند. آنها با ساخت سایت، گروه و کانال تحت عنوان موسسات خیریه برای دریافت کمک‌های مالی برای افرادی که مشکلات زیادی دارند از جمله زندانیان، بیماران و … اقدام می‌کنند و از شما می‌خواهند فرم‌های خاصی را پر کنید که در بین سوالات فرم تعدادی سوال شخصی و اطلاعات محرمانه نیز وجود دارد.

مجرمین با ارسال ایمیل و پیامک از طریق موبایل، مدعی‌ می‌شوند که دچار مشکل هستند و تقاضای کمک‌های مالی دارند. همچنین با ارسال ایمیل‌های به ظاهر رسمی، خود را نماینده سازمان خیریه معرفی می‌کنند و با قرار ‌دادن فرم‌هایی که به ظاهر حمایتی است، اقدام به جمع‌آوری اطلاعات محرمانه از کاربران و در نهایت سرقت اطلاعات می‌کنند. این مساله برای کلاهبرداران امری عادی است که در هر شرایطی به سوء‌استفاده از احساسات مردم بپردازند.

از جمله این نوع تکدی گریها استفاده از عواطف مردم و حس حمایت از حیوانات است. در این روش متکدیان مذکور با مراجعه به مراکز نگهداری حیوانات و از جمله مراکز نگهداری سگهای ولگرد شهرداری ، یک سگ معلول که دست یایش شکسته را انتخاب می کنند و بعد تصویر آن حیوان را در فضای مجازی انتشار می دهند و از مردم درخواست کمک و مساعدت می کنند . در این روش علاوه بر مبالغ ریالی که کم هم نیست مبالغ متنابهی ارز نیز به حساب این فرد واریز می گردد.

هشدار پلیس بین‌الملل

چند وقت پیش عکسی از مردم یمن و نیجریه در شبکه‌های اجتماعی پخش شد که موجب تحریک احساسات مردم شد و کار به جایی رسید که پلیس بین‌الملل و کارشناسان اینترنتی درباره آنها هشدار دادند. پلیس بین‌الملل هشدار داد که مردم مراقب نام دو شیوه کلاهبرداری با عنوان‌های کمک‌های خیرخواهانه و سوءاستفاده از انسان‌دوستی باشند و به هرکسی اعتماد نکنند، زیرا کلاهبرداران بین‌المللی با ارسال ایمیل‌هایی از افراد می‌خواهند که به مردم کشورهای فقیر مانند نیجریه کمک کنند یا هنگام بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله به بهانه کمک به آسیب‌دیدگان از مردم به شیوه مجازی اخاذی می‌کنند.

یکی از ‌راه‌‌های کلاهبرداری به این صورت بود که بعضی از افراد با انتشار عکس‌های دلخراش از آسیب‌دیدگان اجتماعی یا بیماران نیازمند در شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک، توییتر یا اینستاگرام از کاربران این شبکه‌ها می‌خواستند که به این افراد کمک کنند.

این روش‌ها را بشناسید
فیشینگ:

در این روش کلاهبرداران با ساختن صفحات جعلی مشابه درگاه اصلی بانک‌ها یا در قالب خرید اینترنتی دست به سرقت می‌زنند. مجرمان با ساختن صفحه‌ای جعلی مشابه صفحه اصلی بانک‌ها شماره کارت، رمز دوم و کد cvv2 را به دست آورده و در فرصتی مناسب اقدام به برداشت از حساب کاربر می‌کنند. رضا یکی از افرادی بود که ماجرای به دست آوردن ۹۰۰ میلیون تومان تنها با داشتن دو کارت بانکی، یکی از پربازدیدهای فضای مجازی بود!

اسکیمر:

مجرمان با قرار دادن مدارهای مغناطیسی در دستگاه‌های کارتخوان فروشگاه‌ها اطلاعات کارت‌های بانکی مشتریان را ذخیره می‌کنند و با تخلیه اطلاعات از جمله رمز دوم، کارت بانکی جعلی ساخته و از حساب مشتری سرقت‌های میلیونی می‌کنند؛ البته براساس آمار پلیس فتا در این روش که در حال فراگیر شدن است، مجرمان ممکن است دستگاه اسکیمر را داخل کارتخوان‌های فروشگاه‌ها قرار داده و بدون اطلاع صاحب مغازه اطلاعات مشتریان آنها را سرقت کنند.

برنده شدن در قرعه‌کشی:

این روش جزء قدیمی‌ترین روش‌های کلاهبرداری است، ولی با وجود تذکرهای بسیار، هنوز هم قربانیان زیادی می‌گیرد. در این روش کلاهبرداران سایت‌های قرعه‌کشی راه‌اندازی کرده و هر فردی را که به این سایت مراجعه کند، به عنوان برنده اعلام می‌کنند. سپس کلاهبرداران در تماس با قربانی خود مدعی می‌شوند او برنده صدها هزار تومان پول نقد در قرعه‌کشی شده و با گرفتن شماره کارت مدعی می‌شوند پول به حساب فرد واریز می‌شود. ولی این اتفاق نمی‌افتد و قربانیان با مراجعه به بانک و دستگاه خودپرداز، تمامی پول خود را دودستی تقدیم مجرمان می‌کنند!

اگر متوجه شدید روزی یکی از قربانیان فضای مجازی شده‌اید، می‌توانید به‌صورت قانونی دنبال حق‌تان باشید و مجرم را پیدا کنید. پلیس فتا، پس از ارائه شکایت از سوی شاکی خصوصی ‌یا از طریق شکایت مدعی‌العموم این امکان را خواهد یافت تا به درخواست آنها رسیدگی کند. بهترین و قانونی‌ترین راه برای ارائه شکایت، مراجعه به دادسرای جرایم رایانه‌ای است. پس از مراجعه به دادسرای جرایم رایانه‌ای، پرونده تشکیل می‌شود و رسیدگی به آن طبق روال قانونی به جریان می‌افتد.

یا اگر جرمی علیه شما در فضای مجازی اتفاق افتاد، می‌توانید به سایت اینترنتی پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) به نشانی WWW.cyberpolice.ir مراجعه و روی آیکون ارتباطات مردمی کلیک کنید. در این بخش، مشخصات، نشانی و شماره تلفن به همراه موضوع شکایت شما به ثبت می‌رسد و پلیس فتا در کمترین زمان ممکن با شما تماس گرفته و موضوع را پیگیری خواهد کرد.