تبدیل رأی غیابی به حضوری امکان دارد؟ بررسی مراحل و ارتباط آن با پروندههای طلاق توافقی
تبدیل رأی غیابی به حضوری امکان دارد؟ بررسی مراحل و ارتباط آن با پروندههای طلاق توافقی
در نظام دادرسی ایران، ممکن است رأیی که دادگاه صادر میکند «غیابی» باشد، یعنی یکی از طرفین در جلسات دادرسی حاضر نشده باشد و رأی بدون حضور او صادر شود. در چنین حالتی، یکی از پرسشهای رایج میان مردم این است که آیا میتوان رأی غیابی را به رأی حضوری تبدیل کرد؟ پاسخ به این سؤال بستگی به شرایط خاص پرونده و مقررات قانونی دارد. در ادامه، به زبان ساده توضیح میدهیم رأی غیابی چیست، چه تفاوتی با رأی حضوری دارد، و در چه مواردی میتوان آن را به حضوری تبدیل کرد.
رأی غیابی یعنی چه؟
رأی غیابی رأیی است که در غیاب یکی از طرفین دعوا (معمولاً خوانده) صادر میشود. طبق ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر خوانده در هیچیک از جلسات دادگاه حاضر نشود، لایحه دفاعیه ندهد و اخطاریه بهدرستی به او ابلاغ شده باشد، رأی صادره علیه او غیابی محسوب میشود.
بنابراین رأی غیابی مخصوص پروندههایی است که یکی از طرفین در روند دادرسی شرکت نکرده و دفاعی از خود نکرده است. چنین رأیی معمولاً قابلیت واخواهی دارد، یعنی فرد غایب میتواند به همان دادگاه صادرکننده رأی مراجعه کند و اعتراض خود را اعلام کند.
تفاوت رأی حضوری و رأی غیابی
تفاوت اصلی در این است که در رأی حضوری، طرفین در دادرسی حضور داشتهاند یا دفاعیه ارائه کردهاند. اما در رأی غیابی، یکی از طرفین (معمولاً خوانده) هیچگونه دفاعی انجام نداده است. آثار حقوقی این تفاوت بسیار مهم است، زیرا رأی حضوری مستقیم قابل تجدیدنظر است، ولی رأی غیابی ابتدا باید از مسیر واخواهی بگذرد.
آیا تبدیل رأی غیابی به حضوری ممکن است؟
در قانون آیین دادرسی مدنی، چیزی تحت عنوان «تبدیل رأی غیابی به حضوری» بهصورت مستقیم وجود ندارد. اما در عمل، زمانی که شخص غایب پس از صدور رأی، با ارائه دلایل موجه ثابت کند که ابلاغ واقعی نبوده یا فرصت حضور نداشته است، میتواند با ثبت واخواهی، رأی غیابی را به نوعی به رسیدگی مجدد و حضوری تبدیل کند.
بنابراین، راه قانونی برای تبدیل رأی غیابی به حضوری، همان واخواهی است. در واقع، وقتی شخص واخواهی میکند، دادگاه مجدداً جلسهای تشکیل میدهد و او را برای دفاع دعوت میکند. پس از برگزاری جلسه واخواهی، رأی جدیدی صادر میشود که «حضوری» محسوب میشود.
چه شرایطی برای واخواهی لازم است؟
- رأی باید واقعاً غیابی باشد (یعنی شرایط ماده ۳۰۳ وجود داشته باشد).
- واخواهی باید در مهلت قانونی انجام شود (۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای افراد مقیم خارج از کشور).
- دلایل واخواهی باید مشخص و مستند باشد (مثلاً عدم ابلاغ واقعی، بیماری، عذر موجه و غیره).
روند تبدیل رأی غیابی به حضوری در عمل
- شخصی که رأی غیابی علیه او صادر شده است، باید دادخواست واخواهی تنظیم کند و به همان دادگاه صادرکننده رأی ارائه دهد.
- دادگاه پس از بررسی دلایل، وقت رسیدگی تعیین میکند و جلسهای تشکیل میدهد.
- در این جلسه، طرفین میتوانند مستندات خود را ارائه دهند و دفاع کنند.
- اگر دادگاه دفاعیات واخواه را موجه تشخیص دهد، رأی جدید صادر میکند که حضوری محسوب میشود.
آثار تبدیل رأی غیابی به حضوری
با صدور رأی حضوری، دیگر رأی قبلی (غیابی) از اعتبار میافتد و حکم جدید جایگزین آن میشود. از این پس، طرفین میتوانند از رأی جدید، در مهلت مقرر قانونی، تجدیدنظرخواهی کنند. به بیان ساده، رأی غیابی پس از واخواهی، به نوعی به رأی حضوری تبدیل میشود.
مثالی کاربردی از تبدیل رأی غیابی به حضوری
فرض کنید در یک دعوای مطالبه مهریه، مرد در دادگاه حاضر نمیشود و رأی غیابی به پرداخت مهریه صادر میگردد. اگر بعداً متوجه شود و ادعا کند که از برگزاری جلسات بیخبر بوده است، میتواند واخواهی کند. در نتیجه، دادگاه دوباره جلسه رسیدگی تشکیل میدهد و رأی جدیدی صادر میکند. رأی دوم، حضوری محسوب میشود و آثار رأی غیابی را از بین میبرد.
ارتباط رأی غیابی با پروندههای طلاق توافقی
شاید در نگاه اول، رأی غیابی و طلاق توافقی دو موضوع متفاوت باشند، اما در عمل، ارتباط مهمی میان آنها وجود دارد. در طلاق توافقی، هر دو زوج بهصورت مشترک برای جدایی اقدام میکنند و در جلسات حضور دارند، بنابراین رأی دادگاه همیشه حضوری است. اما در برخی پروندههای طلاق غیرتوافقی (مثلاً وقتی یکی از زوجین حاضر به طلاق نیست)، ممکن است رأی دادگاه بهصورت غیابی صادر شود.
برای مثال، اگر زوجه دادخواست طلاق بدهد و شوهر در هیچ جلسهای شرکت نکند، ممکن است دادگاه رأی غیابی صادر کند. در این حالت، شوهر حق واخواهی دارد و میتواند از دادگاه بخواهد مجدداً رسیدگی کند تا رأی به حضوری تبدیل شود. ازاینرو، آشنایی با مفهوم رأی غیابی برای زوجینی که درگیر دعاوی خانوادگی هستند، بسیار ضروری است.
نقش وکیل در تبدیل رأی غیابی به حضوری
پیگیری واخواهی و تبدیل رأی غیابی به حضوری، نیازمند آشنایی کامل با تشریفات قضایی است. حضور وکیل پایهیک دادگستری در این مسیر میتواند مانع از تضییع حقوق موکل شود. وکیل با بررسی دقیق ابلاغها، زمانبندیها و استناد به مواد قانونی، میتواند رأی غیابی را به رأی حضوری تبدیل کرده و نتیجه مطلوبی برای موکل خود رقم بزند.
وکیل متخصص طلاق توافقی در تهران
اگر درگیر پروندههای خانوادگی مانند طلاق توافقی یا حتی دعاوی مرتبط با احکام غیابی هستید، گروه وکلای حقگرا در کنار شماست.
مشاهده مسیر دفاتر در نقشه بلد:
- شعبه شمال: پاسداران، تقاطع کلاهدوز، ساختمان پزشکان ۳۱۰، پلاک ۴۹۲ — ☎️ ۲۲۷۸۴۵۲۶
- شعبه شرق: میدان رسالت، خیابان فرجام، پلاک ۹۴۸ — ☎️ ۷۷۲۱۲۴۵۴-۵
- شعبه غرب: میدان دوم صادقیه، مجتمع تجاری صادقیه — ☎️ ۴۴۰۱۱۳۷۸-۹
- شعبه مرکز: بلوار آفریقا، خیابان والینژاد، پلاک ۴۲ — ☎️ ۸۸۶۰۹۰۶۲-
برای دریافت مشاوره فوری با وکیل متخصص طلاق توافقی و دعاوی مدنی، با شماره ۰۹۱۹۹۰۷۵۹۶۶ و ۰۹۱۲۰۶۱۲۵۲۱ تماس بگیرید.
جمعبندی
بهطور خلاصه، «تبدیل رأی غیابی به حضوری» در قالب واخواهی امکانپذیر است. شخصی که رأی غیابی علیه او صادر شده، میتواند با مراجعه به همان دادگاه و ارائه دلایل موجه، تقاضای رسیدگی مجدد کند. پس از واخواهی، رأی جدید صادر میشود که حضوری است و قابلیت تجدیدنظر دارد. آشنایی با این موضوع بهویژه برای کسانی که درگیر پروندههای خانوادگی یا طلاق هستند اهمیت زیادی دارد، زیرا گاهی بیاطلاعی از جلسات دادگاه ممکن است منجر به صدور رأی غیابی و تضییع حقوق طرفین شود.
برچسبها: رأی غیابی, تبدیل رأی غیابی به حضوری, واخواهی, حکم غیابی, رأی حضوری, اعتراض به رأی غیابی, طلاق توافقی, وکیل طلاق توافقی در تهران, گروه وکلای حقگرا